IV SA/Wa 1634/07

Dnia 23 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2007 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia (...) kwietnia 2007 r. orzekającą o wymeldowaniu A. C. z pobytu stałego w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wyjaśniono, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wszczętego z urzędu, wymeldowano A. C. z pobytu stałego, bowiem w sprawie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Prezydent W. podniósł, że z informacji z Wydziału Zasobów Lokalowych Urzędu W. w (...) z dnia (...) lutego 2007 r. wynika, że najemcą lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. był A. C., który nie mieszka w lokalu od wielu lat. Umowa najmu została rozwiązana dnia (...) grudnia 2002 r. Z kolei w piśmie z dnia (...) lutego 2007 r. Komisariat Policji W. poinformował, że w rozmowie z D. P. ustalono, że jego brat – A. C. zamieszkuje w lokalu nr (...) przy ul. (...) i tam posiada swoje rzeczy osobiste. W piśmie z dnia (...) marca 2007 r. D. P. wyjaśnił, że jego brat czasowo przebywa u matki, ponieważ jest niepełnosprawny od urodzenia i wymaga stałej opieki. Z zeznań świadków wynika z kolei, iż A. C. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. A. C. oświadczył natomiast, iż mieszka w lokalu nr (...) przy ul.(...), tam posiada swoje rzeczy osobiste, a od ponad roku lokal jest remontowany. Po oględzinach lokalu stwierdzono, że znajdują się w nim meble, jednak są one zafoliowane. Taki stan rzeczy w ocenie Prezydenta W. powodował, iż zostały spełnione przesłanki do wymeldowania A. C. z przedmiotowego lokalu. Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta W. z dnia (...) kwietnia 2007 r., Wojewoda Mazowiecki uznał, iż zaskarżona decyzja jest zasadna i zgodna z obowiązującym prawem. W uzasadnieniu podano, iż w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, ponadto organ winien ustalić Sygn. akt IV SA/WA 1634/07 zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, zdaniem organu odwoławczego, iż A. C. nie zamieszkuje w miejscu stałego pobytu. Żaden z najbliższych sąsiadów nie potwierdził faktu zamieszkiwania A. C. w przedmiotowym lokalu. Sąsiedzi nie znają go i uważają, że w lokalu nr (...) nikt nie mieszka. Jedynie matka i brat A. C. twierdzą, że wymieniony mieszka w przedmiotowym lokalu, jednak, zdaniem Wojewody, z uwagi iż są to bliskie osoby, rzutuje to na wiarygodność ich zeznań. Również fakt posiadania mebli w przedmiotowym lokalu nie świadczy również, że nie opuścił on lokalu. Organ odwoławczy podkreślił, iż A. C. wymaga stałej opieki i z tego względu przeprowadził się do matki, a przeprowadzkę należy uznać za dobrowolną. Zdaniem organu II instancji podejmowane działania tj. uregulowanie zaległości, starania w celu zawarcia nowej umowy najmu potwierdzają, że zainteresowanemu zależy nie na zamieszkaniu w lokalu, co na utrzymaniu tytułu prawnego do niego i ewentualnym zamieszkaniu w przyszłości. Ponadto organ podkreślił, że zameldowanie jest czynnością materialno - techniczną i służy jedynie rejestracji stanu faktycznego. Na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. C., ponosząc zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r., naruszenie art. 8 ust. 1 powyższej ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zachodziły przesłanki do zameldowania skarżącego na pobyt czasowy w miejscu zamieszkania matki – Z. P., ponadto naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez pominięcie przy wydaniu zaskarżonej decyzji istotnych dowodów mających znaczenie dla sprawy, niewłaściwą oceną materiału dowodowego oraz dowolność w jego ocenie, naruszenie art. 7 oraz art. 8 kpa poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy oraz sprzeczność zaskarżonej decyzji z zasadą praworządności. Z uwagi na powyższe naruszenia wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podniesiono, iż zaskarżona decyzja opiera się w pierwszej kolejności na okolicznościach zobiektywizowanych tj. zeznaniach świadków –M. K., W. S., B. K., P. N. oraz M. J. Pominięto zupełnie wyjaśnienia złożone przez samego Sygn. akt IV SA/WA 1634/07 skarżącego oraz sąsiadów zamieszkujących lokale w bezpośrednim sąsiedztwie mieszkania nr (...). Sąsiedzi ci zapewnili, że skarżący jest im dobrze znany oraz, że mieszka w lokalu. Jest im również znany stan zdrowia skarżącego i są oni skłonni udzielić mu pomocy, gdy zaistnieje taka potrzeba. W zaskarżonej decyzji pominięto całkowicie okoliczność, że w mieszkaniu przy ul. (...) koncentrują się interesy majątkowe i osobiste skarżącego. Skarżący podniósł także, że dokonał kosztownych nakładów na lokal, przeprowadził gruntowny remont, planowo uiszcza opłaty za korzystanie z lokalu. Organ natomiast jako przesłankę uzasadniającą wymeldowanie przyjął, że skarżący przeprowadził się do matki – Z. P. Zdaniem skarżącego takie rozstrzygnięcie jest wewnętrznie sprzeczne, a także narusza art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, bowiem pominięta została okoliczność, że A. C. powinien zostać co najwyżej zameldowany na pobyt czasowy u matki, a nie wymeldowany z pobytu stałego. Ponadto skarżący podniósł, iż dokonano dowolnej i niewyczerpującej oceny zebranego w toku sprawy materiału dowodowego, pominięto całkowicie wyjaśnienia zawarte w piśmie z dnia (...) marca 2007 r. złożone przez sąsiadów skarżącego, które potwierdzały jednoznacznie okoliczność zamieszkiwania przez niego w lokalu. Wskazany dowód uznano za niewiarygodny, gdyż - jak stwierdził organ - podpisy na piśmie były nieczytelne, poza tym odmówiono wiary ustaleniom dokonanym przez funkcjonariuszy Policji zawartych w notatce policyjnej sporządzonej podczas kontroli meldunkowej w lutym 2007 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sygn. akt IV SA/WA 1634/07 Mając na uwadze powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Podstawę materialną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz .U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Postępowanie w niniejszej sprawie wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób wyczerpujący, a dopiero po przeanalizowaniu całości materiału wydania rozstrzygnięcia opartego na analizie całego zebranego materiału dowodowego. Oznacza to, iż sądowa kontrola zaskarżonej decyzji polega także na zbadaniu, czy przed podjęciem rozstrzygnięcia organ zebrał materiał dowodowy uzasadniający takie rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał oceny okoliczności faktycznych istotnych dla zajętego stanowiska. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania administracyjnego i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jedną bowiem z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 7 kpa jest wymóg, by w toku postępowania organy administracji publicznej podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Należy przypomnieć, że zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury. W niniejszej sprawie organy administracji zebrały dość obszerny materiał dowodowy, jednak w ocenie Sądu nie wystarczający do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organy oparły swoje ustalenia na zeznaniach M. K., B. K., W. S., P. N., oraz oględzinach mieszkania dokonanych przez M. J. Z zeznań tych osób wynikało, zdaniem organów, iż skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. W związku z tym organ nie dał wiary zarówno zeznaniom skarżącego, jego matki, jak i brata oraz notatki sporządzonej przez funkcjonariuszy Policji z lutego 2007 r. jako sporządzonej w oparciu o oświadczenie brata skarżącego. Należy w tym miejscu zauważyć, iż w aktach sprawy (k-54 akt administracyjnych) znajduje się pismo z dnia 1 kwietnia 2007 r. adresowane do Sygn. akt IV SA/WA 1634/07 Urzędu Miasta W. – Delegatury B., podpisane przez 9 osób (m.in. gospodarza budynku przy ul.(...)), które to osoby potwierdzają pobyt skarżącego i jego brata D. P. w przedmiotowym lokalu. Organ II instancji w uzasadnieniu co prawda wspomniał o tej notatce, wskazując, że pod pismem podpisali się sąsiedzi z lokali nr (...) (część podpisów nieczytelna), jednak w rozważaniach zupełnie pominął ten fakt. Należy zauważyć, że oświadczenia zawarte w powołanym piśmie zaprzeczają zeznaniom świadków, na podstawie których oparto rozstrzygnięcie, natomiast są spójne z wyjaśnieniami zarówno skarżącego, jak i jego matki oraz brata, którym nie dano wiary. Skoro organ powziął wiadomość o środkach dowodowych na takie same okoliczności, na jakie dokonano przesłuchania świadków M. K., B. K., W. S., P.N., ale o zupełnie odmiennej treści, winien - dążąc do wyczerpującego wyjaśnienia sprawy -przesłuchać osoby wskazane w piśmie dnia (...) kwietnia 2007 r w charakterze świadków. Nadto, wbrew jego twierdzeniom, możliwe było zidentyfikowanie przynajmniej części z tych osób i wezwanie celem przesłuchania. Po przeprowadzeniu tych czynności możliwe będzie dopiero wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, które polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 kpa. Nadto niewystarczające jest samo zebranie materiału dowodowego, konieczne jest ustosunkowanie się do niego w treści decyzji. Nieustosunkowanie się do zebranego materiału dowodowego oznacza jego nierozpatrzenie, a co za tym idzie, stanowi niewykonanie obowiązku nałożonego na organ przepisem art. 77 § 1 k.p.a. Ponadto przypomnieć należy iż ciężar dowodu spoczywa na organie administracji i nie może być przerzucany na stronę. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ten ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy winny uzupełnić postępowanie wyjaśniające o przesłuchanie w charakterze świadków osób wskazanych w piśmie z dnia (...) kwietnia 2007 r. i dokonać analizy materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § Sygn. akt IV SA/WA 1634/07 1 i art. 80 kpa, a wynik tej analizy, łącznie z oceną zebranych dowodów, przedstawić w uzasadnieniu decyzji, która kończy postępowanie administracyjne w danej instancji, zgodnie zasadą wyrażoną art. 107 § 3 kpa. Zdaniem Sądu dopiero ocena całości materiału dowodowego, także z uwzględnieniem treść pisma z dnia (...) kwietnia 2007 r. pozwoli na ocenę, czy w sprawie zachodzą przesłanki do wymeldowania A. C. z pobytu stałego przy ul. (...) W związku z naruszeniem prawa procesowego mającym wpływ na wynik sprawy Sąd nie był władny ustosunkować się co do zarzutów naruszenia prawa materialnego. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. W punkcie II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 cyt. ustawy.