IV SA/Wa 1635/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 29 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za naruszenie przepisów o rybołówstwie postanawia: - zwolnić K. S. od kosztów sądowych. Skarżący K. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z oświadczenia zawartego w urzędowym formularzu wniosku wynika, że: 1. skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz trojgiem pełnoletnich dzieci; 2. źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny jest dochód uzyskiwany przez skarżącego z tytułu umowy zlecenia w miesięcznej wysokości 1300 zł netto, dochód żony skarżącego z tytułu świadczenia emerytalnego w wysokości 626, 58 zł netto oraz renta socjalna wraz z dodatkiem opiekuńczym S. S. w łącznej wysokości 678, 88 zł netto; 3. wnioskodawca jest właścicielem mieszkania o powierzchni 85 m2; 4. wysokość stałych miesięcznych wydatków ponoszonych przez skarżącego wynosi: czynsz za mieszkanie (360 zł), opłata za energię elektryczną (250 zł), opłata za wywóz śmieci (100 zł), opłaty za telefon, internet i abonament telewizyjny (200 zł), opłata za gaz (80 zł), opłata za węgiel (100 zł), czesne za studia córki ( 370 zł), opłata za leki skarżącego i jego syna (ok. 170 zł), opłata za bilet miesięczny ( ok. 80 zł). Pozostała część dochodu przeznaczana jest na wyżywienie oraz inne niezbędne wydatki. Uzupełniając na wezwanie Sądu przedmiotowy wniosek skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w dniu 19 października 2010 r. nadesłał szereg dokumentów źródłowych, m.in.: - wyciągi z konta bankowego z okresu od dnia 1.07.2010 r. do 30.09.2010 r. Saldo środków zdeponowanych na rachunku bankowym skarżącego i jego żony, na dzień 30 września 2010 r. wedle wydruku wynosi 326, 67 zł. - odpisów zeznań podatkowych skarżącego oraz jego żony za 2009 r. - decyzję dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2008 r. przyznającą skarżącemu w 2008 roku rekompensatę z tytułu zaprzestania działalności połowowej w wysokości 36. 013, 00 zł wraz z umową o dofinansowanie projektu, - informację o wysokości emerytury L. S. (626, 58 zł netto), - informację o wysokości wynagrodzenia skarżącego z tytułu umowy zlecenia (ok. 1.300-1.448,33 zł netto) - informację o wysokości uzyskiwanej przez S. S. renty socjalnej (525, 88 zł) oraz dodatku opiekuńczego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (153 zł), - oświadczenie, że M. S. nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Urzędzie Pracy. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Oceniając sytuację materialną i możliwości płatnicze skarżącego w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Treść powołanego przepisu wskazuje, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności ewentualnie posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika także, iż to na stronie postępowania ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Należy mieć na uwadze, iż K. S. zaskarżył do Sądu pięć decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z których każda utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Stosownie do treści § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wysokość wpisów od skarg w poszczególnych sprawach wynosi 400 zł, zatem łączna kwota wpisów od skarg w sprawach wszczętych skargami K. S. wynosi 2.000 zł. Wysokość ewentualnych wpisów od skarg kasacyjnych wyniesie w każdej ze spraw 200 zł (§ 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z kolei wysokość ewentualnych opłat kancelaryjnych za sporządzenie uzasadnień wyroków, czy też ewentualnych wpisów od zażaleń wyniesie jednorazowo 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192 oraz § 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z informacji zawartych w formularzu wniosku, potwierdzonych następnie dokumentami źródłowymi nadesłanymi przy piśmie z dnia 19 października 2010 r. wynika, iż miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi średnio 2.700 zł, natomiast podana przez stronę kwota stałych miesięcznych wydatków wynosi 1.710 zł (kwota nie obejmuje wydatków na wyżywienie oraz środki higieny osobistej). Przy uwzględnieniu aktualnego poziomu cen dób i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, zestawienie powyższych kwot prowadzi do wniosku, że środki jakimi dysponuje skarżący nie są wystarczające do pokrycia pełnych kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Dochód uzyskiwany przez skarżącego, jego żonę oraz pełnoletniego syna jest na tyle niski, że pozwala w zasadzie wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb związanych z bieżącym utrzymaniem pięcioosobowej rodziny skarżącego. Należy mieć również na uwadze, iż skarżący nie posiada oszczędności pieniężnych, jak też przedmiotów wartościowych, które mogłyby stanowić realne źródło utrzymania, jak i pokrycia - równocześnie - kosztów postępowań sądowych. Ponadto wskazywany w uzasadnieniu wniosku zły stan zdrowia skarżącego oraz jego pełnoletniego syna dowodzi, że wnioskodawca musi się liczyć z koniecznością ponoszenia stałych wydatków związanych z korzystaniem z usług medycznych (zakupem leków), co przyczynia się dodatkowo do uszczuplenia posiadanych środków finansowych. Tego rodzaju okoliczności świadczą o tym, że strona składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w sytuacji, która może być w sposób uzasadniony oceniona jako wykazanie niemożności poniesienia przez wnioskującego o pomoc pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczność natomiast przyznania skarżącemu w 2008 roku rekompensaty z tytułu zaprzestania działalności połowowej w wysokości 36. 013, 00 zł nie może mieć znaczenia dla oceny przedmiotowego wniosku. Należy mieć bowiem na uwadze, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy i dochody w chwili rozpoznawania wniosku w tym przedmiocie, bez względu na przyczyny takiego stanu. Skarżący w niniejszej sprawie wykazał natomiast, że obecnie nie dysponuje wolnymi środkami pieniężnymi wystarczającymi na pokrycie pełnych kosztów postępowań zainicjowanych wniesionymi przez niego skargami. Saldo środków zdeponowanych na rachunku bankowym skarżącego i jego żony, na dzień 30 września 2010 r., wynosiło bowiem jedynie 326, 67 zł. W związku z powyższym po przeanalizowaniu wniosku skarżącego oraz złożonych przez niego informacji dotyczących sytuacji finansowej i rodzinnej należy stwierdzić, iż w stosunku do wnioskodawcy zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.