IV SA/Wa 1635/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 r. sprawy ze skargi A. G. i E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV SA/Wa 1635/13 U Z A S A D N I E N I E I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania A. i E. G. (dalej "skarżących") od decyzji Starosty [...] (dalej "Starosty") z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], wydanej w przedmiocie zezwolenia na wyłączenie użytków rolnych z produkcji rolniczej, stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżących. II. Uzasadniając zaskarżone postanowienie, SKO wskazało w szczególności, co następuje: 1. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Starosta zezwolił na wyłączenie z produkcji rolniczej użytków rolnych (o powierzchni i klasach wyszczególnionych w decyzji), stanowiących część działki ewidencyjnej nr [...], położonej we wsi P., gmina O., przeznaczonych na potrzeby domu opieki (dalej "nieruchomość"). 2. W dniu 15 kwietnia 2013 r. skarżący wnieśli do SKO odwołanie od decyzji Starosty w sytuacji, w której decyzja ta została doręczona skarżącym w dniu 19 kwietnia 2013 r., a zatem już po wniesieniu przez nich odwołania. 3. Odwołanie skarżących zostało zatem wniesione przedwcześnie, a zatem z naruszeniem art.129 § 2 k.p.a., przyznającego stronie postępowania administracyjnego prawo do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w terminie czternastu dni od dnia doręczenia tej decyzji stronie. 4. W tej sytuacji należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania zgodnie z art.134 k.p.a. III. Skarżący wnieśli do Sądu skargę na postanowienie SKO, zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżący wnieśli w szczególności, co następuje: 1. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek najemczyni nieruchomości należącej do skarżących (K. J. – dalej "najemczyni"). Postępowanie to toczyło się wadliwie bez udziału skarżących. 2. Skarżący dowiedzieli się o wydaniu decyzji, nakładającej na nich obowiązki finansowe, bezpośrednio od najemczyni, po tym jak otrzymała ona decyzję Starosty. Nie mając pewności, że decyzja ta zostanie doręczona również im (zważywszy na dotychczasowe niezapewnienie skarżącym udziału w postępowaniu), skarżący niezwłocznie wnieśli od niej odwołanie. IV. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. V. Na rozprawie przed Sądem w dniu 22 października 2013 r. skarżący oświadczył, że: - o wydaniu decyzji Starosty dowiedział się od najemczyni w dniu 10 kwietnia 2013 r., - skarżący złożył niezwłocznie odwołanie, nie mając pewności, czy decyzję tę również otrzyma od organu, - po otrzymaniu decyzji Starosty skarżący nie wniósł ponownego odwołania, uznając odwołanie już wniesione, za skuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.134 w związku z art.7, 8 i 9, 58 i 59 k.p.a. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z powyższym zaskarżone postanowienie należało wyeliminować z obrotu prawnego. VII. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia SKO prowadzi do następujących wniosków: 1. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. 2. Przepis art.129 § 2 k.p.a. stanowi, że termin na wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji wynosi czternaście dni od dnia otrzymania decyzji przez stronę. 3. W orzecznictwie sądowym istotnie prezentowane jest stanowisko, że w sytuacji, w której termin na wniesienie przez stronę odwołania od decyzji organu I instancji otwiera się dopiero z dniem otrzymania przez tę stronę tej decyzji, to rozpatrzenie co do meritum odwołania wniesionego przez stronę przed dniem otrzymania decyzji jest niedopuszczalne. Stanowisko to znajduje swoje uzasadnienie w ścisłej wykładni art.129 § 2 k.p.a. 4. Nie negując trafności wyżej przytoczonego stanowiska należy stwierdzić, że o ile przedwczesność odwołania istotnie uniemożliwia organowi odwoławczemu jego merytoryczne rozpatrzenie, to jednakże nie stanowi, w każdym przypadku, automatycznej przesłanki do niezwłocznego zastosowania instytucji procesowej, o której mowa w art.134 k.p.a. (stwierdzenie niedopuszczalności odwołania). 5. W ocenie Sądu uzasadnionym jest bowiem przyjęcie, że w sytuacji, w której (łącznie): 1) strona postępowania administracyjnego, nie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji przed jej formalnym otrzymaniem, skutecznym w świetle przepisów k.p.a., 2) następnie, już po doręczeniu tej stronie decyzji organu I instancji, strona ta nie wniosła drugiego odwołania w terminie ustawowym, organ odwoławczy, przed zastosowaniem instytucji z art.134 k.p.a., winien rozważyć, czy w danej sprawie, zgodnie z ogólnymi dyrektywami prowadzenia postępowania administracyjnego, o których mowa w art.7, 8 i 9 k.p.a., zachodzą przesłanki do uprzedniego poinformowania strony o skutkach procesowych przedwczesnego wniesienia odwołania oraz o istnieniu uprawnienia do wniesienia przez tę stronę, w trybie wskazanym w art.58 k.p.a., wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. 6. W ocenie Sądu rozpatrywana sprawa, jest sprawą, w której wskazany wyżej obowiązek organu odwoławczego (tj. pouczenia stron) powstał. Podkreślenia wymagają w związku z powyższym następujące okoliczności sprawy: 1) postępowanie, dotyczące nieruchomości skarżących, zostało wszczęte nie na ich wniosek, a na wniosek najemczyni nieruchomości, 2) skarżącym, przed dniem doręczenia decyzji Starosty nie doręczano żadnej korespondencji procesowej (wezwanie, o którym mowa w art.10 k.p.a., doręczono wyłącznie najemczyni), 3) decyzja Starosty nakłada znaczne obowiązki finansowe, do których poniesienia mogą zostać ostatecznie zobowiązani skarżący, 4) pomimo uwzględnienia skarżących w rozdzielniku decyzji Starosty, doręczonej w pierwszej kolejności najemczyni nieruchomości, nie można zakwestionować w pewnym zakresie uzasadnienia dla przeświadczenia skarżących, że mogą oni tej decyzji nie otrzymać (zważywszy w szczególności na wskazany wcześniej tryb procedowania przez Starostę), w wyniku którego to przeświadczenia, nie czekając na doręczenie im decyzji, wnieśli odwołanie niezwłocznie po dowiedzeniu się o niej od najemczyni. 7. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku SKO pouczy skarżących o prawie wniesienia w terminie 7 dni od otrzymania pisma (art.58 § 2 k.p.a.) wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty. W następstwie złożenia przez skarżącego przedmiotowego wniosku, SKO dokona jego rozpatrzenia, natomiast w następstwie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu orzeknie w sprawie ponownie na podstawie art.134 k.p.a. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c oraz art.152 p.p.s.a.