IV SA/Wa 1635/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-07
Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Kaja Angerman, Anna Sękowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję przeciwpowodziową, uwzględniając stan nieruchomości w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji, w tym obecność drzew?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie dokonały wszechstronnej oceny wartości dowodowej operatu szacunkowego w świetle wszystkich okoliczności faktycznych, w szczególności nie wyjaśniły wystarczająco kwestii obecności drzew na nieruchomości w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji, co jest kluczowe dla ustalenia wysokości odszkodowania zgodnie ze stanem nieruchomości na ten dzień. Ponadto, organ odwoławczy nie zbadał w sposób wystarczający kwestii podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję przeciwpowodziową. Organ I instancji (Wojewoda) ustalił wysokość odszkodowania, a organ II instancji (Minister Infrastruktury i Rozwoju) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała zaniżenie wartości nieruchomości, nie uwzględnienie drzew oraz podmiot odpowiedzialny za wypłatę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania, wskazując na niewystarczające wyjaśnienie stanu nieruchomości i nieprawidłowe ustalenie podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania uchyla zaskarżoną decyzję
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...], orzekającą o ustaleniu na rzecz [...] odszkodowania w wysokości [...] zł za nieruchomość położoną w [...], gminie [...], obrębie [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przejętą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod inwestycję przeciwpowodziową polegającą na rozbudowie wału przeciwpowodziowego rzeki [...] w ramach przedsięwzięcia pn. "Przebudowa wałów przeciwpowodziowych rzeki [...], [...] zad. II na odcinku [...] – ...] – [...] km" (pkt 1) oraz zobowiązującej Województwo [...], reprezentowane przez Dyrektora [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], do wypłaty tak ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni, od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne sprawy.
Przedmiotowa nieruchomość, decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r., znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, została przeznaczona pod inwestycję polegającą na rozbudowie wału przeciwpowodziowego rzeki Wisły w ramach przedsięwzięcia p. "[...]".
Pismem z dnia [...] stycznia 2014r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] poinformował Wojewodę [...], że w ciągu dwóch miesięcy od dnia kiedy decyzja zezwalająca na realizację budowli przeciwpowodziowych stała się ostateczna nie doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania wobec czego zachodzi konieczność ustalenia odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], Wojewoda [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz Pani [...] w wysokości ...] zł za ww. nieruchomość oraz zobowiązał Województwo [...], reprezentowane przez Dyrektora [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], do wypłaty tak ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni, od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna.
Od powyższej decyzji odwołania wnieśli [...] oraz Województwo [...], reprezentowane przez Dyrektora Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych.
Pani [...] wskazała w swym odwołaniu na rażące zaniżenie wartości jej nieruchomości, nie uwzględnienie przez rzeczoznawcę drzew owocowych znajdujących się na przejętej działce oraz wniosła o wykup pozostałej części nieruchomości.
Województwo [...] zarzuciło zaskarżonej decyzji, iż błędnie zostało wskazane jako płatnik odszkodowania. W szczególności podniesiono, że skoro przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa, wówczas to ten podmiot winien być płatnikiem.
Rozpoznając ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak ]...[ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podstawę materialnoprawną wydania decyzji o odszkodowaniu stanowią przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2010r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz.U. z 2010 r. Nr 143, poz. 963 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), w myśl których odszkodowanie ustala się na podstawie wyceny wartości nieruchomości sporządzonej przez rzeczoznawcę majątkowego.
W niniejszej sprawie operat szacunkowy został sporządzony w dniu [...] lutego 2014 r., przez rzeczoznawcę majątkowego [...]. Opracowanie to zostało zaktualizowane stosowną klauzulą z dnia [...] marca 2015r. W operacie biegły wskazał, że wyceniana działka położona jest w miejscowości [...] pomiędzy wałem przeciwpowodziowym a rzeką [...], co powoduje, że jest terenem o bardzo dużym zagrożeniu powodziowym. Ponadto biegły ustalił, że zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy [...] zatwierdzonym uchwalą Rady Miejskiej w ... nr ...] z dnia [...] listopada 2011r. wyceniana działka położona jest na obszarze dolin rzecznych i skarpy [...]. Rzeczoznawca majątkowy zaznaczył, że teren szacowanej działki jest okresowo zalewany wobec czego jedyna alternatywą dla jej wykorzystania jest jej użytkowanie rolnicze i taki jest stan faktyczny zagospodarowania nieruchomości (użytki zielone zadrzewione lub zakrzaczone). Ponieważ na rynku lokalnym biegły nie stwierdził transakcji nieruchomościami o przeznaczeniu zgodnym z przeznaczeniem nieruchomości wynikającym ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy, ani nie znalazł transakcji nieruchomościami nabywanymi pod wały przeciwpowodziowe, wycenę oparto o transakcje nieruchomościami o przeznaczeniu rolniczym.
Rzeczoznawca majątkowy, wyceniając grunt, zastosował podejście porównawcze, metodę porównywania parami. Do porównania przyjęto transakcje nieruchomościami z terenu gminy [...], położonymi na terenach przyległych do szacowanego gruntu, przeznaczonymi pod tereny rolne. Jednocześnie rzeczoznawca majątkowy zaznaczył, że grunty przyległe to grunty położone po przeciwnej stronie wału przeciwpowodziowego, które posiadają znacznie wyższą przydatność niż grunty położone pomiędzy wałem a rzeką Wisłą, są mniej narażone na zalewanie i podtopienia. Do ostatecznej analizy biegły przyjął trzy nieruchomości i porównał je z nieruchomością wycenianą pod względem cech wpływających na wartość.
Analizując przedmiotowy operat szacunkowy organ wskazał, iż został on sporządzony poprawnie. Biegły przeanalizował bowiem rynek nieruchomości i stwierdził, że jedynym sposobem wykorzystania szacowanego gruntu jest wykorzystanie rolnicze, co jednocześnie jest zgodne ze sposobem jego użytkowania. Poprawnie zatem biegły sposób wyceny nieruchomości oparł o nieruchomości rolne. Nadto w sporządzonym operacie nie ujawniono nieprawidłowości, które mogłyby skutkować nieuznaniem tego dowodu z opinii biegłego. Zdaniem organu, operat zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa, a tym samym spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości oraz właściwym doborze nieruchomości podobnych.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez [...] organ wyjaśnił, że z pisma biegłego z dnia [...] marca 2015r. wynika, że na działce nr [...] nie znajdowały się żadne nasadzenia, na dowód czego przesłał fragment mapy, na którym wyraźnie widać, że drzewa owocowe rosną na działce znajdującej obok przedmiotowej nieruchomości. Organ wskazał również, że brak jest podstaw do uznania za uzasadnione twierdzeń o zaniżeniu przez rzeczoznawcę majątkowego wartości nieruchomości, szczególnie w sytuacji gdy odwołująca nie przedłożyła żadnego dowodu mogącego świadczyć o wadliwości sporządzonej wyceny na potrzeby ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Odnośnie prośby o wykup pozostałej części nieruchomości organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 9 pkt 5 lit. a, jeżeli przejęta jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, inwestor jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela albo użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Roszczenie wynikające z tego przepisu stanowi jednak roszczenie cywilnoprawne, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym. Ponadto organ wyjaśnił, iż ustalone odszkodowanie nie może zawierać innych elementów niż wartość rynkowa przejętej nieruchomości (gruntu wraz z częściami składowymi). Tym samym podniesiona w odwołaniu utrata dopłat bezpośrednich nie może zostać zrekompensowana w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniu Województwa [...], organ stwierdził, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania w przedmiotowej sprawie jest Województwo [...], co wynika z analizy przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, która prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było przyznanie marszałkowi województwa, inwestorowi inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, uprawnień zarówno w zakresie nabywania na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości przeznaczonych pod inwestycje w zakresie budowli przeciwpowodziowych, jak i konsekwentnie w zakresie ponoszenia kosztów tego nabycia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez [...], skarżąca podtrzymała argumenty podniesione w dotychczasowym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. Nr z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 przywołanego przepisu). Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że ma prawo wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.).
Dokonana zgodnie z przedstawionymi kryteriami sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.. Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie zaistniały podstawy do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, gdyż zaskarżone orzeczenie wydano z uchybieniem przepisom art. 7, art. 11, art. 77, art. 107 § 3 oraz art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej zwanej k.p.a.), a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju, utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] o ustaleniu na rzecz [...] odszkodowania w wysokości [...] zł za nieruchomość położoną w [...], gminie [...], obrębie [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, przejętą z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod inwestycję przeciwpowodziową polegającą na rozbudowie wału przeciwpowodziowego rzeki [...].
Podstawę materialnoprawną ustalenia odszkodowania stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. W myśl tejże ustawy nieruchomości objęte decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych przechodzą na własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego (art. 19 ust. 4). Za nieruchomość tę jej dotychczasowemu właścicielowi (albo użytkownikowi wieczystemu) przysługuje odszkodowanie (art. 20 ust. 1). Przy czym w myśl ust. 2 art. 20, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia wysokości odszkodowania, jego wysokość ustala wojewoda w drodze decyzji. Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 21 (art. 20 ust. 8).
Jak z kolei stanowi art. 130 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U z 2014, poz. 518 ze zm., dalej "u.g.n.) ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Stosownie do treści ww. art. 130 ust. 2 u.g.n. Wojewoda [...] zlecił wykonanie operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowemu. Jak wynika z akt sprawy, operat szacunkowy działki nr [...] został sporządzony przez rzeczoznawcę w dniu [...] lutego 2014r. a ustalona w nim wartość nieruchomości została oszacowana na kwotę [...] złotych. Operat ten stał się podstawą dla ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość.
Z treści skargi wynika, że [...] kwestionuje m. in. okoliczność podniesioną w odwołaniu dotyczącą nie uwzględnienia w operacie nasadzeń (drzew) znajdujących na nieruchomości w dniu, w którym organ I instancji wydał decyzję o pozwoleniu na realizację inwestycji. Taki zarzut podniosła bowiem skarżąca w odwołaniu, zaś w skardze do Sądu powołała się na dotychczas podniesione zarzuty, a na rozprawie jej pełnomocnik podniósł, że drzewa znajdowały się na nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja, a wycięte zostały na potrzeby realizacji inwestycji przez pracowników inwestora.
Sąd uwzględnił skargę, gdyż w jego ocenie – ustalając wysokość odszkodowania należnego skarżącej – organy nie dokonały wszechstronnej oceny wartości dowodowej operatu szacunkowego w świetle wszystkich okoliczności faktycznych występujących w niniejszej sprawie, czym naruszyły art. 7, 77 § 1 k.p.a. Jakkolwiek bowiem organ II instancji zażądał od biegłego wyjaśnień w zakresie nasadzeń istniejących na wycenianej działce, to zdaniem Sądu wyjaśnienia te nie są wyczerpujące i nie odnoszą się w sposób wystarczający do realiów rozpatrywanej sprawy w kontekście regulacji prawnych stanowiących o sposobie ustalenia wartości nieruchomości.
Podkreślić bowiem należy, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 20 ust. 1, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji przez organ I instancji. Skarżąca twierdzi, że w dniu wydania tejże decyzji, na nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...], położonej w [...] w gminie [...], znajdowały się drzewa. Jest to okoliczność o tyle istotna, że zgodnie z art. 134 ust. 1 i ust. 2 u.g.n., podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości, przy ustalaniu której uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami. Zatem tak ustalana wartość winna również obejmować wartość ewentualnych drzew porastających daną nieruchomość, jako jej części składowych.
Rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. twierdzi, że przedmiotowa nieruchomość nie była porośnięta drzewami, na dowód czego przedkłada wydruk z fotomapy dostępnej na stronie internetowej geoportal.gov.pl. Zdaniem Sądu, wydruk ten – sam w sobie – nie może stanowić potwierdzenia stanu nieruchomości istniejącego w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji, przede wszystkim z tej przyczyny, że mógłby on potwierdzać jedynie stan nieruchomości na dzień jego wygenerowania. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że z wydruku tego nie wynika, kiedy został on sporządzony. Ponadto, podkreślić również należy, że kluczowe znaczenie dla wysokości odszkodowania ma ustalenie czy nieruchomość była (czy też nie była) porośnięta drzewami w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji przez organ I instancji.
Ustalenie powyższych okoliczności wymagało od organu orzekającego w sprawie przeprowadzenia postępowania administracyjnego przy zachowaniu reguł wynikających z art. 7, 77, 80 k.p.a. oraz przedstawienia wyników tego postępowania w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wskazówek zawartych w art. 107 § 3 k.p.a..
Przypomnieć należy, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim określonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej. W doktrynie podkreśla się wynikający dla organów z tej zasady nakaz wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Z powyższą zasadą skorelowane są regulacje umieszczone w art. 77 k.p.a. Według wskazanego przepisu organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Organ nie może więc pominąć przy ocenie żadnego zarzutu, również jeżeli został on zgłoszony w odwołaniu. Stanowisko organu prowadzącego postępowanie – po przeprowadzeniu koniecznych czynności procesowych – winno zatem znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.
Nie mniej istotna w postępowaniu administracyjnym jest zasada dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.), która wprowadza obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej i stanowi o istocie postępowania administracyjnego. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji oraz ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 140 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym, w sprawach nieuregulowanych, znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem I instancji. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie jest związany ani ustaleniami faktycznymi dokonanymi przez organ I instancji, ani żądaniami zawartymi w odwołaniu. Nie mniej podkreślić należy, że organ II instancji obowiązany jest rozpoznać sprawę w jej całokształcie, a to nakłada na niego obowiązek zbadania i odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. W sytuacji, w której strona postępowania przypisuje określonym zdarzeniom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie przekonywania i wyjaśniania, sformułowanej w art. 11 k.p.a., takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 października 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 1132/07, Lex nr 501315).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby przy jej wydaniu organ kierował się powyższymi zasadami.
Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznając niniejszą sprawę na skutek wniesionego odwołania, jako bezsporne i nie wymagające wyjaśnienia, przyjął ustalenie dokonane przez rzeczoznawcę, że nieruchomość stanowiąca dz. ew. nr [...] położona w [...] w gminie [...], w dacie wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, nie była porośnięta drzewami. Tymczasem jak wyżej wskazano, ustalenie to wynikające z operatu, ani wyjaśnienia udzielone w piśmie rzeczoznawcy z dnia [...] marca 2015 r., nie rozwiewają jednoznacznie wątpliwości wywołanych przeciwnym twierdzeniem skarżącej. Kwestia wymaga zatem wyjaśnienia, stosownie do reguł rządzących postępowaniem administracyjnym. Stąd, ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w tym przede wszystkim, przeprowadzi wszelkie dostępne środki dowodowe, które umożliwią mu ustalenie czy na nieruchomości w odnośnej dacie znajdowały się drzewa. W tym celu organ winien przesłuchać stronę postępowania i na tej podstawie ustalić jakie drzewa i w jakiej ilości – w jej ocenie – znajdowały się na nieruchomości, wzywając jednocześnie stronę do przedstawienia dowodów potwierdzających okoliczności wynikające z jej twierdzeń. Nadto organ winien zwrócić się również do rzeczoznawcy celem uzyskania wyczerpujących wyjaśnień na jakiej podstawie dokonał on ustaleń w zakresie kluczowej kwestii, tj. braku drzew na nieruchomości w dacie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych przez organ I instancji. Jeśli okaże się to konieczne, organ winien również rozważyć wystąpienie do inwestora o przekazanie niezbędnych danych dotyczących zakresu wykonanych na nieruchomości prac oraz wyjaśnień jakie prace przygotowawcze były prowadzone celem zrealizowania prac głównych.
Dodać również należy, że w myśl art. 21 ust. 7 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, jeżeli dotychczasowy właściciel albo użytkownik wieczysty nieruchomości objętej decyzją o pozwoleniu na realizację inwestycji, odpowiednio, wyda tę nieruchomość lub wyda nieruchomość i opróżni lokal oraz inne pomieszczenia niezwłocznie, lecz nie później niż w terminie 30 dni od dnia: 1) doręczenia zawiadomienia o wydaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji, o której mowa w art. 25, 2) doręczenia postanowienia o nadaniu decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji rygoru natychmiastowej wykonalności, 3) w którym decyzja o pozwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna – wysokość odszkodowania powiększa się o kwotę równą 5% wartości nieruchomości lub wartości prawa użytkowania wieczystego. Z akt sprawy, a w szczególności z uzasadnienia decyzji, nie wynika aby kwestia ta w ogóle była analizowana przez organy. Stąd ponownie rozpatrując sprawę, Minister winien zbadać czy w okolicznościach sprawy, zaszły przesłanki do powiększenia kwoty odszkodowania.
Końcowo Sąd wyjaśnia, iż w pełni akceptuje stanowisko organu II instancji w zakresie wykupienia całości nieruchomości oraz strat poniesionych przez skarżącą z tytułu utraty dopłat z Unii Europejskiej.
Jednocześnie jednak, mając na uwadze fakt, iż Sąd nie jest związany zarzutami skargi, wskazać trzeba, że ponownie rozpatrując sprawę organ winien szczegółowo przeanalizować kwestię prawidłowości ustalenia podmiotu, który zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania. Z akt sprawy wynika bowiem, że nieruchomość przeszła na własność Skarbu Państwa. Zdaniem Sądu, przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, w sposób jednoznaczny w art. 20 ust. 1 wskazują, że odszkodowanie przysługuje odpowiednio od Skarbu Państwa albo od jednostki samorządu terytorialnego, wiążąc ten obowiązek z przejęciem prawa własności takiej nieruchomości. Wbrew stanowisku wyrażonemu przez organ I instancji przepisy tej ustawy nie nakładają obowiązku ponoszenia kosztów wypłaty odszkodowania na inwestora. Co prawda art. 23 ww. ustawy zawiera regulacje w zakresie nabywania nieruchomości przez inwestora w imieniu Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, jednak w żadnym razie nie uzasadnia to, przeniesienia obowiązku zapłaty odszkodowania za odjęcie własności na tegoż inwestora. Z tych względów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ zobowiązany będzie, uwzględniając wyrażoną wyżej ocenę prawną, do ustalenia podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania stosownie do postanowień ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło