IV SA/Wa 1639/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Starosty W. z dnia [...] marca 2011r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. N. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 1639/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].08.2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Starosty W.z dnia [...].03.2011 r.} odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących na działce nr ew. [...], położonej w obr. D., gmina L. Uzgodnienie to dotyczyło spełnienia wymogów ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r. nr 121, poz.1266 ze zm.) i nastąpiło w trybie określonym w art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ przywołał stan faktyczny sprawy. Wskazał, że działka, na której mają zostać wybudowane owe domy jednorodzinne, składa się z gruntów rolnych klasy III, o pow. 0,4874 ha. Zaznaczył jednocześnie, iż działka ta - o nr. ew. [...] wraz z działką sąsiednią - o nr. ew. [...] powstały w wyniku podziału działki o nr. ew. [...], zawierającej 0,7200 ha użytków rolnych kl. III. Mając na względzie wydzielenie tych działek w drodze czynności materialno- technicznej, a nie podziału zatwierdzonego decyzją oraz nieujawnienie tego podziału w księdze wieczystej, organy obu instancji uznały, że tworzą one zwarty obszar użytków rolnych kl. III (Rllla), o pow. 0,7200 ha, przez co zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymagana jest zgoda na ich przeznaczenie na cele nierolnicze. SKO zaznaczyło, że w uprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego był to teren rolny, a obecnie dla terenu tego plan nie został uchwalony. Organ odwoławczy dostrzegł rozbieżności w orzecznictwie NSA w zakresie interpretacji pojęcia "zwartego obszaru gruntów przeznaczonych do zmiany przeznaczenia" i opowiedział się przeciwko zawężającemu rozumieniu tego określenia. Na poparcie swego stanowiska powołał się dodatkowo na art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz fakt posłużenia się przez ustawodawcę terminem "teren", a nie "działka". SKO podkreśliło nadto, że działki wydzielone geodezyjnie nie uwzględniają linii rozgraniczających grunty rolne różnych klas. We wniesionej skardze J. N. zarzucił postanowieniom obu instancji naruszenie przepisów postępowania w postaci artykułów 7, 77 i 80 Kpa, przez pominięcie faktu, iż działki sąsiednie nie mają już charakteru rolnego i są zabudowane. Zarzucił także błędną wykładnię art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przez nieuwzględnienie, że kryterium 0,5 ha odnosi się jedynie do działki, która ma zmienić swoje przeznaczenie, bez wliczania w to obszaru, z którego została uprzednio wydzielona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga została oparta na uzasadnionej podstawie. Zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do art. 7 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody dokonuje się wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przy czym przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi [stosownie do art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 18 i art. 23 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.U.03.159.1548)]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, czego organy obu instancji nie kwestionują - przedmiotowa działka wyodrębniona geodezyjnie, o nr. [...] składa się z gruntów rolnych klasy III, o pow. 0,4874 ha. Skoro więc jej powierzchnia, którą w całości stanowią grunty rolne kl. III nie przekracza 0,5 ha, to nie jest wymagana - wbrew stanowisku organów obu instancji - zgoda na przeznaczenie tych gruntów rolnych na cele nierolnicze. Odmienny pogląd, jakkolwiek również wyrażany w niejednolitym w tej kwestii orzecznictwie NSA - nie jest w ocenie Sądu trafny. Przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi wyraźnie, iż kryterium obszarowe odnosi się jedynie do nowo projektowanego obszaru przewidzianego do zmiany przeznaczenia. Kryterium obszarowe zawarte w art. 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczy zatem jedynie obszaru, który ma zmienić swoje przeznaczenie z gruntu rolnego lub leśnego na grunt przeznaczony na inne cele. Przy jego stosowaniu istotne jest jedynie by działki, które mają zmienić swe przeznaczenie utworzyły zwarty obszar nie przekraczający 0,5 ha. Na taką interpretację tego przepisu wskazuje jego wykładnia językowa. Skoro zatem racjonalny ustawodawca nie sformułował odmiennie treści tego przepisu, choć mógł to z łatwością uczynić, oznacza to, iż uczynił to w sposób zamierzony. Winien on zatem być wykładany w sposób zawężający, tak jak wynika to z jego wykładni literalnej. Mając na uwadze podlegające szerokiej konstytucyjnej ochronie prawo własności, którego ewentualne ograniczenia muszą wynikać wprost z regulacji ustawowych, nie ma podstaw do interpretacji w art. 7 ust. 2 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z zastosowaniem wykładni celowościowej. Niewątpliwie wykładnia językowa tego przepisu, która winna być stosowana w pierwszym rzędzie, stwarza właścicielom gruntów rolnych klas I-III szersze możliwości zmiany przeznaczenia części ich gruntów rolnych wysokich klas poza planem zagospodarowania przestrzennego, do którego uchwalenia często nie dochodzi. Odejście od zawężającej interpretacji tego przepisu stałoby się problemem zwłaszcza na tych terenach, na których występują wyłącznie bardzo dobre ziemie. Skoro zatem przedmiotowa działka nr [...], powstała na skutek wydzielenia geodezyjnego z większej działki o nr [...] i jej obszar użytków rolnych kl. III nie przekracza 0,5 ha (bowiem łączna jej powierzchnia nie przekracza 0,5 ha), to w ocenie Sądu, to wydzielenie geodezyjne w sposób skuteczny uczyniło z niej odrębny obszar w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a w związku z tym nie powstał obowiązek wyrażenia zgody na przeznaczenie jej na cele nierolnicze, który mógłby nastąpić jedynie w planie zagospodarowania przestrzennego. Podzielić zatem należało ten pogląd spośród wyrażanych w orzecznictwie NSA, który opowiada się za wąskim wyłożeniem art. 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 cyt. ustawy, przyjmując iż kryterium obszarowe 0,5 ha odnosi się jedynie do działki, która ma zmienić swoje przeznaczenie bez wliczania w to obszaru, z którego została uprzednio wydzielona (por. m. in. wyrok NSA z dnia 10.01.2008 r., sygn. akt II OSK 1826/06). 2 tego względu skład orzekąjący w niniejszej sprawie nie podzielił stanowiska przyjętego w postanowieniach obu instancji. Mając zatem na względzie przytoczone, podzielane przez Sąd stanowisko NSA w tym przedmiocie oraz fakt przeprowadzenia kontroli postanowień wydanych w postępowaniu zwykłym, a nie nieważnościowym należało stwierdzić, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego w postaci art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 7 ust. 2 pkt 1 w zw. z ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt 3 sentencji, na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, ponownie dokonując oceny przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, w zakresie będącym przedmiotem tego uzgodnienia, należy zastosować się do oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku.