IV SA/Wa 1644/08

WyrokWSA w Warszawie2009-02-03

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Alina Balicka, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, legitymuje się interesem prawnym do zaskarżenia uchwały w części dotyczącej przeznaczenia tego sąsiedniego terenu pod budownictwo wielorodzinne, jeśli jego własna nieruchomość nie jest bezpośrednio dotknięta tym przeznaczeniem?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, ponieważ kwestionowane ustalenia planu miejscowego dotyczyły terenu, na którym nie położona jest jego nieruchomość. Potencjalne negatywne skutki przyszłej inwestycji na sąsiednim terenie nie stanowią podstawy do uwzględnienia skargi wniesionej w tym trybie, gdyż skarżący musi wykazać realność i bezpośredniość naruszenia jego interesu prawnego ustaleniami uchwały w dacie jej wniesienia.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. wezwał Radę Gminy W. do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego uchwałą z 1998 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając przeznaczenie sąsiednich działek (oznaczonych symbolem MU) pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne, co stało w konflikcie z jego zabudową jednorodzinną. Skarżący podniósł również zarzut naruszenia procedury planistycznej, w tym brak zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu. Po bezskutecznym wezwaniu, skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej przeznaczenia spornego terenu oraz zasądzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka,, Asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2009 r. sprawy ze skargi R. M. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] czerwca 1998r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę - W dniu 3 lipca 2008r. R. M. wezwał Radę W. do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] czerwca 1998r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]" (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2000r. Nr [...], poz. [...]). Wskazał, iż naruszenie jego interesu prawnego polega w szczególności na przeznaczeniu sąsiadujących z jego nieruchomością działek, tworzących teren dotychczasowego bazaru "C.", położonych przy ul. [...] w [...] na funkcje budownictwa mieszkaniowego, wielorodzinnego. Obszar ten oznaczony został na rysunku planu symbolem MU. W wezwaniu domagał się zatem podjęcia przez Radę W. stosownej uchwały uchylającej ww. plan w części w jakiej przeznacza obszar oznaczony symbolem MU pod budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne i pozostawienie na tym terenie wyłącznie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z usługami. Jednocześnie zarzucił kwestionowanej uchwale naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 5 lit a) ustawy z dnia 7 lipca 1 994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 13 z późn. zm.) - polegające na nie zawiadomieniu o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, właścicieli nieruchomości objętej planem, których interes prawny został naruszony jego ustaleniami. W uzasadnieniu wezwania R. M. podniósł, iż zaplanowanie na terenie działek sąsiednich budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego stoi w konflikcie z sąsiadującą z nimi zabudową jednorodzinną. Wprowadzenie dużych kubaturowo budynków mieszkalnych wielorodzinnych, w tym komunalnych godzi w ideę szeroko rozumianego ładu przestrzennego. Budynki te przytłoczą niską zabudowę jednorodzinną. W wyniku ich wybudowania nastąpi pogorszenie warunków użytkowych mieszkańców, powstanie chaos komunikacyjny, hałas i spaliny, zacienienie działek poczyni druzgocące spustoszenie na terenie ogródków przydomowych. Intensywność planowanej zabudowy wpłynie niekorzystnie na sposób zagospodarowania działki wnoszącego wezwanie, jak i udaremni jej optymalne zagospodarowanie w przyszłości. W dniu 1 września, wobec bezskutetecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa kwestionowaną uchwałą R. M., powołując się na art. Sygn.akt IV SA/Wal644/08 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U tj. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą uchwałę Rady Gminy W. z dnia [...] czerwca 1998r. domagając się : 1/ stwierdzenia nieważności zaskarżonej Uchwały w części dotyczącej przeznaczenia sąsiednich działek, tworzących teren dawnego bazaru "C.", położonych przy ul. [...] w [...] na funkcje budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego, oznaczonego na rysunku planu symbolem MU, 2/ zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację podniesioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, wskazując między innymi, iż zaplanowanie na terenie działek ościennych budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego stoi w konflikcie z istniejącą naokoło zabudową jednorodzinną. Wprowadzenie dużych kubaturowo budynków mieszkalnych wielorodzinnych, w tym komunalnych jest niezgodne z treścią definicji ładu przestrzennego. Zostanie przytłoczona niska zabudowa jednorodzinna. Wskazał na ujemne następstwa lokalizacji takiej zabudowy na tym terenie, dla sąsiednich nieruchomości. Oraz podkreślił, iż intensywność planowanej zabudowy wpłynie niekorzystnie na sposób zagospodarowania jego działki, udaremni jej optymalne zagospodarowanie w przyszłości oraz doprowadzi do zmniejszenia jej wartości. Skarżący wskazał także, iż sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wymagało zachowania uregulowanej w przepisie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 1 999r. Nr 15, poz. 13 z późn. zm.) procedury opracowywania projektu planu. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 ww. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zarząd gminy zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: a) właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, b) właścicieli nieruchomości od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3, c) osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia", na podstawie pkt 6 art. 18 ust. 2: wykłada projekt planu do publicznego wglądu, na okres co najmniej 21 dni (..)". Podkreślił, iż w toku trwania procedury planistycznej nie otrzymał on jednak stosownego zawiadomienia. Sygn.akt IV SA/Wal644/08 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż skarżący zaskarżył plan w części dotyczącej przeznaczenia terenów sąsiadujących z jego działką pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. W czasie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu skarżący był właścicielem nieruchomości i nie składnych uwag, czy też wniosków do zaskarżonej uchwały. Teren, wcześniej używany pod bazar, przeznaczony został pod zabudowę mieszkaniową bez określenia maksymalnej wysokości zabudowy. Znajduje się on faktycznie pomiędzy zabudową jednorodzinną, ale w niewielkiej odległości /po drugiej stronie ul. [...]- na i ul. [...]/ znajduje się również zabudowa wielorodzinna. Przedmiotowy teren przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jedno i wielorodzinną z usługami znajduje się w ścisłym centrum [...], gdzie dominuje zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna z usługami w parterach. Działka, która jest w zainteresowaniu skarżącego jest działką wolną od zabudowy. Znajdujące się na niej substandartowe parterowe budynki przeznaczone są do rozbiórki. Z tych względów stanowi ona dobry teren do całościowego zagospodarowania, a zabudowa tam przewidziana nie musi stanowić uciążliwości dla sąsiednich działek. Ponadto organ wskazał, iż w jego ocenie skarżący zaskarżając wskazaną uchwałę nie wykazał konkretnego, indywidualnego interesu prawnego, wynikającego z konkretnej normy prawnej prawa materialnego, skutkujących wywodzeniem interesu prawnego po myśli art. 101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 18. ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., o zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie procedury opracowywania i uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy też normy pkt. 5 tegoż artykułu , organ wskazał, iż procedura została zachowana, a sam projekt uzyskał wszystkie wymagane uzgodnienia oraz został sporządzony zgodnie z polityką przestrzenną gminy, z uwzględnieniem lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego. Projekt planu miejscowego wyłożony był do publicznego wglądu w dniach [...] lipca –[...] sierpnia 1997 r. Ze względu na zmiany ustrojowe W. oraz znaczny upływ czasu niemożliwe jest jednak aktualnie przedstawienie stosownych dowodów na okoliczność zawiadomień o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do publicznego wglądu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes Sygn.akt IV SA/Wal644/08 prawny mógłby być naruszony. Poza tym ogłoszenie o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu ukazało się w Gazecie [...] Nr [...] z 1997 r. W piśmie procesowym z 28 stycznia 2009r. skarżący ponownie podniósł zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 pkt. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na brak zawiadomień właścicieli nieruchomości o wyłożeniu projektów planu do publicznego wglądu. Wskazał także, iż na żadnej nieruchomości sąsiadującej z działką inwestycyjną nie występuje zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna. Wykonanie budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego na omawianym terenie nie zapewnia zatem kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych sprowadza się do badania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest Uchwała Nr [...] Rady Gminy W. z dnia [...] czerwca 1998r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]". Na wstępie wypada zatem wskazać, iż stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst. jedn. - Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może wnieść skargę do sądu administracyjnego, o ile wcześniej wezwie radę do usunięcia zarzucanego naruszenia i wezwanie to okaże się bezskuteczne -jak w przedmiotowej sprawie. W orzecznictwie wyraźnie podkreśla się, iż w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub Sygn.akt IV SA/Wal644/08 uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone. Przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtowany jest na innych zasadach aniżeli w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego ( por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004r. sygn. OSK 476/04, ONSAiWSA 2005/1/2). Skarga złożona w trybie art. 101 ust.1 cyt. wyżej ustawy nie ma charakteru actio popularis, a to oznacza, iż do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia ( por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005r., sygn. OSK 1437/04, Wokanda 2005/7-8/S.69; S. Prutis " Ochrona samodzielności gminy jako jednostki samorządu terytorialnego", wyd. NSA 2005, s.367). Skarżący musi zatem wykazać się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia, polegającym na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją ( patrz wyrok NSA z dnia 4 września 2001 r., sygn. II SA 1410/01, lex 53376). W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 18 września 2003r., sygn. II SA 2367/02,lex 80699 ). W niniejszej sprawie w ocenie Sądu skarżący nie wykazał zaistnienia w dacie wnoszenia skargi naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą, polegającego na zaistnieniu związku między tą uchwałą, a własną indywidualną sytuacją prawną. Przede wszystkim należy zauważyć, iż skarżący kwestionuje ustalenia planu w odniesieniu do terenu oznaczonego w planie symbolem MU, w zakresie w jakim dopuszcza się na tym terenie zabudowę wielorodzinną. Z akt sprawy wynika że skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie tego terenu. W Sygn.akt IV SA/Wal 644/08 świetle tych ustaleń nie ulega wątpliwości, że nieruchomość skarżącego nie jest położona na spornym terenie oznaczonym symbolem MU w zaskarżonej uchwale. Oznacza to, że kwestionowane przez skarżącego regulacje prawne zawarte w § 3 pkt. 3 i § 9 skarżonej uchwały nie mają bezpośredniego wpływu na jego sytuację prawną, a zatem nie naruszają jego interesu prawnego. Zważyć należy, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, a jego ustalenia mają moc przepisów powszechnie obowiązujących. Prawo własności to prawo do korzystania z rzeczy w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego - art. 140 k.c. Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) ustalenia miejscowego planu kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Z powyższego wynika, iż obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Obowiązku takiego nie ma wówczas, gdy w granicach przysługującego gminie - tzw. władztwa planistycznego, rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Jeszcze raz należy stwierdzić, iż interes prawny skarżącego nie został naruszony, gdyż zakwestionowane przez niego ustalenia zaskarżonej uchwały odnoszą się do terenu, na którym nie jest położona nieruchomość, której jest właścicielem. Podniesione przez niego kwestie domniemanych, ujemnych skutków, jakie w przyszłości mogą ewentualnie wywołać inwestycja zlokalizowana na sąsiednim terenie nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W dacie wniesienia skargi w oparciu o ten przepis, jak wskazano powyżej skarżący musi wykazać realność, bezpośredniość naruszenia jego interesu prawnego ustaleniami kwestionowanej uchwały, czego nie uczynił. Mając zaś na uwadze, iż skarżący nie kwestionuje ustaleń planu dotyczących należącej do niego nieruchomości, za nieuzasadniony należy uznać również zarzut naruszenia przez organ uchwalający plan art. 18 ust. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W świetle tegoż przepisu organ właściwy w sprawie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: a) właścicieli lub władających nieruchomościami, Sygn.akt IV SA/Wal644/08 których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, b) właścicieli nieruchomości od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3, c) osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia". W przypadku nieruchomości należącej do skarżącego ustalenia planu nie zmieniły jej dotychczasowego przeznaczenia. Interes prawny skarżącego nie został zatem naruszony ustaleniami planu. A zatem organ nie miał obowiązku zawiadamiać go na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło