IV SA/Wa 1647/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-19
Skład orzekający: sędzia WSA Marian Wolanin
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z małżonkiem, osiąga dochód z emerytur, ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, opłatami, spłatą kredytu, leczeniem, a także udziela pomocy finansowej niepełnosprawnemu synowi zdolnemu do pracy, może zostać uznana za osobę niezdolną do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego lub niezdolną do ponoszenia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny w celu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że łączny dochód skarżącego i jego żony, pomimo ponoszonych wydatków, nie wyklucza możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd uznał, że pomoc finansowa udzielana niepełnosprawnemu synowi, który jest zdolny do pracy, nie stanowi obowiązku alimentacyjnego w rozumieniu prawa i stanowi istotną część miesięcznych wydatków, ale nie usprawiedliwia całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący A. J. K. wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącą reformy rolnej. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który został uzupełniony. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a ich łączny dochód netto wynosi 3075,07 zł. Wskazał na miesięczne wydatki związane z utrzymaniem, leczeniem oraz pomoc finansową dla niepełnosprawnego syna. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: sędzia WSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 10 września 2008 r. A. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. stwierdzającą, że nieruchomość ziemska pn "N.", położona w powiecie c., podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Jednocześnie skarżący złożył wniosek (uzupełniony w dniu 20 listopada 2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 w zw. z art. 245 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym, według art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 §3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dołączonych dodatkowych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, na którego dochód składają się: emerytura skarżącego w wysokości (na dzień 1 stycznia 2009 r.) 2003,56 zł netto oraz jego żony w wysokości (na dzień 1 stycznia 2009 r.) 1071,51 zł netto, co daje łączną kwotę 3075,07 zł netto. Na miesięczny koszt utrzymania skarżącego oraz jego żony składają się wydatki związane z czynszem za lokal mieszkalny w wysokości 340 zł, opłaty za prąd i gaz w wysokości ok. 200 zł miesięcznie, opłaty za telefon stacjonarny i komórkowy łącznie ok. 220 zł, spłata kredytu – wysokość miesięcznej raty 320 zł, koszty leczenia (lekarstwa, stomatolog) 400 zł. Skarżący wskazał również na konieczność pomocy finansowej swojemu synowi w wysokości 260 zł opłaty za czynsz lokalu zajmowanego przez syna oraz kwoty 300 zł pomocy finansowej dla niego. Łączny koszt miesięcznego utrzymania podany w przybliżeniu przez skarżącego wynosi 2143 zł.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że otrzymuje niską emeryturę, a jako były więzień obozu zagłady, a także żołnierz Armii Krajowej cierpi na dolegliwości wymagające leczenia, podobnie jak jego żona cierpiąca na dolegliwości kardiologiczne i depresję. Skarżący wskazując na potrzebę pomocy finansowej dla syna przedstawił kserokopii orzeczenia o niepełnosprawności wystawione w dniu 5 kwietnia 2007 r., z którego wynika, że syn skarżącego J. K. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zdolną do pracy na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności.
Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów oraz zestawienia wydatków wynika, że prowadząc gospodarstwo wraz z żoną osiągają dochód, który w zestawieniu ze stałymi wydatkami wyklucza uznanie skarżącego za osobę nie mogącą ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 §1 pkt 1, bądź nie mogącą ponieść tych kosztów bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania w rozumieniu art. 246 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sprawie wywołanej złożoną skargą.
Prawo pomocy polegające na zwolnieniu z ponoszenia kosztów sądowych jest wyjątkiem od ustawowej zasady ponoszenia wszelkich kosztów sądowych przez stronę, określonej w art. 199 i w art. 214 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Może być ono przyznane tylko wtedy, gdy skarżący nie ma jakichkolwiek możliwości pokrycia tych kosztów z posiadanych dochodów. Wykazana przez skarżącego pomoc finansowa niepełnosprawnemu synowi prowadzącemu oddzielne gospodarstwo domowe nie ma cech wypełniania przez skarżącego obowiązku alimentacyjnego, skoro syn skarżącego jest osobą zdolną do podjęcia pracy. Należy mieć przy tym na uwadze, że koszty związane z pomocą synowi stanowią istotną część miesięcznych wydatków skarżącego. Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby osiągane przez niego dochody nie pozwalały na pokrycie kosztów sądowych, bez względu na ocenę zasadności ponoszonych przez skarżącego kosztów miesięcznego utrzymania. Z uwagi na fakt, że skarżący w ocenie Sądu jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla siebie i rodziny koszty postępowania sądowego, dlatego na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło