IV SA/Wa 1647/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-30

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Anna Falkiewicz-Kluj, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do odmowy udzielenia małoletniemu cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, pomimo wniosku rodzica posiadającego zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, w sytuacji gdy rodzic nie sprawuje faktycznej władzy rodzicielskiej i nie utrzymuje ścisłych więzi z dzieckiem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony małoletniemu cudzoziemcowi. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie braku faktycznego sprawowania władzy rodzicielskiej i ścisłych więzi rodzinnych między ojcem a synem, co stanowiło podstawę do odmowy na mocy przepisów ustawy o cudzoziemcach. Sąd uznał, że prawo do życia rodzinnego nie jest bezwzględne i w tym przypadku interes publiczny przeważa nad interesem jednostki, a odmowa nie narusza "testu proporcjonalności" ani art. 8 EKPCz.
Stan faktyczny
Małoletni N. N., obywatel [...], reprezentowany przez ojca N. T. (rezydenta długoterminowego UE w Polsce), złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Wniosek był wielokrotnie rozpatrywany przez Wojewodę i Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, którzy kolejno odmawiali udzielenia zezwolenia, wskazując na brak wystarczających dochodów, brak faktycznej opieki rodzicielskiej, brak ścisłych więzi rodzinnych oraz nieudokumentowanie kontaktu z synem. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 8 EKPCz. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi małoletniego N. N. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego N. T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP - oddala skargę - W dniu 16 listopada 2012 r. N. T. – zamieszkujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie udzielonego przez Wojewodę [...] w dniu [...] maja 2013 r. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE – wystąpił, w trybie art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach, do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dla swojego małoletniego syna N. N. przebywającego w [...], urodzonego [...] lutego 1997 r., obywatela [...]. W uzasadnieniu wniosku podano, że skarżący ma zapewnione miejsce zamieszkania i posiada pracę, która jest źródłem stabilnego i regularnego dochodu, w związku z czym spełnia warunki niezbędne do udzielenia jego małoletniemu synowi wnioskowanego zezwolenia. Powyższy wniosek był przedmiotem kilkukrotnego rozpoznawania zarówno przez Wojewodę [...], jak i przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. I tak: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] odmówił udzielenia małoletniemu wnioskowanego zezwolenia, stwierdzając w uzasadnieniu, że skarżący nie udokumentował posiadania stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu. Ponadto życie małoletniego koncentruje się w [...], gdzie pozostaje pod opieką matki i uczęszcza do szkoły. Małoletni nie posługuje się językiem polskim, a w przypadku przyjazdu do Polski musiałby przerwać naukę w [...] i uczęszczać na kurs języka polskiego. W ocenie organu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że przyjazd małoletniego do Polski pozostaje w sferze bliżej nieokreślonych planów. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność zweryfikowania przez Wojewodę w porozumieniu z właściwym konsulem autentyczności dołączonego do akt sprawy aktu urodzenia małoletniego i okoliczności jego rejestracji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] ponownie odmówił udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Decyzja ta została przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylona decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Szef zarzucił Wojewodzie nieuwzględnienie wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r., które organ pierwszej instancji powinien uwzględnić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, co w rezultacie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto zdaniem organu odwoławczego, Wojewoda powinien uwzględnić w sprawie materiał dowodowy zgromadzony w sprawie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony skarżącemu N. T., urodzonemu [...] lutego 1974 r., a czego organ pierwszej instancji nie uczynił. Ostatecznie, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] decyzją dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] orzekł o odmowie udzielenia małoletniemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Po analizie zgromadzonego zarówno w tej sprawie materiału dowodowego, jak i we wcześniejszych postępowaniach dotyczących udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, ze szczególnym uwzględnieniem protokołów przesłuchań i wszelkich dokumentów wskazujących na faktyczne sprawowanie przez skarżącego opieki rodzicielskiej nad małoletnim synem, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.) w zw. z art. 513 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 1650 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że skarżący wyjechał z [...] w październiku 1996 r. w celu podjęcia pracy w Polsce i od tego czasu był w kraju pochodzenia trzy razy: w 2008 r., w 2009 r. i w 2010 r. Jego małoletni syn N. N. zamieszkuje w [...], gdzie pozostaje pod opieką matki N. M., urodzonej [...] września 1972 r. Z aktu urodzenia małoletniego wynika, że urodził się on w dniu [...] lutego 1997 r., zgłoszenia faktu narodzin dziecka dokonała jego matka. Akt urodzenia został wydany przez [...], zarejestrowany w dniu [...] września 2012 r. za nr [...], nr księgi [...] i jest zgodny z przepisami. Z protokołu przesłuchania skarżącego z dnia [...] kwietnia 2014 r. wynika, że skarżący ma dwoje dzieci syna i córkę, odpowiednio w wieku 17 i 18 lat, które są na utrzymaniu ich matki i rodziców skarżącego. Do protokołu skarżący oświadczył, że w Polsce nie ma nikogo na utrzymaniu. Cudzoziemiec nie przekazuje środków finansowych na utrzymanie zamieszkujących w [...] dzieci, czasami przekazuje przez znajomych jadących do [...] prezenty w postaci odzieży. Zgodnie z protokołem przesłuchania dzieci będą pozostawać na jego utrzymaniu dopiero po przyjeździe do Polski. Jego dzieci uczęszczają do dziewiątej klasy placówki oświatowej stanowiącej odpowiednik polskiego gimnazjum. Nie znają języka polskiego i nigdy nie przebywały w Polsce. Skarżący stwierdził, że dzieci mogą być nieprzygotowane do dalszej edukacji, dlatego skarżący oświadczył, że w Polsce pośle je do pierwszej gimnazjum, a jeżeli nie poradzą sobie z językiem, to zapewni im prywatnego nauczyciela. Jak wynika z protokołu przesłuchania z dnia [...] września 2013 r. skarżący kontaktuje się z dziećmi telefoniczne kilka razy w miesiącu. Ostatnio w [...] przebywał od dnia [...] czerwca 2013 r. do dnia [...] czerwca 2013 r. Wyjazd spowodowany był chorobą matki i chęcią odwiedzenia dzieci. Do protokołu tego oświadczył, że zamieszkuje wraz z sześcioma innymi osobami w mieszkaniu składającym się z czterech pokoi, on zaś pokój dzieli ze swoją dziewczyną. Dzieci nie wiedzą jakich warunków mogą spodziewać się w Polsce. Cudzoziemiec oświadczył, że właścicielka zajmowanego mieszkania wyraziła zgodę, by po przyjeździe do Polski dzieci zamieszkały razem z nim. Tymczasem przesłuchana w dniu [...] października 2013 r. właścicielka lokalu na okoliczność zapewnienia w lokalu, w którym zamieszkuje skarżący, miejsca dla jego dzieci oświadczyła, że dzieci miały przyjechać do Polski na krótko, na około miesiąc i mowa była jedynie o czasowym, a nie stałym pobycie dzieci w tym mieszkaniu. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że skarżący z tytułu wykonywania pracy uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto miesięcznie, tj. ok. [...] zł netto. Czynsz najmu lokalu mieszkalnego ustalono na kwotę [...] zł. Poza czynszem najemcy ponoszą miesięcznie koszty z tytułu opłat eksploatacyjnych w wysokości [...] zł. Z dołączonej do akt sprawy umowy najmu z dnia [...] września 2012 r. wynika, że w wynajmowanym lokalu mieszkalnym zamieszkuje sześć osób. Zważywszy na wysokość dochodów uzyskiwanych przez skarżącego z tytułu wykonywanej pracy, organ wyliczył, że po odliczeniu kosztów zamieszkania dochód skarżącego wynosi [...] zł. W ocenie organu, kwota ta jest wystarczająca na utrzymanie córki i syna w przypadku przyjazdu ich do Polski, jednakże nie jest wystarczająca do pokrycia kosztów nauki i korepetycji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy ponadto powołał się na pismo skarżącego z dnia 24 października 2014 r., z którego wynika, że cudzoziemiec nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających pozostawanie w kontakcie z synem. Skarżący utrzymuje z synem kontakt telefoniczny, ale nie jest w stanie dostarczyć bilingów, gdyż posiada telefon na kartę. Skarżący nie wysyła żadnych pieniędzy do [...], dopiero po przyjeździe do Polski syn będzie na jego utrzymaniu. Organy administracji, prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie, uwzględniły również materiał dowodowy dotyczący legalizacji pobytu w Polsce skarżącego, który w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2008 r. złożonym do protokołu przesłuchania pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczył, że jest kawalerem nie mającym dzieci. W [...] posiada rodzinę, tj. rodziców i pięciu braci. Przesłuchani w ramach wymienionego postępowania, w celu potwierdzenia nieprzerwanego pobytu skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, świadkowie N. H. i N. H. zeznali, że skarżący nie ma żony i dzieci, ma dziewczynę N. H. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ odwoławczy, powołując się na właściwe przepisy prawne mające zastosowanie w tej sprawie podniósł, że okoliczność pobytu w Polsce ojca małoletniego cudzoziemca nie może stanowić jedynej podstawy do udzielenia małoletniemu zezwolenia na zamieszkanie w Polsce, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że z analizy materiału dowodowego sprawy ojca małoletniego wynika, że od wyjazdu z [...] nie sprawuje on opieki nad małoletnim synem, nie łoży na jego utrzymanie i w żaden sposób nie udokumentował utrzymywania kontaktu z synem od momentu przyjazdu do Polski do chwili obecnej. Pomiędzy skarżącym i jego synem brak jest faktycznych relacji rodzinnych. Skarżący nie uczestniczy w procesie wychowawczym syna, nie partycypuje w jego utrzymaniu i nie dba o stałość więzi rodzinnych. Potwierdzeniem powyższego jest dołączone do akt sprawy oświadczenia skarżącego napisanego pod rygorem odpowiedzialności karnej, w którym skarżący oświadcza, że dopiero po przyjeździe do Polski małoletni będzie na jego utrzymaniu. Powyższe uzasadnia, w ocenie organu odwoławczego, odmowę udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył N. T., zarzucając zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez ich niezastosowanie, tj. nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania zezwolenia, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i wniosków skarżącego, rozstrzygnięcie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego oraz brak należytej staranności w prowadzeniu sprawy, b) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo że zachodziły podstawy do jej uchylenia, c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez nierozważenie przez organy obu instancji całokształtu okoliczności sprawy i wydanie rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, d) art. 12 kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 35 kpa poprzez przewlekłe prowadzenie sprawy oraz niezałatwienie sprawy bez zbędnej zwłoki, co skutkowało naruszeniem zaufania strony do władzy publicznej i wpłynęło na niemożność podjęcia przez cudzoziemca ważnych decyzji dotyczących życia w Polsce jego małoletniego syna, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 53 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach polegające na błędnym przyjęciu, że skarżący nie wypełnia przesłanek wskazanych w tym przepisie, podczas gdy N. N. jest małoletnim dzieckiem skarżącego, nad którym skarżący sprawuje władzę rodzicielską i który będzie go utrzymywał zaraz po przyjeździe do Polski, b) naruszenie art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., poprzez naruszenie życia prywatnego rodziny małoletniego będące ingerencją władzy publicznej w życie rodzinne człowieka w stopniu nieproporcjonalnie dużym do koniecznej ochrony bezpieczeństwa społecznego. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w obszernym i szczegółowym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały jego analizy pod względem relewantnych przepisów, wbrew zatem zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły, co do braku podstaw do udzielenia małoletniemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się do mających zastosowanie w sprawie przepisów wskazać na wstępie należy, że z dniem 1 maja 2014 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 1650 z późn. zm.). Zgodnie z art. 513 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia jej wejścia w życie decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.), stosuje się przepisy dotychczasowe. Na tej podstawie, organ odwoławczy prowadził niniejsze postępowanie, zainicjowane wnioskiem z dnia 16 listopada 2012 r. w oparciu o przepisy uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, czemu dał wyraz w materialnoprawnej podstawie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jako członek rodziny cudzoziemca, o którym mowa w art. 54, przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przebywa na tym terytorium w celu połączenia z rodziną, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Jednocześnie w świetle art. 53 ust. 2 pkt 3 tej ustawy za członka rodziny cudzoziemca, o którym mowa w ust. 1 pkt 13 i art. 54, uważa się m. in. małoletnie dziecko tego cudzoziemca, pozostające na jego utrzymaniu, nad którym cudzoziemiec sprawuje faktycznie władzę rodzicielską. Z kolei w myśl art. 54 pkt 2 omawianej ustawy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 7, udziela się członkowi rodziny cudzoziemca zamieszkującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m. in. na podstawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, z tym że stosownie do art. 60 ust. 2 wymienionej ustawy, do udzielenia zezwolenia dziecku, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 3 jest potrzebna zgoda osoby, która sprawuje nad nim władzę rodzicielską. Ponadto art. 53b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że cudzoziemiec, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13, 14 i 16-18 oraz w art. 53a ust. 1 pkt 1-3, 3b i 4, jest obowiązany posiadać: 1) ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz 2) stabilne i regularne źródło dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu w przypadkach, o których mowa w art. 53 ust. 1 pkt 1, 2, 7, 9, 13 i 14 oraz w art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 2, 3b i 4. Jednocześnie art. 53b ust. 5 powołanej ustawy stanowi, że dochód, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, po odliczeniu kosztów zamieszkania, przypadający na każdego członka rodziny pozostającego na utrzymaniu cudzoziemca lub na cudzoziemca, gdy jest osobą samotną, musi być wyższy niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm.). Zgodnie zaś z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 73 i 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł i kwoty 456 zł dla osoby w rodzinie. Ponadto zgodnie z art. 53b ust. 5a ustawy o cudzoziemcach uważa się, że koszty zamieszkania, o których mowa w ust. 5, obejmują co najmniej wysokość stałych opłat związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu w rozliczeniu na liczbę osób zamieszkujących w tym lokalu, a ponadto za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór ścieków, odpadów i nieczystości ciekłych. Natomiast w świetle art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b. Poczynione przez organy orzekające w sprawie ustalenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd wskazują, że brak było podstaw prawnych do udzielenia małoletniemu cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach, bowiem treść tego ostatniego przepisu wskazuje, że pomiędzy osobami, które miałyby się połączyć w państwie członkowskim muszą istnieć silne więzi, niezależnie od faktycznego rozłączenia odpowiadające typowym relacjom między rodzicami a dziećmi, w których to przynajmniej o najważniejszych wydarzeniach w życiu dziecka powinien decydować właśnie ten rodzic oraz musi istnieć zależność materialna. Tymczasem ustalenia dokonane przez organy administracji orzekające w sprawie nie wskazują, aby relacje pomiędzy skarżącym i jego małoletnim synem spełniały te cechy. Z akt sprawy wynika, że skarżący opuścił terytorium [...] w październiku 1996 r., a więc jeszcze przed narodzinami syna N. N. i nie miał okazji budować z synem więzi rodzicielskiej. Od czasu wyjazdu z kraju pochodzenia skarżący był tylko pięć razy w [...], by odwiedzić dzieci: w 2008 r., w 2009 r., w 2010 r., w 2013 r. i w 2014 r., a więc nie mógł faktycznie sprawować opieki i pieczy nad dzieckiem. Dotychczasowe jego relacje z dziećmi ograniczone były – jak wynika z protokołów przesłuchań – jedynie do sporadycznego kontaktu telefonicznego raz w miesiącu, zaś obecnie kilka razy w tygodniu. Sporadyczny kontakt telefoniczny nie jest formą wystarczającą do utrzymywania ścisłych więzów rodzinnych, które nawet nie miały szansy zostać kiedykolwiek nawiązane. Zauważyć również należy, że prawo do utrzymywania przez rodziców kontaktów z dzieckiem nie należy do sfery sprawowania faktycznej władzy rodzicielskiej, bowiem jest to uprawnienie odrębne od władzy rodzicielskiej, wynikające z najbliższego pokrewieństwa, ale ściśle z tą władzą związane i służy dobru dziecka. Wyjaśnić należy, że treść władzy rodzicielskiej jest różna od jej wykonywania, a samo posiadanie władzy rodzicielskiej nie oznacza jej faktycznego wykonywania. Wykonywanie władzy rodzicielskiej oznacza, że rodzic osobiście zajmuje się sprawami dziecka i chodzi tu o wykonywanie wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Władza rodzicielska to przede wszystkim wykonywanie przez rodziców obowiązków wobec dziecka. Obejmuje ona całokształt spraw dotyczących dziecka: pieczę nad jego osobą, tj.: wychowanie dziecka, nadawanie kierunku wychowaniu dziecka, zapewnienie dziecku odpowiednich warunków bytowych, troska o zdrowie i bezpieczeństwo dziecka, a także pieczę nad jego majątkiem, reprezentowanie dziecka oraz prawo do jego wychowania z poszanowaniem jego godności i praw. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy jednoznacznie, że postawa skarżącego, wykazana w trakcie postępowania administracyjnych zarówno w tej sprawie, jak w sprawie dotyczącej legalizacji pobytu skarżącego nie ma nic wspólnego z pojęciem wykonywania władzy rodzicielskiej, a jedynie zalicza go do określenia jako osoby posiadającej władzę rodzicielską. Przy takiej kwalifikacji uzasadnione jest twierdzenie, że skarżący nie sprawuje faktycznie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem. Na uwagę zasługuje fakt, że w toku wcześniejszych postępowań legalizacyjnych dotyczących skarżącego, konsekwentnie on ukrywał fakt posiadania dzieci zamieszkujących w [...], utrzymując, że jest kawalerem i nie ma dzieci oraz twierdził, że nie ma osób na swoim utrzymaniu i nie przekazuje pieniędzy rodzinie zamieszkującej w [...]. Istotne wątpliwości budzi też okoliczność ponownego zarejestrowania aktu urodzenia syna dopiero w 2012 r. oraz niepodjęcie prób zalegalizowania pobytu swoich dzieci na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czasie swojego wieloletniego pobytu w Polsce. W kontekście powyższego wyłania się obraz nikłych relacji łączących skarżącego ze swoimi dziećmi, a co za tym idzie brak faktycznej więzi łączącej ojca z dziećmi, a więc brak sprawowania nad nimi przez skarżącego faktycznej władzy rodzicielskiej. Należy podkreślić, że życie małoletniego koncentruje się na terytorium [...], gdzie zgodnie z zeznaniami skarżącego pozostaje pod opieką matki i uczęszcza do szkoły. Należy podkreślić, że w przedmiotowej sprawie faktyczne rozdzielenie małoletniego N. N. z ojcem nie wynikało z decyzji administracyjnych, lecz z decyzji samych rodziców małoletniego. Mając na względzie rodzaj więzi łączących małoletniego z ojcem, stwierdzić należy, że inkryminowana decyzja nie stanowi naruszenia zarzucanych w skardze przepisów. Małoletni chcąc nawiązać bliższe relacje z ojcem może ubiegać się o wjazd do Polski poprzez uzyskanie wizy, w tym długoterminowej. Odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie oznacza pozbawienia małoletniego prawa do utrzymywania regularnych, osobistych relacji i bezpośrednich kontaktów z ojcem. Decyzja objęta zaskarżeniem dotyczy odmowy przyznania uprawnienia do pobytu w Polsce w ścisłe określonej formie i nie wyklucza możliwości wjazdu do Polski na innej podstawie. Organ odwoławczy również prawidłowo uwzględnił przy ocenie całokształtu materiału dowodowego dowód z przesłuchania właścicielki lokalu mieszkalnego, w którym zamieszkuje skarżący, która wyraziła zgodę jedynie na krótki, miesięczny pobyt dzieci skarżącego w jej lokalu, gdyż jak zeznała "była mowa jedynie o czasowym pobycie dzieci w tym mieszkaniu", zaś skarżący w trakcie przesłuchania przeprowadzonego w dniu [...] września 2013 r. oświadczył, że nie planuje żadnych przeprowadzek. Zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący i jego małoletni syn faktycznie będą zamieszkiwać w deklarowanym miejscu pobytu skarżącego. Nie zostało zatem wykazane, że małoletni będzie miał zapewnione miejsce zamieszkania przez cały okres pobytu w Polsce. Budzi to również wątpliwości, co do faktycznego celu pobytu skarżącego i jego małoletniego syna w Polsce, ponieważ opisane warunki mieszkaniowe nie wskazują na możliwość wspólnego zamieszkiwania z ojcem. Również poddać w wątpliwość należy stabilne i regularne źródło dochodu skarżącego, wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu, w kontekście deklarowanej przez cudzoziemca chęci opłacenia kursu językowego przy miesięcznym dochodzie skarżącego w kwocie ok. [...] zł po odliczeniu kosztów zamieszkania, albowiem kwota ta jest niewystarczająca do pokrycia kosztów nauki i korepetycji. Jak wskazują akta sprawy organ odwoławczy bardzo szczegółowo przeanalizował ustalony w sprawie stan faktyczny czemu dał wyraz w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc w ten sposób zadość przyjętym zasadom postępowania administracyjnego wyrażonym w art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa oraz w art. 107 § 3 kpa, których naruszenia niesłusznie dopatruje się w tym postępowaniu skarżący. Ustaleń powyższych skarżący nie kwestionuje, są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, a więc należy nadać im istotne znaczenie prawne. W procedurze administracyjnej zmierzającej do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, organ w pierwszej kolejności bada, czy nie zachodzą przesłanki do odmowy udzielenia zezwolenia, szczegółowo wymienione w art. 57 ust. 1 pkt 1-10 i ust. 1a ustawy o cudzoziemcach, bowiem decyzja o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wydana w oparciu o art. 57 ust. 1 pkt 1-10 i ust. 1a tej ustawy ma charakter obligatoryjny i nie jest zależna od woli orzekającego w sprawie organu, co oznacza, że poprzez użyty w tym przepisie zwrot "cudzoziemcowi odmawia się" organ administracyjny pozbawiony został swobody decyzyjnej i organ musi odmówić udzielenia zezwolenia w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Tym samym nie można przyjąć, że przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne". Zatem znaczenie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony mają takie informacje, które pozwalają ustalić przesłanki, o których mowa w art. 53 ustawy o cudzoziemcach albo dotyczą okoliczności wyłączających wydanie zezwolenia na podstawie art. 57 ustawy. Słuszne w ocenie Sądu jest również stanowisko organu, że za prawną podstawę do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie niezasadnie odmówiono udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie może być uznany art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, przyjętej w Rzymie 4 listopada 1950 r. i podpisanej przez Polskę 26 listopada 1991 r. (Dz.U. 1993, Nr 61, poz. 284 z późn. zm.). Prawo do życia rodzinnego nie jest prawem bezwzględnie chronionym, gdyż sama Konwencja przewiduje wyjątki od zakazu władczego wkraczania przez organy państwa w tak rozumianą sferę prywatności. Dopuszczalne ograniczenia prawa do poszanowania życia rodzinnego zawężać się jednakże mają do przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie (art. 8 ust. 2 EKPCz). Sytuacja rodzinna skarżącego, skłaniająca do uznania, że nie ma on silnej więzi z synem, przesądza o niemożności zaakceptowania odmiennego poglądu wyrażonego w skardze, co do naruszenia art. 8 EKPCz. Kryterium więzi przyjęte przez organ jest prawidłowe. Zgodnie bowiem z ogólnymi zasadami wypracowanymi w orzecznictwie Trybunału w sytuacji, gdy istnienie więzi rodzinnej z dzieckiem zostało dowiedzione, Państwo musi działać w sposób obliczony na umożliwienie rozwoju tej więzi oraz ustalenie ochrony prawnej, która daje dziecku możliwość zintegrowania się ze swoją rodziną (wyrok ETPCz z dnia 4 października 2012 r., Harroudj v. Francja, 43631/09, LEX nr 1312979). W rozpatrywanej sprawie organ zasadnie wywodził, że nie zostało dowiedzione, by istniała silna więź między skarżącym a jego synem. Powoduje to, że występujące w niniejszej sprawie dwa konkurujące ze sobą interesy: skarżącego oraz interes publiczny, przejawiający się w nieudzielaniu zezwolenia do zamieszkania na czas oznaczony, powinny być rozstrzygnięte poprzez przyznanie większego znaczenia interesowi publicznemu. Biorąc zatem pod uwagę – zgodnie z wyznacznikami wskazującymi na to czy odmowa prawa pobytu będzie prawidłowa w kontekście "testu proporcjonalności" – por. wyroki ETPCz: z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie Sezen przeciwko Holandii (50252/99), z dnia 3 lipca 2012 r. w sprawie Samsonnikov przeciwko Estonii (52178/10), a zatem jaka była długość pobytu na terytorium kraju, który cudzoziemiec powinien opuścić, jaka była jego sytuacja rodzinna we wszystkich aspektach, czy w związku są dzieci oraz jaki jest ich wiek, jaka jest trwałość społecznych, kulturowych oraz rodzinnych więzów z państwem przyjmującym oraz z państwem pochodzenia (tak ETPCz w wyroku z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie Maslov przeciwko Austrii, skarga nr 1638/03, Lex 400285) wskazać należy, że zestawienie sytuacji skarżącego z wymogiem wynikającym z art. 8 Konwencji nie daje podstaw do uznania, że wykazał on “szczególnie ważny interes". W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że stanowisko organu narusza "test proporcjonalności", a co za tym idzie art. 8 Konwencji. Z kolei sam art. 8 Konwencji nie może być postrzegany jako stwarzający samoistną podstawę do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie (tak NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 892/11, niepubl.). Podstawowym bowiem przedmiotem art. 8 Konwencji jest ochrona jednostki przed arbitralnym działaniem ze strony organów władzy publicznej. Nawet jeżeli zaistnieją pozytywne obowiązki wpisane w skuteczne "poszanowanie" życia rodzinnego, należy mieć na względzie sprawiedliwą równowagę, która winna zostać zachowana pomiędzy konkurującymi interesami jednostki i społeczeństwa jako takiego, i w obu kontekstach Państwo cieszy się pewnym marginesem uznania (wyrok ETPCz z dnia 4 października 2012 r., Harroudj v. Francja, 43631/09, LEX nr 1312979). Środki przyjęte dla zastosowania art. 8 Konwencji powinny być rozsądne, a nie absolutne. Powyższe znajduje potwierdzenie w rodzimym orzecznictwie, tytułem przykładu powołać można wyroki WSA w Warszawie: z dnia 22 września 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 596/11, LEX nr 1276856; z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1639/11, CBOSA, LEX nr 1276479, w którym Sąd stwierdził, że: "Prawo do poszanowania życia rodzinnego nie ma charakteru absolutnego, a ingerencję władzy publicznej w korzystanie z tego prawa powinny usprawiedliwiać okoliczności wskazane w art. 8 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r., aby ingerencja władzy publicznej była konieczna i miała na celu ochronę wartości tam wskazanych. Ograniczenia prawa do życia prywatnego muszą być proporcjonalne. Ocena tej proporcjonalności wymaga rozważenia sytuacji osobistej i rodzinnej cudzoziemca, w tym między innymi, długotrwałości pobytu w Polsce, ewentualnych przeszkód do zamieszkania z rodziną w kraju pochodzenia cudzoziemca, w tym skutków wynikających dla rodziny z przeniesienia życia rodzinnego do innego kraju". Zatem przepis art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka nie tworzy po stronie cudzoziemca co do zasady prawa wyboru Państwa, w którym ma on zamiar mieszkać i realizować swoje prawo do życia rodzinnego i prywatnego. Dotyczy to również prawa dziecka cudzoziemca polegającego na obowiązku zapewnienia przez wybrane przezeń Państwo prawa do nauki i wszechstronnego rozwoju (vide wyrok ETCP 48321/99 z dnia 9 października 2003 r. Slivenko v. Łotwa). Należy także stwierdzić, że argumentem na rzecz zasadności powyższej argumentacji jest również i to, że Sąd uznaje zaskarżoną decyzję za zgodną z celem ustawy o cudzoziemcach, co jest istotne z punktu widzenia art. 8 ust. 2 Konwencji. Również zarzuty skargi w zakresie naruszenia procedury administracyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się do sposobu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym do braku wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, należy zaaprobować stanowisko organu, że obowiązek dowodzenia ciąży nie tylko na organie administracji, ale obarcza także stronę, która w swym interesie powinna wykazać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Okoliczność, że organ porusza się w zakreślonych przez ustawodawcę ramach co do sposobu prowadzenia postępowania nie oznacza, że organ ma być pozbawiony informacji pochodzących od strony postępowania i przedkładanych z jej inicjatywy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt I GSK 172/07 (dostępny na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zwrócił bowiem uwagę, że nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Wskazał, że z treści przepisów art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa nakładających wspomniane obowiązki nie można wyprowadzić wniosku, że organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony, w sytuacji gdy ta ostatnia — mimo istnienia obowiązku — środków takich nie przedstawia lub gdy twierdzenia strony są ogólnikowe bądź lakoniczne. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa oraz zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego. Zasada ta nie zwalnia strony skarżącej z obowiązku dostarczenia takich materiałów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. Organy podjęły działania mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy, dokonując przesłuchania skarżącego, również zakreślając termin na przedstawienie dowodów w sprawie. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 35 kpa, albowiem zarzut ten może być podnoszony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji publicznej. Jeżeli organ pozostawałby w bezczynności w załatwieniu w ustawowym terminie wniosku lub przewlekle prowadziłby postępowanie administracyjne, wówczas służyłyby wnioskodawcy środki dyscyplinujące organ administracji publicznej do terminowego załatwienia sprawy, w postaci skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu lub skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego w sprawie, mające na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu lub przewlekłości i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ poinformował skarżącego o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym wyczerpał dyspozycję art. 10 § 1 kpa. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy wydając kwestionowaną decyzję podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i merytorycznego załatwienia sprawy, dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, w sposób wyczerpujący zebrał i dokonał prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło