IV SA/Wa 1648/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia - oddala skargę - IV SA/Wa 1648/09 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2009r. -zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z [...] sierpnia 2008r. wymierzającą T. i E. K. oraz R. i E. S. karę pieniężną w wysokości 299.436,36 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 7 sztuk sosen pospolitych, oznaczonych na załączniku graficznym nr 1 jako [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (2 pnie [...] i [...]) o obwodzie pni 85-135 cm rosnących na terenie nieruchomości oznaczonej jako działki nr ew. [...]i [...]w obr, [...] przy ul. [...] w O., ustaloną zgodnie z załączoną specyfikacją (załącznik nr 2), Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Prezydent Miasta O. decyzją z [...] września 2007r. zezwolił T. i E. K. oraz R. i E. S. na usunięcie 8 sosen pospolitych kolidujących z planowaną budowa osiedla, 10 sosen pospolitych kolidujących z planowaną budową osiedla pod warunkiem zastąpienia ich nowymi nasadzeniami oraz 4 sosen obumarłych i zamierających na nieruchomości oznaczonej jako działki nr ew. [...] i [...] w obr. [...] przy ul. [...] w O. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji oraz wniosku o jego wycofanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lutego 2008r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Ponownie rozpatrując sprawę, Prezydent Miasta O. decyzją z [...] maja 2008r. zezwolił T. i E. K., R. i E. S. oraz C. Sp. z o.o., na usunięcie 4 sosen kolidujących z planowaną budową osiedla, 6 sosen pospolitych kolidujących z planowaną budową osiedla pod warunkiem zastąpienia ich nowymi nasadzeniami oraz 4 sosen obumarłych i zamierających (na nieruchomości oznaczonej jako działki nr ew. [...] i [...] w obr. [...] przy ul. [...] w O.) oraz umorzył postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie 8 sztuk pni sosen pospolitych [...]»[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Następnie decyzją z [...] listopada 2007r. Prezydent Miasta O. wymierzył T. i E. K. oraz R. i E. S. karę pieniężną w wysokości 199.436,36 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 7 szt. sosen pospolitych, oznaczonych na załączniku graficznym nr 1 jako nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (2 pnie [...] i [...]) o obwodzie pni 85-135 cm rosnących na terenie nieruchomości oznaczonej jako działki nr ew, [...] i [...] w obr, [...] przy ul. [...] w O., ustaloną zgodnie z załączoną specyfikacją (załącznik nr 2). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] czerwca 2008r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008r, wymierzył T. i E. K. oraz R. i E. S. karę pieniężną w wysokości 299,436,36 zł, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 7 sztuk sosen pospolitych, oznaczonych na załączniku graficznym nr 1 jako nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] (2 pnie [...] i [...]) o obwodzie pni 85-135 cm rosnących na terenie nieruchomości oznaczonej jako działki nr ew. [...] i [...] w obr. [...] przy ul. [...] w O., ustaloną zgodnie z załączoną specyfikacją (załącznik nr 2). Od powyższej decyzji odwołali się E. K. oraz T. K., działający również w imieniu R. i E. S. oraz C. Sp. z o.o., wskazując, iż przesłanki, którymi kierował się Prezydent Miasta O., wymierzając powyższą karę, cechują się wieloma nieścisłościami i są oparte w większości na domysłach osób prowadzących postępowanie, a nie na zaistniałych faktach. Nie można, zdaniem skarżącego przyjąć, że właściciele nieruchomości dokonali wycinki drzew, nie mając prawomocnej decyzji, zezwalającej na wycinkę drzew z nieruchomości przy ulicy [...]. Właściciele dysponowali decyzją, wydaną przez Prezydenta Miasta zezwalającą na usunięcie drzew od której co prawda złożyli odwołanie ale wycofali je w dniu [...] października 2007r., co uczyniło powyższą decyzję prawomocną z dniem [...] października 2007r. Poprzez takie zachowanie właścicieli nieruchomości decyzja stała się zgodna z wolą obu stron co uprawniało właścicieli na podstawie art. 134 § 4 K.p.a. do wcześniejszego jej wykonania. Ponadto odwołujący się wskazali, iż Urząd Miasta wydając decyzję nr [...] nie poinformował wszystkich stron postępowania pomijając C. Sp. z o.o., która na mocy aktu notarialnego jest także właścicielem nieruchomości przy ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2009r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z [...] sierpnia 2008r, W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż ochrona przyrody w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 7, 8 i 9 ustawy o ochronie przyrody polega na zachowaniu, równoważnym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody krajobrazu, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień, a celem ochrony przyrody - stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 5 i 7 - jest ochrona walorów krajobrazowych, zieleni w miastach i wsiach oraz zadrzewień, nadto kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody przez edukację, informowanie i promocję w dziedzinie ochrony przyrody. Ochrona terenów zieleni i zadrzewień, zgodnie z rozdziałem 4 ustawy o ochronie przyrody, obejmującym swoim zakresem art. 83 ust. 1, jest realizowana m. in. przez nałożony na posiadacza danej nieruchomości obowiązek uzyskania zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podkreśliło, że wniesienie odwołania od decyzji Prezydent Miasta O. z [...] września 2007r,, w zakresie dotyczącym odpłatności za usunięcie drzew, a następnie złożenie wniosku o wycofanie odwołania, wobec okoliczności, iż Kolegium decyzją z [...] lutego 2008r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, oznacza, iż dokonując wycinki spornych drzew, posiadacze przedmiotowej nieruchomości nie legitymowali się ostateczną decyzją, zawalającą na ich wycięcie. Organ odwoławczy wskazał, iż usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody stwarza po stronie organu administracji obowiązek wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej sprawcy tego deliktu zobowiązanego na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody do uzyskania stosownego zezwolenia. Sposób obliczenia wysokości administracyjnej kary pieniężnej z tego tytułu reguluje art. 89 ust. 1 ustawy. Mianowicie, karę ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew. Zatem należy uznać, że wyliczenie wysokości kary w niniejszej sprawie nastąpiło prawidłowo jako iloczyn obwodu pnia (za 1 cm) i współczynników różnicujących stawki, wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew. Dalej organ wyjaśnił, iż kwestionowanie w odwołaniu daty wycięcia drzew, ustalonej (nieprecyzyjnie - około 1 października 2007r.) podczas wizji w terenie z udziałem stron nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, skoro ich wycięcie nastąpiło bez zezwolenia. W odniesieniu zaś do zarzutu naruszenia przepisów postępowania dotyczących udziału strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, Kolegium stwierdziło, iż naruszenie to zostało konwałidowane przez organ odwoławczy, który zawiadomił strony, w tym pełnomocnika C. Sp. z o.o., któremu nie została doręczona decyzja organu pierwszej instancji o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami dowodowymi oraz złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. T. K. podniósł, iż wydanie trzech zezwoleń jedną decyzją spowodowało, że wnioskodawcy nie mogli zakwestionować części decyzji, bez możliwości utrzymania w mocy tych punktów decyzji, które były zgodne z ich wolą. W związku z powyższym złożyli [...] października 2007r. odwołanie dotyczące części decyzji z którą nie chcieli się zgodzić, kiedy jednak dowiedzieli się o braku możliwości złożenia odwołania od części decyzji, wycofali złożone wcześniej odwołanie. W momencie wycofania odwołania wnioskodawcy zgodzili się na warunki, zawarte w decyzji nr [...], zatem mogli bez żadnych przeszkód i zgodnie z przepisami, w tym z art, 130 § 4 K.p.a., wykonać decyzję. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego poparł skargę, wskazując na argumentację, mającą na celu jej uwzględnienie, a w szczególności na brak ustalenia, kto faktycznie wyciął drzewa i czy wycięte zostały te drzewa, które określono na mapce, znajdującej się w aktach sprawy. Okazał również zestawienie drzew, rosnących na przedmiotowej działce, sporządzone przez skarżącego w końcu sierpnia 2007r. Inwentaryzacja ta jest tożsama z inwentaryzacją wykonaną przez E. S. - Inspektora Nadzoru Terenów Zielonych. Pozostali właściciele nie brali udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Skarżący oświadczył natomiast, że wycinki drzew dokonała wyspecjalizowana firma na zlecenie skarżącego i R. S., którzy przekazali decyzję zezwalającą na wycięcie z załącznikiem określającym drzewa podlegające wycięciu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze - w odpowiedzi na skargę - wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in, art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych {Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz, 1270 ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] sierpnia 2009r, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] sierpnia 2009r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. [...] sierpnia 2008r. orzekającą o wymierzeniu T. i E. K. oraz R. i E. S. karę pieniężną w wysokości 299.436,36zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 6 sztuk sosen pospolitych, oznaczonych na załączniku graficznym nr 1 jako nr [...],[...],[...],[...],[...][...],[...] (2 pnie [...] i [...]) o obwodzie pni 85-135 cm rosnących na terenie nieruchomości, oznaczonej jako działki nr ew. [...] i [...] w obr. [...] przy ul. [...] w O., ustaloną zgodnie z załączoną specyfikacją (załącznik nr 2). Stosownie do treści art. 83 ust, 1 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzewa lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza ałbo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem, wówczas do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Ustęp 6 powyższego przepisu wymienia enumeratywnie sytuacje, w których zgoda organu na wycięcie drzew i krzewów nie jest potrzebna. Przepisów ustępu 1 i 2 nie stosuje się do drzew i krzewów: 1) w lasach 1) owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową 2) na plantacjach drzew i krzewów 3) których wiek nie przekracza pięciu lat 2) usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych 3) usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a watem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału 4) które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych ałbo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu 5) stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu. Artykuł 83 ust. 6 nie znajduje jednak zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z brzmieniem art. 88 ust. 1 u.o.p.: "Wójt burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: 1) zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności; 2) usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia 3) zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją terenów zieleni, zadrzewień, drzew lub krzewów." Podstawowym warunkiem nałożenia kary pieniężnej za wycięcie drzewa jest ustalenie sprawcy tego wycięcia oraz ustalenie, czy podmiot ten jest posiadaczem nieruchomości, bowiem tylko taki podmiot mógłby uzyskać zezwolenie na usunięcie drzew i krzewów, a zatem tylko on też mógłby ponieść odpowiedzialność z tytułu usunięcia ich bez wymaganego zezwolenia. Stosownie zaś do art. 89 ust. 1 u.o.p. administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że przed usunięciem drzew z działki nr ew, [...] i [...], skarżąca spółka, wbrew ciążącemu na niej powszechnemu obowiązkowi, nie uzyskała stosownego zezwolenia właściwego organu. Zaznaczyć należy przy tym, iż przepisy ustawy o ochronie przyrody nie uzależniają wydania decyzji o wymierzeniu kary od wykazania, że strona była właściwie poinformowana czy pouczona o ciążącym na niej obowiązku uzyskania zezwolenia właściwego organu na wycięcie drzew, przed przystąpieniem do tej czynności. Obowiązek wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia spoczywa na posiadaczu nieruchomości na której znajdują się drzewa, a wynika on z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, do których przestrzegania zobowiązany jest każdy z mocy art. 83 Konstytucji RP. W odniesieniu do stwierdzenia zawartego w skardze, iż co prawda wnioskodawcy wnieśli [...] października 2007r. odwołanie od decyzji z [...] września 2007r., jednakże [...] października wycofali złożone odwołanie i dlatego ich zdaniem w momencie wycofania odwołania zgodzili się na warunki, zawarte w powyższej decyzji, należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 130 § 2 K.p.a. wniesienie odwołania od decyzji wstrzymuje ex lege wykonanie decyzji w całości. Również złożenie wniosku o wycofanie odwołania nie powoduje, iż decyzja organu pierwszej instancji staje się ostateczna, dopóki organ odwoławczy, uznając dopuszczalność odwołania, nie wyda decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lutego 2008r. - wydaną w wyniku wniesienia przez skarżącego odwołania - uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wniesienie odwołania, mimo późniejszego wniosku o jego wycofanie, skutkujące uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do rozpoznania organowi pierwszej instancji oznacza, iż dokonując wycinki spornych drzew, posiadacze przedmiotowej nieruchomości nie legitymowali się ostateczną decyzją zezwalającą na ich wycięcie, albowiem decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego. Mając powyższe rozważania na względzie należy uznać za bezpodstawny zarzut naruszenia art. 130 § 4 K.p.a. W świetle oświadczenia skarżącego, iż wycinki drzew dokonała wyspecjalizowana firma na zlecenie skarżącego i R. S., za bezpodstawny należy uznać - podniesiony na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego- zarzut braku ustalenia kto faktycznie wyciął drzewa. Jak wynika bowiem z wcześniejszych wywodów, odpowiedzialność z tytułu wycięcia drzew bez zezwolenia ponosi posiadacz nieruchomości, nie zaś osoba, której zlecono wycięcie drzew. Również za bezpodstawny należy uznać zarzut braku ustalenia, czy wycięto drzewa określone na mapie, znajdującej się w aktach sprawy, albowiem jak wynika z protokołu oględzin z [...] października 2007r., sporządzonego przez Inspektora [...] M. S., pod którym widnieje podpis skarżącego, dokonano wycinki "sosny 7 szt, nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] zgodnie z załącznikiem do decyzji nr [...]" o wielkości obwodu pnia drzewa zgodnego z załącznikiem do powyższej decyzji. Wobec powyższego należy uznać, iż również wysokość kary została naliczona prawidłowo, jako iloczyn obwodu pnia (za 1 cm) i współczynników różnicujących stawki zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 13 października 2004r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew. W ocenie Sądu, wbrew opinii strony skarżącej, postępowanie administracyjne w sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami ogólnymi, jak i dowodowymi postępowania administracyjnego. Podjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem dogłębnego rozważenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i utrwalenia ustaleń w postaci materiału dowodowego sprawy, a w konsekwencji uzasadnienia spełniającego wymogi art 107 § 3 K.p.a., a zatem nie można zarzucić organom naruszeń wskazanych w skardze, a także naruszeń, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art, 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.