IV SA/Wa 1648/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-16
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Kaja Angerman, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. może zostać przedłużone na kolejny okres na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r., jeśli operat wodnoprawny sporządzony na potrzeby poprzedniego pozwolenia nie spełnia wymogów formalnych nowej ustawy, ale zawarte w nim informacje dotyczące sposobu i zakresu korzystania z wód nie uległy zmianie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. na kolejny okres na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r. jest możliwe, nawet jeśli operat wodnoprawny nie spełnia wszystkich wymogów formalnych nowej ustawy, pod warunkiem, że informacje w nim zawarte dotyczące sposobu i zakresu korzystania z wód nie uległy zmianie. Kluczowe jest ustalenie nieaktualności informacji w operacie, a nie jego forma. Organy administracji nie mogą mechanicznie stosować przepisów, lecz powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, w tym wezwać stronę do uzupełnienia braków, zanim odmówią przedłużenia pozwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, wydanego pierwotnie w 2009 r. na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. Organy administracji odmówiły przedłużenia, wskazując na niekompletność operatu wodnoprawnego sporządzonego na potrzeby poprzedniego pozwolenia, który nie spełniał wymogów formalnych ustawy Prawo wodne z 2017 r. Strona skarżąca argumentowała, że sposób i ilość odprowadzanych wód nie uległy zmianie, a operat nadal zawiera aktualne informacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman,, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant spec. Joanna Ziółkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]; II. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej P. z siedzibą w W. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...].05.2019 r. nr [...] Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (zwany dalej Prezesem PGWWP) - po rozpoznaniu wniosku w tym przedmiocie złożonego przez [...] S.A. - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polski (zwanego dalej Dyrektorem Regionalnego Zarządu) z [...].03.2019 r., nr [...], odmawiającą ustalenia kolejnego okresu obowiązywania udzielonego decyzją z [...].05.2009 r., nr [...] przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do ziemi wód opadowych i roztopowych w ramach przebudowy linii kolejowej E-[...] [...] (LCS [...]) – skrzyżowanie dwupoziomowe w km 112,611. Organ I. instancji, po przeprowadzeniu postępowania i przeanalizowaniu zebranych w jego toku materiałów, rozstrzygnięciem z dnia z [...].03.2019 r., odmówił ustalenia kolejnego okresu obowiązywania udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, podając jako przyczynę fakt, iż operat wodnoprawny z 2009 r. nie zawiera niezbędnych informacji, wymaganych przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, w tym ustaleń planów wymienionych w art. 396 ust. 1 pkt. 1-8 ustawy Prawo wodne z 2017 r., a także ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód lub do ziemi (maksymalna ilość w m³ na sekundę i średnia ilość m³ na rok) oraz powierzchnię rzeczywistą i zredukowaną zlewni odwadnianej przez każdy wylot. Odwołanie od tej decyzji wniosła [...] S.A., zarzucając jej naruszenie:
- art. 414 ust. 2, 3, 6 i 7 ustawy Prawo wodne - poprzez odmowę ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego;
- art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne – poprzez wskazanie, że przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wydanych na podstawie ustawy z 2017 r.
- art. 1 ustawy Prawo wodne - poprzez prowadzenie sprawy w sposób dążący do ponoszenia przez wnioskodawcę nieracjonalnych kosztów;
- art. 104 k.p.a. przez wydanie decyzji na podstawie art. 414 ust. 2, zamiast na art. 416 ust. 6 ustawy Prawo wodne ;
- art. 104 k.p.a. przez wydanie decyzji na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., który dotyczy postanowień, a nie decyzji;
- art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. w zw. z art. 129 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez błędne pouczenie – wyznaczenie 7 dniowego terminu na odwołanie pouczając o służącym zażaleniu, podczas gdy stronie służyło odwołanie;
- art. 11 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający wnioskodawcy zrozumienie przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. W jaki sposób wnioskowany sposób korzystania z wód narusza dokumenty, o których mowa w art. 396 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2017 r.
Prezes PGWWP decyzją z [...].05.2019 r. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, wskazał, że okres obowiązywania pozwolenia może być przedłużony tylko z zachowaniem tożsamych uwarunkowań, zarówno faktycznych, jak i prawnych. Podkreślono, że operat wodnoprawny dołączony do wniosku o przedłużenie terminu obowiązywania pozwolenia, powinien spełniać wymagania określone w obowiązujących w dniu składania tego wniosku przepisach prawa, bez konieczności uzupełniania lub prostowania jego treści. Wyjaśniono, że przedłużenie terminu obowiązywania pozwolenia wydanego przed 2018 rokiem teoretycznie jest możliwe, jednak niewielka jest szansa, że operat sporządzony pod rządami uprzedniej ustawy zachował aktualność wymaganą do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Zwłaszcza, że w art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 roku rozszerzona została niezbędna zawartość operatu wodnoprawnego w stosunku do wymagań wynikających z art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 roku. W decyzji wskazano, że intencją racjonalnego ustawodawcy nie było umożliwienie posługiwania się operatem wodnoprawnym, który powinien zostać potraktowany jako niekompletny w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo wodne. Dokument ten powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 409 cyt. ustawy, zaś norma zawarta w art. 414 ust. 3 umożliwia posługiwanie się nim bez jego aktualizowania, o ile przedstawione informacje nie uległy zmianie. Chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień, ale również o uwarunkowania zewnętrzne znajdujące odzwierciedlenie m.in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego, czy też zatwierdzających plany gospodarowania wodami. Dokumenty te podlegają aktualizacji, np. plany gospodarowania wodami dorzeczy aktualizowane są co najmniej raz na 6 lat, w związku z czym konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. Oświadczenie, o którym mowa w art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne, znajduje zastosowanie właśnie w takiej sytuacji. Jest ono natomiast niewystarczające w przypadku, gdy operat (sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy) jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe. W takiej sytuacji konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Analogiczne postępowanie jest wymagane w przypadku, gdy dane zawarte w operacie stracą aktualność - nawet jeśli dokument ten spełnia wymagania określone w art. 409 ustawy Prawo wodne. Organ odwoławczy przyznał też, że I. instancja błędnie pouczyła o przysługującym zażaleniu, zamiast o odwołaniu. Nie oznacza to jednak, że decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] została wydana bez podstawy prawnej. Skargę na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie złożyła Wnioskodawczyni, zarzucając jej naruszenie art. 414 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Wniosła o: 1) uchylenie decyzji Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] maja 2019 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.;
2) rozważenie przez Sąd uchylenia, w całości także, decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] marca 2019 r., na podstawie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.;
3) zobowiązanie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do wydania decyzji ustalającej kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt - na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a.;
4) zasądzenie od Organu na rzecz [...] S.A. kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych - na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Strona skarżąca wyjaśniła, że zarówno w 2009 roku, jak i obecnie przedmiotem postępowania było i jest rozpatrzenie wniosku dotyczącego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych pochodzących z odcinka linii kolejowej. Zarówno rodzaj odprowadzanych wód, ich ilość jak i sposób odprowadzania czy przywołane w operacie parametry techniczne nie uległy zmianie. Zmianie uległa tylko nazwa procesu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z "szczególnego korzystania z wód" na "usługę wodną". Zachowana została natomiast ciągłość przepisów dotyczących konieczności posiadania pozwolenia wodnoprawnego na tego rodzaju działalność. Potwierdza to art. 545 ust. 7 Prawa wodnego. Skarżąca skorzystała z prawa przedłużenia ważności pozwolenia, przedkładając, zgodnie z art. 414 ust. 2 i 3 Prawa wodnego, wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wraz z operatem, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność co do sposobu oraz zakresu korzystania z wód. Poza przepisem art. 414 ust. 2 Prawa wodnego, ustawa ta nie zawiera innych regulacji wprowadzających możliwość przedłużania pozwolenia wodnoprawnego oraz nie reguluje kwestii przedłużania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. Jedynie w przepisie art. 545 ust. 7 Prawa wodnego wskazano, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2001 r. zachowują moc. Podano, że zgodnie z art. 414 ust. 3 Prawa wodnego do wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Skarżąca wypełniła ten warunek, przedkładając operat dołączony do wydanego wcześniej pozwolenia i oświadczając, że informacje w nim zawarte zachowały aktualność. Wyjaśniono, że informacje zawarte w dotychczasowym operacie są aktualne, ponieważ nie uległ zmianie sposób oraz zakres korzystania w wód, tj. odprowadzanie do ziemi wód opadowych lub roztopowych - wiadukt i jego system odwodnienia nie uległy przebudowie, likwidacji. Przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego jest możliwe w sytuacji, gdy warunki korzystania z wód nie uległy zmianie od momentu wydania poprzedniego pozwolenia.
Pełnomocnik skarżącej wskazał, że aktualność dotyczy braku zmian lokalizacji wylotów, którymi odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe, ilości wód opadowych lub roztopowych. Niedopuszczalne jest więc wymaganie od Wnioskodawczyni, aby operat spełniał wymagania przepisów, które weszły w życie 10 lat po dacie wykonania dotychczasowego operatu wodnoprawnego. Wyrażono przekonanie, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej, takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp., a czym innym jest zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. Wskazano, że w art. 414 ust. 6 Prawa wodnego jest mowa o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, nie zaś o jego formie - niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów.
W odpowiedzi na skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji.
W replice na odpowiedź na skargę profesjonalny pełnomocnik [...] S.A. podtrzymał zarzuty skargi i dodatkowo wyjaśnił, że gdyby przyjąć stanowisko Organów, to wszystkie pozwolenia wodnoprawne sprzed 1 stycznia 2018 r., ponieważ były wydawane na podstawie operatów wodnoprawnych nie spełniających obecnych wymagań stawianych tym dokumentom na podstawie art. 409 Prawa wodnego z 2017 r. Taka jednak nie była intencja racjonalnego ustawodawcy. Nie chodziło o wyłączenie tej możliwości. Czym innym jest aktualność dotychczasowego operatu, a czym innym jego kompletność. Zdaniem Skarżącej, z art. 414 ust. 6 cyt. ustawy wynika obowiązek Organu wykazania w oparciu o jednoznacznie ustalony stan faktyczny, w jakim zakresie informacje zawarte w dotychczasowym operacie wodnoprawnym nie są aktualne. Skarżąca nadmieniła też, że pozwolenie wodnoprawne dotyczyło zarówno odprowadzania wód opadowych, jaki roztopowych, bowiem nie są wykonywane oddzielne systemy odwodnienia dla tych wód.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz.2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest zasadna. Podniesione w niej argumenty zasługiwały bowiem na uwzględnienie.
Na wstępie stwierdzić należy, że stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie jest bezsporny. Skarżąca uzyskała udzieloną przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją z [...].05.2009 r., nr [...] pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie do ziemi wód opadowych i roztopowych w ramach przebudowy linii kolejowej E-[...] [...]-[...] (LCS [...]) – skrzyżowanie dwupoziomowe w km 112,611.
Zgodnie z art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm.) - pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Zatem, z zachowaniem ustawowego terminu – 25.01.2019 r. PKP [...] S.A. z siedzibą w [...] zwróciły się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tego pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie art. 414 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Okoliczność ta jest bezsporna. W niniejszej sprawie nie ulega też wątpliwości, że dla prawidłowego funkcjonowania tego fragmentu przebudowy linii kolejowej E-[...] – skrzyżowania dwupoziomowego w km 112,611, objętego poprzednim pozwoleniem wodnoprawnym z 2009 r., konieczne jest dalsze odprowadzanie wód opadowych i roztopowych. Jednocześnie w przesłanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego aktach administracyjnych tej sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że zmianie uległy warunki odprowadzania tych wód (ich ilość bądź jakość, czy instalacje służące do ich odprowadzania, itp.).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy na podstawie art. 414 ust. 2 i następne ustawy Prawo wodne z 2017 r. można było przedłużyć pozwolenie wodnoprawne, wydane na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z 2001 r. (jak twierdzi Strona skarżąca), czy też – jak rozstrzygnął Organ w tej sprawie – powołane przepisy co do zasady mają zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych już na podstawie ustawy z 2017 r. Jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy zawartość operatu wodnoprawnego spełnia wymagania obecnie obowiązujących przepisów, staje się to możliwe odnośnie pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r . Sąd stwierdza, że brak jest przepisu, który jednoznacznie rozstrzygałby tę kwestię. Niemniej podkreślenia wymaga, że wśród przepisów międzyczasowych nowej ustawy, w art. 545 ust. 7 ustawy z 2017 r. wprowadzono zasadę, iż pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. zachowują moc. Poza tym możliwość przedłużenia pozwoleń wodnoprawnych, wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych, wynika bezpośrednio z art. 414 ust 2 Prawa wodnego z 2017 r. stanowi on, że "Pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń".
Wykładnia literalna tego przepisu wskazuje na to, że ma on zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie art. 389 pkt 1 – 3 ustawy, tj. pozwoleń wodnoprawnych na: 1) usługi wodne; 2) szczególne korzystanie z wód; 3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej. Obecnie odprowadzanie wód opadowych i roztopowych jest klasyfikowane jako usługa wodna, podczas gdy na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów stanowiło szczególne korzystanie z wód. W istocie więc, na gruncie nowych przepisów odprowadzanie wód również wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, którego przedłużenie na mocy art. 414 ust. 2 jest możliwe.
W ocenie Sądu, sformułowanie zawarte w art. 414 ust. 2 zezwalające na przedłużanie wyłącznie pozwoleń, "o których mowa w art. 389 pkt 1 – 3" samodzielnie nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia, aby nie było możliwe przedłużanie pozwoleń wydanych na podstawie ustawy z 2001 roku w sytuacji, gdy przedmiot tego pozwolenia na podstawie nowej ustawy mieści się w zakresie wymienionym w jej art. 389 pkt 1 – 3. Ważkim argumentem, podniesionym przez Organy obu instancji rozstrzygające niniejszą sprawę - była nieaktualność informacji zawartych w przedmiotowym operacie wodnoprawnym z 2008 r.
W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z art. 414 ust. 3 ustawy do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. W niniejszej sprawie Wnioskodawczyni wypełniła ten warunek, przedkładając operat dołączony do wydanego wcześniej pozwolenia i oświadczając, że informacje w nim zawarte zachowały aktualność. Organy obu instancji ustaliły, że są podstawy do odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. Uznały mianowicie, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym nie są aktualne, a nieaktualność dokumentacji uniemożliwia przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego, które byłoby możliwe tylko w razie braku zmian warunków pozwolenia. Odnosząc się do tej argumentacji podkreślenia wymaga, jak słusznie zauważyła Skarżąca, że czym innym jest zmiana warunków świadczenia usługi wodnoprawnej, takich jak zmiana ilości albo jakości odprowadzanych wód, zmiana sposobu korzystania z instalacji do odprowadzania wód itp., a czym innym jest zmiana przepisów prawa określających warunki, jakie powinien spełniać operat wodnoprawny. Stwierdzić należy, że w art. 414 ust. 6 wyraźnie jest mowa o nieaktualności informacji zawartych w operacie wodnoprawnym, nie zaś o jego formie – niedostosowanej do wymogów wynikających z nowych przepisów. Organy obu instancji nie stwierdziły jednoznacznie braku aktualności jakichkolwiek informacji, a Skarżąca twierdzi, że okoliczności te nie uległy zmianie.
Trzeba też mieć na względzie, że zgodnie z art. 414 ust. 4 cyt. ustawy, jeżeli wniosek, o którym mowa w ust. 2, jest niekompletny, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych wzywa do jego uzupełnienia w terminie 14 dni. W ocenie Sądu, nie ma przeszkód, by na podstawie tego przepisu wezwać Wnioskodawczynię do przedłożenia dodatkowych informacji, jeśli jest to konieczne. Prezes PGWWP w swej decyzji wskazał, że art. 409 ustawy Prawo wodne z 2017 roku rozszerzył niezbędną zawartość operatu wodnoprawnego w stosunku do wymagań wynikających z art. 132 ustawy Prawo wodne z 2001 roku, ponadto "zmianie mógł ulec stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, zatem relatywnie mała jest szansa, żeby operat sporządzony pod rządami uprzedniej ustawy mógł zachować aktualność wymaganą do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego". Są to jednak jedynie niczym niepoparte hipotezy, których Organy obu instancji nie próbowały dowieść. Nie mogą też prowadzić do oddalenia skargi argumenty II. instancji, że "intencją racjonalnego ustawodawcy nie było umożliwienie podmiotom posługiwania się operatem wodnoprawnym, który powinien zostać potraktowany jako niekompletny w świetle ww. przepisów ustawy Prawo wodne. Dokument ten powinien zawierać wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 409 ustawy (...)". Podano, że jakkolwiek chodzi tu przede wszystkim o zakres i sposób realizacji wnioskowanych uprawnień, to również uwzględnić należy uwarunkowania zewnętrzne, znajdujące odzwierciedlenie m.in. w treści aktów określających warunki korzystania z wód regionu wodnego czy też zatwierdzających plany gospodarowania wodami. Konieczne jest wskazanie, że w zakresie objętym wnioskowanym pozwoleniem wodnoprawnym ich zapisy nie uległy zmianie. Przy czym Organ przyznał, że zarówno plany gospodarowania wodami, jak i warunki korzystania z wód regionu wodnego, stanowią obszerne dokumenty, których aktualizacja niekoniecznie musi skutkować zmianą danych zawartych w sporządzonym na podstawie uprzedniej wersji dokumentu operacie wodnoprawnym. Stwierdził, że oświadczenie, o którym mowa w art. 413 ust. 3 ustawy Prawo wodne, znajduje zastosowanie właśnie w takiej sytuacji. Jest ono natomiast niewystarczające w przypadku, gdy operat - sporządzony na podstawie przepisów uprzednio obowiązującej ustawy - jest niekompletny w świetle przepisów obecnie obowiązujących, nawet jeśli zawarte w nim treści dotyczące prowadzonych przez zakład działań są nadal prawdziwe. W takiej sytuacji konieczne jest sporządzenie nowego operatu wodnoprawnego i złożenie wniosku o udzielenie nowego pozwolenia wodnoprawnego. Analogiczne postępowanie jest wymagane w przypadku, gdy dane zawarte w operacie stracą aktualność - nawet jeśli dokument ten spełnia wymagania określone w art. 409 ustawy Prawo wodne.
Z takim stanowiskiem Organu odwoławczego nie można się zgodzić. Należy mieć na uwadze, że jest to wyspecjalizowany Organ z zakresu prawa wodnego i z łatwością może stwierdzić, czy ewentualne zmiany planów gospodarowania wodami, jak i warunków korzystania z wód regionu wodnego dotyczą podmiotu ubiegającego się w danej lokalizacji o przedłużenie obowiązywania posiadanego pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Prezes PGWWP podał, że wśród brakujących w posiadanym pozwoleniu wodnoprawnym informacji należy wymienić ustalenia wynikające z: a) planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, b) planu zarządzania ryzykiem powodziowym, c) planu przeciwdziałania skutkom suszy, d) programu ochrony wód morskich, e) krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, f) planu lub programu rozwoju śródlądowych dróg wodnych o szczególnym znaczeniu transportowym. Pełnomocnik Skarżącej wyraził przekonanie, że żadna z tych okoliczności nie znajduje zastosowania w przedmiotowej lokalizacji, której tyczy pozwolenie wodnoprawne. Wyjaśnił też, że nie był wzywany do uzupełniania złożonego oświadczenia w tym zakresie. Organ odwoławczy nie rozważył zaś w żaden sposób, czy i ewentualnie, które z tych wymogów w istocie mogłyby znaleźć zastosowanie odnośnie Skarżącej.
Kwestionowane stwierdzenie Organu nie jest więc poparte żadnymi ustaleniami, a jedynie wynikiem mechanicznego zastosowania przepisu. Istota niniejszej sprawy sprowadza się natomiast do tego, by ustalić na ile wskazane wymogi mogłyby tyczyć danego operatu i w konsekwencji pozwolenia wodnoprawnego. Jak uprzednio zostało wskazane, w razie takich braków Organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych może wezwać stronę do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni. Poza tym w ocenie Sądu, Organ mógł poczynić samodzielnie ustalenia odnośnie ewentualnego objęcia tego terenu planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza oraz wynikającymi z tego ograniczeniami, i w razie stwierdzenia, że obecnie na przedmiotowym terenie obowiązują istotne uwarunkowania w tym zakresie, na tej podstawie mógłby dopiero odmówić żądaniu Skarżącej. Organ nie jest związany oświadczeniem Wnioskodawczyni, że dane zawarte w poprzednim operacie nie uległy zmianie. Jeżeli postępowanie wyjaśniające doprowadziłoby do ustalenia konkretnych zmian w sposobie odprowadzania wód, ograniczeń wynikających z planu gospodarowania wodami, to należałoby odmówić przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia ze względu na nieaktualność informacji zawartych w poprzednim operacie. Bez uprzedniego poczynienia takich ustaleń, nie można było stwierdzić, jak uczyniły to Organy, że niemożliwe stało się zweryfikowanie złożonego wniosku, a w konsekwencji wnioskowane przedłużenie okresu obowiązywania pozwolenia. Bez znaczenia w tym kontekście pozostaje uwaga Prezesa PGWWP, że wobec ustawicznie zmniejszających się zasobów wodnych na terenie kraju szczególnej uwadze organów administracji publicznej powinien podlegać każdy sposób korzystania z wód, mogący mieć wpływ na stan tych zasobów. Skoro bowiem racjonalny ustawodawca stworzył taką możliwość uchwalając stosowną normę, to nie może być ona traktowana jedynie jako iluzoryczna, a wymaga ze strony Organów powołanych do wydawania decyzji o przedłużenia okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych, uzyskanych na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r., poczynienia szczegółowych ustaleń w danym stanie faktycznym, przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie. Przedłużenie pozwolenia wodnoprawnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy warunki korzystania z wód nie uległy zmianie od momentu wydania poprzedniego pozwolenia. Tylko wówczas można przedłużyć okres jego obowiązywania na dotychczasowych warunkach. Jeżeli zaś w sposobie wykonywania pozwolenia nastąpiły jakiekolwiek zmiany (wynikały np. z ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza) i zostały przez Organ opisane w decyzji, to należałoby uznać, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym straciły aktualność i dopiero wtedy byłyby podstawy do odmowy przedłużenia dotychczasowego pozwolenia z uwagi na konieczność wszczęcia postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie przepisów ustawy z 2017 roku. W tym zakresie Sąd podziela argumentację Skarżącej zmierzającą do wykazania, że celem racjonalnego ustawodawcy przy wprowadzaniu nowej regulacji Prawa wodnego nie było wyłączenie możliwości przedłużania w trybie art. 414 okresu obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych. Wobec tego zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Organu I. instancji naruszyły art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne, wobec błędnego utożsamienia braku zachowania wymogów operatu wodnoprawnego wynikających z przepisów nowej ustawy, z nieaktualnością informacji zawartych w tym operacie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji rozważą, czy informacje załączone w znajdującym się w aktach sprawy operacie są aktualne – w znaczeniu wyjaśnionym w uzasadnieniu tego wyroku. Mogą również, w razie potrzeby, wezwać Wnioskodawczynię do ich uzupełnienia. Odmowa przedłużenia okresu obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego będzie możliwa dopiero, gdy informacje te okażą się nieaktualne. Do tego czasu, zgodnie z art. 414 ust. 2 ustawy Prawo wodne dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne z 2008 r. nie wygasa, bowiem taki jest skutek złożenia wniosku, o którym mowa w tym przepisie. Zgodnie z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 § 1 k.p.a. – organ obowiązany jest dążyć do załatwienia wniosku strony w sposób odpowiadający przepisom prawa, jeżeli istnieje taka możliwość
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Organu I. instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wpis od skargi (300 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego ustalone, jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz. U. poz. 1804 ze zm.) – 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło