IV SA/Wa 1649/06

WyrokWSA w Warszawie2006-12-04

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Marta Laskowska, Marian Wolanin

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej (przedsiębiorstwa, które nie jest osobą prawną) jest dotknięta wadą nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna skierowana do podmiotu, który nie może być stroną postępowania (np. przedsiębiorstwa nieposiadającego osobowości prawnej, a jedynie będącego formą działalności gospodarczej osób fizycznych), jest dotknięta wadą nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Postępowanie administracyjne musi toczyć się z udziałem stron posiadających interes prawny, a decyzje powinny być adresowane do tych właśnie podmiotów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przedsiębiorstwo za usunięcie drzew bez zezwolenia. Organ pierwszej instancji (Prezydent W.) nałożył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało ją w mocy. Skarżący podniósł wątpliwość co do obowiązku uzyskania pozwolenia na wycinkę drzew z terenów przeznaczonych pod budowę. Sąd administracyjny stwierdził, że decyzje były skierowane do podmiotów, które nie mogły być stronami postępowania, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Marian Wolanin, Protokolant Lidia Nicpoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wycięcie drzew 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego T. K. kwotę 2.240 (dwa tysiące dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. po rozpatrzeniu odwołania J. w R. - Fabryka w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2005 r. na podstawie art. 138 par.1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie naliczenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 121.739,58 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia dziewięciu sztuk drzew z gatunku czarna topola. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji przedstawił następujący stan sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Prezydent W., na podstawie art. 88 ust.1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz.880), a także rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. Nr 228, poz.2306) i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia naliczył przedsiębiorstwu J. w R., ul. [...] - Fabryka w W. przy ul.[...] administracyjną karę pieniężną w wysokości 121.739,58 zł. Przyczyną nałożenia administracyjnej kary pieniężnej było usunięcie przez skarżącego bez wymaganego zezwolenia dziewięciu sztuk drzew z gatunku topola czarna. Nadto - jak wskazał organ w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, wcześniej, decyzją z dnia [...] września 2004 r. Prezydent W. odmówił wydania zgody na usunięcie 9 sztuk topoli włoskich na terenie planowanej inwestycji budowlanej w związku z faktem, że firma J. nie posiadała zezwolenia na budowę inwestycji. Od decyzji z dnia [...} października 2005 r. odwołanie wniósł J .w R., wskazując jako podstawę odwołania fakt uzyskania w dniu [...] kwietnia 2005 r. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, co wg odwołującego się było równoznaczne z uzyskaniem pozwolenia na budowę nadto odwołujący oświadczył, że zobowiązał się do dokonania nasadzeń zastępczych w najbliższym sezonie wegetacyjnym. Ponadto odwołujący wskazał, że zgodnie z art. 86 pkt 1 ppkt 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody nie pobiera się opłaty za usunięcie topoli w obwodzie pnia powyżej 100 cm, mierzonego na wysokości 130 cm, nie należących do gatunków rodzimych. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że stosownie do brzmienia art. 89 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, administracyjna karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 w/w ustawy, która w sprawach wyliczenia wysokości kary administracyjnej kieruje do przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów gatunków drzew (Dz.U.2004r. poz.228 nr2306). Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu, a dotyczących nie pobierania opłat za usunięcie topoli o obwodzie wskazanym w ustawie, to przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w ustawie, a nadto zaniechanie pobrania opłaty za usunięcie drzew oraz obowiązek dokonania w to miejsce nasadzeń innych drzew wynika z decyzji administracyjnej, a nie z dobrowolnych działań zainteresowanego. W przypadku wycięcia bez zezwolenia drzew, a następnie ustalania przez organ wymiaru kary administracyjnej nie mają zastosowania przepisy o zwolnieniu z opłat administracyjnych. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. -Przedsiębiorstwo J. w R.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w uzasadnieniu skargi wskazał, że w protokole kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w W. zawarto stwierdzenie, że zgodnie z nieaktualnym planem zagospodarowania przestrzennego działki przedsiębiorstwa J. położone są na terenie przemysłowym, przewidzianym na cele budowlane. Zdaniem skarżącego pojawia się wątpliwość, czy można od osoby wycinającej drzewo z terenu przewidzianego na cele budowlane wymagać uzyskania pozwolenia na wycięcie drzew pod sankcją zastosowania opłat pieniężnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną należało podnieść co następuje: W postępowaniu administracyjnym zawsze musi uczestniczyć strona, bowiem zmierza ono do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której konieczne jest ustalenie podmiotu mającego interes prawny oraz przedmiotu sprawy. Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu - art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Ze znajdującej się w aktach sprawy aktu notarialnego zawierającego umowę przeniesienia własności prawa użytkowania wieczystego gruntu wynika, że właścicielami gruntu (na którym dokonano wycinki drzew objętych zaskarżoną decyzją) są T. K. oraz J. K. prowadzący działalności gospodarcze, wpisane do ewidencji działalności gospodarczej Burmistrza Miasta i Gminy S. pod numerami [...] oraz [...], jako współwłaściciele Przedsiębiorstwa "J. K. T., K. J. z siedzibą w S.. Tymczasem decyzja organu pierwszej instancji skierowana została do Przedsiębiorstwa J. w R. oraz do Zakładu Produkcji Kostki Brukowej J. w W., zaś organu drugiej instancji do J. Fabryka Kostki Brukowej i Galanterii Betonowej w W.. Tymczasem podkreślić należy, że decyzja administracyjna może być wydana wyłącznie w wyniku postępowania, w którym istnieje strona, tj. podmiot dysponujący interesem prawnym w rozumieniu art. 28 kpa. Jeśli podmiotu tego nie ma (np. nie ma on zdolności prawnej), postępowanie, jak i samą decyzję, należy uznać za nieważne. Stosownie do przepisu art. 29 kpa stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o podstawowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne powinno się toczyć z udziałem wszystkich współwłaścicieli Przedsiębiorstwa J.K. T., K. J.. Zaskarżone decyzje również powinny być adresowane do tych osób. Podmiotami występującym w obrocie publicznoprawnym, jak i w stosunkach cywilnoprawnych są wyłącznie T. K. i J. K. prowadzący działalność gospodarczą jako osoby fizyczne. Wynikają z tego określone konsekwencje, a w tym i takie, że podmiotem praw i obowiązków są osoby fizyczne, a nie przedsiębiorstwo, których w/w osoby są współwłaścicielami. Stąd też adresatem wszelkich nakazów i zakazów wraz z obowiązkiem ich wykonania w niniejszej sprawie mogą być tylko osoby fizyczne T. K. i J. K.. Wskazanie jako adresata decyzji Przedsiębiorstwa J. w R. oraz Zakładu Produkcji Kostki Brukowej J. w W. jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie mogącej mieć przymiotu strony w sprawie i powoduje, że taka decyzja jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W oparciu o art. 152 ww. ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie decyzji w całości. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło