IV SA/Wa 1652/07

Dnia 6 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Hanna Parypa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 roku sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Prokurator Prokuratury Okręgowej w R. w dniu 16 sierpnia 2006 r. wniósł o wymeldowanie P. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w J. w gminie N. W uzasadnieniu wniosku prokurator podał, że Prokuratura Okręgowa w R. prowadzi przeciwko P. S. postępowanie przygotowawcze (sygn. akt [...]), które zostało zawieszone z uwagi na ukrywanie się podejrzanego przed organami ścigania i niemożność ustalenia miejsca jego pobytu. W załączeniu przesłano postanowienie o zawieszeniu śledztwa przeciwko P. S. z dnia [...] listopada 2001 r., pismo Komendy Powiatowej Policji w L. z dnia 25 kwietnia 2006 r., z którego wynika, że miejsce pobytu P. S. mimo podjętych czynności nie jest znane i że jest on nadal poszukiwany oraz pismo Centralnego Zarządu Służby Więziennej z dnia 1 lutego 2005 r., z którego wynika, że P. S. nie przebywa w areszcie śledczym ani w zakładzie karnym w Polsce. Wójt Gminy N. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu P. S. z przedmiotowego lokalu. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na to, iż P. S. ukrywa się przed organami ścigania i jest ścigany listem gończym. Wskazano, że z kontroli meldunkowej wykonanej przez policję wynika, iż P. S. od 5 lat nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Straż gminna dwukrotnie kontaktowała się z matką wymienionego - H. S. Najpierw oświadczyła, że jej syn P. S. od około sześciu lat nie przebywa w miejscu zameldowania ani nie jest jej znane miejsce jego pobytu (pismo p. o. Komendanta Straży Gminnej z dnia 3 października 2006 r.), a potem, że syn stale zamieszkuje w przedmiotowym lokalu (pismo p. o. Komendanta Straży Gminnej z dnia 6 marca 2007 r.). Wójt Gminy N. uzyskał także zeznanie ojca wymienionego - W. S., który zeznał, iż syn stale zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, lecz charakter jego pracy nie pozwala mu na zgłoszenie się do Urzędu Gminy N. w godzinach jego urzędowania. Organ pierwszej instancji przeprowadził także oględziny przedmiotowego lokalu, w czasie których byli obecni H. S. i W. S. Wójt Gminy N. zaznaczył, że w dniu 29 marca 2007 r. do Urzędu Gminy N. zadzwoniła osoba, która podała się za P. S. Poinformowano ją, aby zgłosiła się do dnia 5 kwietnia 2007 r. osobiście do Urzędu Gminy N. i wypowiedziała się w sprawie. W tym terminie nikt się jednak nie zgłosił. Odwołania od powyższej decyzji Wójta Gminy N. wniósł P. S. osobiście oraz jego pełnomocnik adwokat A. S. We wniesionym osobiście odwołaniu P. S. podniósł, że w przedmiotowym lokalu zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu, lecz wykonywana przez niego praca wymaga częstego przemieszczania się. Na fakt zamieszkiwania wskazuje szereg dowodów: oględziny przedmiotowego lokalu oraz oświadczenia uczestników postępowania. Zdaniem odwołującego się postępowanie powinno zmierzać do ustalenia stanu faktycznego dla celów ewidencyjnych i nie mogą mieć w nim znaczenia inne aspekty, o których wspomina organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji. Także nieuczestniczenie przez odwołującego w czynnościach dowodowych nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei w piśmie wniesionym w imieniu P. S. jego pełnomocnik adw. A. S. podniósł, że P. S. mieszka w przedmiotowym lokalu. W postępowaniu nie ustalono, że opuścił miejsce pobytu stałego na więcej niż trzy miesiące. Nie jest istotne w sprawie, że jest poszukiwany przez Prokuraturę Okręgową w R., gdyż jest to odrębne postępowanie od postępowania w sprawie wymeldowania. Także powoływanie się na pismo Policji nie jest zasadne, ponieważ - jak twierdzą rodzice P. S. - funkcjonariusze już dawno w ich domu nie byli, a ich ustalenia odnoszą się do czasu, kiedy ich syna akurat nie było w domu. Pełnomocnik P. S. nadmienił również, że nie miał możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wniosków dowodowych, ponieważ pismo o możliwości zapoznania się z aktami otrzymał w dniu 18 kwietnia 2007 r., a decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2007 r. - w dniu 19 kwietnia 2007 r. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Wójta Gminy N. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu podniesiono, iż zgromadzony materiał dowodowy (wyjaśnienia prokuratury, pisma Policji i Straży Gminnej) wskazuje, że P. S. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Zdaniem organu sytuację, gdy osoba ukrywa się przed organami ścigania uznać należy za dobrowolne opuszczenie lokalu. Tylko rodzice P. S. twierdzili, że zamieszkuje on w przedmiotowym lokalu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję organu drugiej instancji wniósł P. S. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu, zarzucając naruszenie: a) art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) przez niezasadne założenie, że nie wymeldował się z przedmiotowego lokalu, w którym ciągle zamieszkuje, b) art. 77 § 1 k. p. a. i art. 80 k. p. a. poprzez brak należytego rozpatrzenia materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie istotnych zeznań H. S. i W. S., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p. p. s. a.", (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym, stosownie do art. 134 p. p. s. a., zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Kwestią kluczową dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie, czy skarżący opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się (por. art. 15 ust. 2 wspomnianej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). W orzecznictwie sądowym podkreśla się jednocześnie, że opuszczenie miejsca pobytu musi być trwałe i dobrowolne. Organy orzekające prawidłowo ustaliły, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w J. w gminie N., na co wskazują na to zgromadzone w sprawie dowody. Stosownie do art. 7 k. p. a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 k. p. a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z przepisów art. 7 k. p. a. i 77 § 1 k.p.a. wynika jednoznacznie, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organ administracyjny jest "gospodarzem postępowania" i to on określa kierunek jego prowadzenia, a także określa, jakie dowody w danym postępowaniu są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. Jako dowody należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, oględziny (por. art. 75 § 1 k. p. a.). Nie ma powodów, aby w sprawie administracyjnej nie można było dopuścić dokumentów sporządzonych przez podmioty prowadzące lub współdziałające w postępowaniu karnym. Jeśli dokumenty te zostały sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (dokumenty urzędowe - art. 76 § 1 k. p. a.). Nie jest przy tym wyłączona możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Nie jest więc bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność, że w materiale dowodowym znajdują się dokumenty wskazujące na to, że przeciwko skarżącemu toczy się, obecnie zawieszone, śledztwo oraz że nie jest znane miejsce pobytu skarżącego, który poszukiwany listem gończym ukrywa się przed organami ścigania, a skarżący nie przebywa w areszcie śledczym ani w zakładzie karnym w Polsce (por. postanowienie o zawieszeniu śledztwa przeciwko P. S. z dnia [...] listopada 2001 r., pismo Komendy Powiatowej Policji w L. z dnia 25 kwietnia 2006 r. oraz pismo Centralnego Zarządu Służby Więziennej z dnia 1 lutego 2005 r.). Organy administracji nie poprzestały na przyjęciu powyższych środków dowodowych, lecz przeprowadziły postępowanie w celu ustalenie, czy rzeczywiście, jak wynika ze wspomnianych dokumentów urzędowych, P. S. opuścił miejsce stałego pobytu w lokalu nr [...] przy ul. [...] w J. w gminie N. W tym celu przeprowadzono w przedmiotowym lokalu kontrole meldunkowe, z których sporządzono notatki służbowe oraz przesłuchano w nim w charakterze świadka ojca skarżącego - W. S. Kilkakrotne kontrole meldunkowe przeprowadzone przez Straż Gminną oraz Policję wskazały, że skarżący nie przebywa podczas nich w przedmiotowym lokalu (por. pismo p. o. Komendanta Straży Gminnej z dnia 3 października 2006 r., pismo Komendanta Komisariatu Policji w N. z dnia 2 października 2006 r., notatka kierownika Działu Spraw Obywatelskich Urzędu Gminy N. z dnia 3 kwietnia 2006 r.). Podczas jednej z kontroli kontrolujący strażnicy gminni nie zostali wpuszczeni do lokalu przez H. S., która porozumiewała się z nimi przez domofon. Podczas pierwszej kontroli meldunkowej oświadczyła, że jej syn P. S. od około sześciu lat nie przebywa w miejscu zameldowania ani nie jest jej znane miejsce jego pobytu, a podczas następnej - że syn stale zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Z przesłuchania ojca skarżącego w charakterze świadka wynika natomiast, że jego syn stale zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Sprzeczność oświadczeń H. S. istotnie osłabia ich wiarygodność. Ponadto słusznie, zdaniem Sądu, orzekające organy nie dały wiary zeznaniom ojca skarżącego. Stoją one bowiem w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, a to ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami urzędowymi wskazującymi na okoliczność ukrywania się skarżącego przed organami ścigania oraz z wynikami kilkakrotnych kontroli meldunkowych w przedmiotowym lokalu, podczas których nie zastano w nim skarżącego. W sytuacji, gdy skarżący ukrywa się przed organami ścigania organ prawidłowo przyjął, że nastąpiło opuszczenie lokalu które ma charakter dobrowolny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 1994 r., sygn. akt V SA 772/94, niepubl.). Jest też ono trwałe, ponieważ skarżący ukrywa się już co najmniej pięć lat (por. postanowienie o zawieszeniu śledztwa przeciwko P. S. z dnia [...] listopada 2001 r., pismo Komendy Powiatowej Policji w L. z dnia 25 kwietnia 2006 r.). W świetle powyższych przepisów nie można zarzucić organom obu instancji, że nie ustaliły stanu faktycznego na podstawie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego. Trafnie wskazał pełnomocnik skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, że naruszył on art. 10 § 1 k. p. a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są przed wydaniem decyzji umożliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Takiej szansy pozbawiony został P. S., reprezentowany przez adw. A. S. Pismo z dnia 11 kwietnia 2007 r. zawiadamiające o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 kwietnia 2007 r. z pouczeniem, że czynności tych można dokonać w ciągu 14 dni od jego doręczenia. Natomiast decyzję wydano w dniu [...] kwietnia 2007 r. i doręczono ją pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 kwietnia 2007 r. Uchybienie to jednak nie wpłynęło na wynik sprawy. Pełnomocnik skarżącego nie wniósł bowiem w odwołaniu o przeprowadzenie żadnych dowodów i nie podał żadnych informacji mogących wpłynąć na wynik postępowania. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p. p. s. a. oddalił skargę.