IV SA/Wa 1653/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Karwat, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej budynku [...] w K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r, po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej budynku "[...]" z siedzibą w K., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. uzgadniające w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych w budynku mieszkalnym pn. "[...]", usytuowanym na terenie działki nr [...] w K., przy ul.[...], z przeznaczeniem na pomieszczenia usługowe ( cukiernia, kawiarnia). W uzasadnieniu postanowienia podano, iż lokalizacja projektowanej inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych (lokal 2,3 ), dokonywana jest na terenie zabudowanym, a więc inwestycja ta nie podlega skutkom wynikającym z ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266). Tych względów organ pierwszej instancji, zdaniem Ministra, słusznie dokonał uzgodnienia warunków zabudowy projektowanej inwestycji. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa budynku "[...]", podnosząc, iż Minister nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w zażaleniu dotyczących uciążliwości projektowanej inwestycji dla okolicy, zwłaszcza, że przedmiotowy budynek położony jest w strefie ochronnej [...] Parku Krajobrazowego. Zrealizowanie planowanego zamierzenia inwestycyjnego spowoduje zwiększenie uciążliwości związanych z niekorzystnymi immisjami inwestycji na budynek i działkę, na której jest położony oraz na sąsiednie nieruchomości. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd nie jest związany zarzutem i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem z urzędu bierze pod rozwagę okoliczności nie podniesione w skardze. Na wstępie podnieść należy, iż Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego w pierwszej kolejności obowiązany jest rozważyć właściwość organów administracyjnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie określonego rodzaju. Jest to istotne zagadnienie prawne z tego względu, że wydanie orzeczenia przez niewłaściwy organ administracyjny skutkuje jego nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i naruszenie każdego rodzaju właściwości ( rzeczowej, miejscowej, czy też instancyjnej) przy wydawaniu aktu administracyjnego powoduje jego nieważność bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia. Stosownie do przepisu art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 60 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.), decyzję o warunkach zabudowy, w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, wydaje po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych. Uzgodnienie dokonywane jest w trybie art. 106 kpa, w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Z powołaniem na te przepisy organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy, występuje o uzgodnienie decyzji do organu właściwego w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi , iż właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych - dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, iż właściwym organem do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne jest starosta. Natomiast wojewoda, w myśl art. 7 ust. 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, obwiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, był organem właściwym do wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przy czym zgoda ta ma formę decyzji administracyjnej (art. 104 kpa). Z powyższych uregulowań wynika, iż uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. nie można utożsamiać ze zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych w planie zagospodarowania przestrzennego, o której mowa w art. 17 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Według art. 17 pkt 1 kpa organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, a więc starosty - jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Przepisy szczególnej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wskazują, organu wyższego stopnia w stosunku do starosty, a to oznacza, iż organem właściwym do rozpatrzenia środków odwoławczych od rozstrzygnięcia wydanego przez starostę jest samorządowe kolegium odwoławcze. Natomiast organami wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie ( art. 17 pkt 2 kpa in fine). Zatem właściwym organem drugiej instancji w stosunku do decyzji wojewody w sprawie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Wojewoda [...] dokonując postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r. uzgodnienia planowanej inwestycji na wniosek Burmistrza K. w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych dopuścił się naruszenia właściwości rzeczowej, natomiast Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając jako organ drugiej instancji zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2005r. naruszył właściwość instancyjną. Naruszenie właściwości rzeczowej oraz właściwości instancyjnej powoduje, iż wydane rozstrzygnięcia obu organów orzekających są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa i z tych przyczyn zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.