IV SA/Wa 1662/09

Dnia 29 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2010 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] o umorzeniu, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a."], postępowania zażaleniowego od postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż ww. postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 2a, ust. 3 pkt 4 oraz art. 46a ust. 7 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.), dalej: "p.o.ś.], Prezydent W. orzekł o odstąpieniu od sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na przebudowie P. wraz z budową [...] Domu Kultury i sali widowiskowej na działkach nr ew. [...], [...], [...] obr. [...] oraz na działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] w W.. Pismem z dnia [...] października 2008 r., powołując art. 31 k.p.a., Stowarzyszenie E. złożyło zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia podniosło szereg argumentów merytorycznych mających wskazywać na zasadność uchylenia ww. postanowienia. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2009 r. Stowarzyszenie doprecyzowało, iż pismo z dnia [...] października 2008 r. stanowi zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o włączenie do postępowania w trybie art. 31 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji umarzającej postępowanie zażaleniowe organ odwoławczy wskazał, iż w przypadku postępowania o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, przepisem przyznającym prawo udziału społeczeństwa był art. 53 p.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Przepis ten przewidywał, że organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zatem w sprawach gdzie nie jest sporządzany raport, społeczeństwo nie uczestniczy, tym samym możliwość udziału organizacji ekologicznych w takim postępowaniu została wyłączona. Kolegium podniosło, iż odstąpienie od wymogu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, oznacza wyłączenie możliwości udziału organizacji ekologicznych w takim postępowaniu. W konsekwencji nie jest możliwe dopuszczenie Stowarzyszenia E. do niniejszego postępowania na zasadach określonych w przepisach obowiązującego wówczas art. 33 p.o.ś. Kolegium wskazało również, że w niniejszej sprawie istniała możliwość zgłoszenia uczestnictwa w postępowaniu w trybie art. 31 k.p.a. do czasu wydania przez organ rozstrzygnięcia o braku konieczności sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia. Skoro jednak organizacja nie złożyła do organu pierwszej instancji ww. wniosku, to nie ma możliwości przystąpienia do tego postępowania zaskarżając postanowienie, w którym organ orzekł o braku konieczności sporządzenia raportu. Organizacja ma jednak możliwość zgłoszenia chęci uczestnictwa w postępowaniu głównym na zasadzie art. 31 k.p.a. Wniosek w tej sprawie powinien być złożony i rozpoznany przez organ pierwszej instancji. Końcowo Kolegium stwierdziło, iż Stowarzyszenie E. nie jest stroną przedmiotowego postępowania. Brak złożenia wniosku w trybie art. 31 k.p.a. przed wydaniem zaskarżonego postanowienia skutkuje prowadzeniem postępowania głównego bez udziału społeczeństwa. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 r. Stowarzyszenie E. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] października 2008 r. W motywach skargi wskazało m.in., że rozmiar przedsięwzięcia, a szczególności miejsce jego lokalizacji - park w bliskiej odległości obszaru Natura 2000, wskazuje na konieczność przeprowadzenia pełnej oceny środowiskowej. Zauważyło, iż wydanie decyzji umarzającej postępowanie zażaleniowe świadczy o nieuwzględnieniu prawa wspólnotowego, w szczególności postanowień Dyrektywy OOŚ (85/337/WE) oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości w zakresie udziału organizacji pozarządowych w postępowaniach w sprawie oceny czy planowane przedsięwzięcie wymaga oceny oddziaływania na środowisko (sprawa C-75/08). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a."], sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego orzeczenia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd doszedł do przekonania, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2009 r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Wydając ww. decyzję organ bowiem przedwcześnie doszedł do wniosku, że w sprawie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania zażaleniowego. Jak wynika z akt sprawy, w zażaleniu na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] października 2008 r. Stowarzyszenie E. zawarło wniosek o dopuszczenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu na zasadzie art. 31 k.p.a. Zostało to potwierdzone w piśmie Stowarzyszenia z dnia [...] kwietnia 2009 r. powołanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym wskazano, że "pismo z dnia [...] października 2008 r. stanowi zażalenie na wskazane postanowienie wraz z wnioskiem o włączenie do postępowania w trybie art. 31 k.p.a." W myśl powołanego przepisu organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny (art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.). Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji za uzasadnione, postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu służy zażalenie (art. 31 § 2 k.p.a.). Z powyższych regulacji wynika obowiązek właściwego organu do rozpatrzenia żądania organizacji w oparciu o wymienione przesłanki, przy czym postanowienie odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu podlega kontroli instancyjnej. W ocenie Sądu organ orzekający dopuścił się naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania poprzez zaniechanie rozpatrzenia ww. wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sytuacji, gdy nie zostało ono zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem w przedmiocie odstąpienia od obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Kolegium winno w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w trybie art. 31 k.p.a. Ewentualne negatywne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie podlegałoby zaskarżeniu zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. Dopiero w następstwie uzyskania przymiotu ostateczności postanowienia rozstrzygającego kwestię dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, rozpatrzeniu winno podlegać zażalenie na postanowienie o odstąpieniu od sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W okolicznościach sprawy niniejszej wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie został w istocie rozpoznany. Nie może o tym stanowić argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, którego przedmiotem jest umorzenie postępowania zażaleniowego w następstwie -przedwczesnego - stwierdzenia braku legitymacji procesowej po stronie żalącego się. Konkludując Sąd stwierdza, że naruszenie przez organ wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zauważyć należy na marginesie, że zaskarżony akt administracyjny został błędnie określony jako "decyzja" zamiast "postanowienie", jednak uchybienie to pozostaje bez znaczenia wobec uchylenia aktu z innych przyczyn. Zaznaczyć należy, ze ocenie Sądu w sprawie niniejszej podlegała wyłącznie ww. kwestia procesowa, stąd brak było podstaw do odnoszenia się do merytorycznych zarzutów skargi dotyczących zasadności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Mając na względzie wszystko powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. - jak w pkt 2 sentencji wyroku.