IV SA/Wa 1662/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-04
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymująca w mocy decyzję Starosty o uwzględnieniu zarzutów w zakresie ponownego wznowienia granic działki i odrzuceniu pozostałych zarzutów w przedmiocie modernizacji ewidencji gruntów i budynków jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie modernizacyjne ewidencji gruntów i budynków, stosując się do przepisów prawa materialnego i procesowego. Granice działek zostały wykazane zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a zarzuty skarżących zostały rozpatrzone w sposób wyczerpujący. Postępowanie modernizacyjne nie służy kreowaniu stanu prawnego, a jedynie rejestracji danych wynikających z odpowiedniej dokumentacji urzędowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła modernizacji ewidencji gruntów i budynków, w ramach której skarżący D. A. i W. B. zgłosili uwagi i zarzuty dotyczące przebiegu granic działek, powierzchni oraz konturów użytków gruntowych. Organy administracji, po rozpatrzeniu zarzutów, wydały decyzje uwzględniające niektóre z nich, a pozostałe odrzucające. Decyzje te były przedmiotem wielokrotnych postępowań administracyjnych i sądowych, w tym uchylenia przez WSA w Warszawie poprzedniej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania. Ostatecznie, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, co zostało zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Beata Sobocha (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skarg D. A. i W. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargi -
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz [...] kwietnia 2013 r., nr [....] Starosta M., po rozpatrzeniu zarzutów W. B.i D. A. do projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów w zakresie przebiegu granic działki [...] położonej w obrębie C. i powierzchni działki nr [...], [...], [...] i [...], orzekł o uwzględnieniu zarzutów w zakresie ponownego wznowienia granic działki nr [...] i o odrzuceniu pozostałych zarzutów, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymał w mocy tę decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń organów administracji publicznej.
1. S. B. i D.A. są współwłaścicielami działek [...], [...] , [...] i [...] położonych w C.. Działki te graniczą z działkami [...], [...] i [...]. Nadto W. B. jest właścicielem działki nr. ew [...] i pow. 1, 1300 ha (brak księgi wieczystej).
2. W trakcie prac modernizacyjnych dokonywanych w latach 2001-2002 Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej w P. sporządziło projekt operatu opisowo-kartograficznego obrębu C. i pow. ogólnej 766,1717 ha. Operat został wyłożony dla zainteresowanych a następnie zatwierdzony decyzją Starosty M. z [...] kwietnia 2003 r. nr. [...].
3. Od decyzji tej odwołanie wnieśli D. A. i W. B.
4. Decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] marca 2004 r. nr [...] decyzja Starosty [...] została utrzymana w mocy. (k 297 akt adm.).
5. Na skutek skargi skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 marca 2005 r sygn. akt IV SA/Wa 868-870/04 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] wskazując, że organem II stopnia jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...].
6. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], rozpoznając odwołanie, decyzją nr [...] z [...] września 2005 r. nr. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty M.
7. Skargę do WSA wniosła D. A.
WSA w Warszawie wyrokiem z 5 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/WA 2313/05 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] września 2005 r. [...]. Sąd wskazał, że na podstawie art. 24a ustawy o geodezji i kartografii, który wszedł w życie w trakcie prowadzonej modernizacji, projekt modernizacji nie podlega już zatwierdzeniu w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ nabiera statusu operatu ewidencji gruntów i budynków z mocy samego przepisu ustawowego. Organ orzeka wyłącznie o indywidualnych zarzutach skierowane przeciwko nowym zapisom w ewidencji gruntów i budynków. Konsekwencji tych zmian organ nie rozważył. Ponadto organ nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, nie rozpatrzył całego materiału dowodowego oraz sporządził niewyczerpujące uzasadnienie. Nie odniósł się także do zarzutów odwołań. D.A. podniosła zastrzeżenia dotyczące wymiarów długościowych działki od punktu graniczącego z działką nr [...] oraz do pozostałych odcinków. Wskazała, że zmniejszyły się areały działek [...], [...], [...], [...], [...], co zostało wg niej wykazane w dokumentach złożonych do organu ewidencyjnego (akt notarialny, mapa z księgi wieczystej). Poza tym, w swoim odwołaniu R. M., inna skarżąca w tamtej sprawie, podniosła zarzuty odnośnie wschodniej granicy działki nr [...], przedstawiając w tym zakresie obszerne wyjaśnienia. Organ nie ustosunkował się do tych kwestii.
8. W związku z tym Starosta M. wyłożył ponownie w Starostwie Powiatowym w M., w terminie od 26 listopada do 14 grudnia 2007 r. projekt operatu opisowo kartograficznego obrębu C..
9. D. A.wniosła uwagi w przedmiocie:
-niezgodności powierzchni działek po modernizacji z powierzchnią w aktach notarialnych;
-przebiegu drogi i rowu niezgodnie z rzeczywistością;
-niewłaściwego przebiegu granicy działek [...] i [...] z działką [...] (droga);
-braku możliwości sprawdzenia wymiarów działek [...],[...],[...],[...]
10. W.B. wniósł uwagi w przedmiocie:
-złego wyliczenia długości granicy działki nr [...] z działką [...] w siedlisku, która powinna wynosić zgodnie z rozgraniczeniem 19,60 a nie 19,30 m;
-złego wyliczenia długości granicy działki [...] od strony zachodniej (powinna wynosić 117,35 m);
-nie uwzględnienia użytku lasu w całej powierzchni działek [...], [...],[...], i wadliwego ustalenie granicy pomiędzy tymi działkami, a działką [...] (drogą), która powinna przebiegać nie za lasem ale za lasem i pastwiskiem;
-zmniejszenia powierzchni działek [...],[...],[...] i [...].
11. Starosta M. nie uwzględnił tych zarzutów jednakże, wobec ponownych wystąpień skarżących z zarzutami do operatu poinformował strony o zamiarze zlecenia w trybie modernizacji ponownego ustalenia granic działki [...] z działkami [...], [...], [...]. Czynności zostały podjęte jednakże z uwagi na uniemożliwienie geodetom wejścia na grunt ostatecznie Starosta M. poinformował o odrzuceniu uwag zgłoszonych do projektu i o zamiarze publikacji w dzienniku urzędowym województwa [....] informacji o zakończeniu modernizacji. Informacja została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z [...] października 2008 r. (Nr. [....], poz. [....]).
12. Zarzuty do modernizacji ewidencji gruntów i budynków wnieśli ponownie D. A. i W. B.
D. A. zgłosiła zarzuty:
- braku ponownego ustalenia granic działki [....] z działkami [...], [...],[...];
- brak weryfikacji konturów użytków gruntowych i granic działek [...],[...],[...], [...];
- brak informowania stron o planowanych czynnościach pomiarowych.
W. B. zgłosił zarzuty:
- dokonania zmiany danych ewidencyjnych w trakcie modernizacji niezgodnej z dokumentacją prawną:
- usunięcia konturu klasyfikacyjnego 677/sV i zmniejszenia zasiągu konturu 678/LsV;
- wykazania przebiegu granicy działki [...] z działką [...] niezgodnie z rozgraniczeniem z 1977r.
- brak informowania o planowanych czynnościach pomiarowych.
13. W ramach oceny zarzutów organ stwierdził potrzebę dokonania wznowienia na gruncie przebiegu granicy działek [...] z działkami [...], [...], [...] oraz dokonania pomiaru kontrolnego w zakresie aktualności wskazanych użytków gruntowych. Zlecono te prace firmie P. Dokumentacja została sporządzona i przyjęta do PODGiK pod nr. [....].
14. Przeprowadzono także postępowanie w sprawie klasyfikacji użytków gruntowych, które ostatecznie zakończyło się wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzji z [...] maja 2012 r. nr [...] o umorzeniu postępowania wobec braku podstaw do zmiany konturów rodzajów użytków gruntowych w sprawie klasyfikacji gruntów, w którym to postępowaniu organ może jedynie ustalać typy i klasy gleb i ich kontury. Decyzja ta była m.in. wynikiem wydanego w toku tego postępowania wyroku WSA w Warszawie z 9 lutego 2012 r (w decyzji mylnie podano 2 luty), w którym uchylono decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] września 2011 r. w przedmiocie klasyfikacji gruntów. Wyrokiem WSA z 9 lutego 2012 r. IV SA/WA 1846/11 uchylono decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] września 2011 r. nr. [...] w przedmiocie klasyfikacji gruntów na działkach [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie C., ponieważ organ nie odniósł się do zarzutów odwołania i nie wyjaśnił stronie do jakiego stanu prawnego zostały zastosowane mapy do sporządzenia operatu klasyfikacyjnego gruntów stanowiących podstawę do sporządzenia operatu klasyfikacyjnego. Sąd wskazał, że jeżeli zarzuty do zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów zostały odrzucone przez starostę wówczas podstawą do wydania decyzji klasyfikacyjnej powinien być zmodernizowany operat ewidencji obrębu C.. Jeżeli natomiast postępowanie to nie zostało zakończone to stosownie do art. 24a ust. 11 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dane ujawnione w operacie ewidencyjnym nie są wiążące i podstawą klasyfikacji powinny być dane sprzed modernizacji. Poza tym sąd zwrócił uwagę, że w ramach klasyfikacji gruntów organy mogą zajmować się wyłącznie klasyfikacją gruntów nie zaś ustaleniem rodzaju użytku gruntowych zmieniając ich oznaczenie.
15. W celu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie granic i rodzajów użytków gruntowych jakie powinny być wykazane w wyniku modernizacji zlecono firmie P. sporządzenie dokumentacji zawierającej zmiany danych ewidencyjnych niezbędnej do rozstrzygnięcia wniesionych zarzutów. Dokumentacja ta została przyjęta do PODGiK w dniu 14 lutego 2012 r. pod nr. [...].
16. W. B. w piśmie z 9 lutego 2013 r. zakwestionował;
- przebieg granicy użytku pastwiska jako konturu klasyfikacyjnego 677/PsV oraz lasu oznaczonego jako konturu 678/LsV,
- powierzchnię działki [...] jako niezgodną z powierzchnią wskazaną w księdze wieczystej;
- generalnie zmniejszenie w wyniku modernizacji powierzchni jego gruntów;
D. A. w piśmie z 18 lutego 2013 r. zakwestionowała:
- przebieg granicy działek [...] z działkami [...] i [...] jako niezgodny z rozgraniczeniem;
- niezgodność powierzchni działek z powierzchnią w księdze wieczystej;
- przebieg granic użytku gruntowego pastwiska w działkach [...], [...] i [...];
- prowadzenie postępowania bez podstawy prawnej;
- niezgodność operatów ze stanem faktycznym, żądając jednocześnie wyłączenia operatów nr [...] i [...], załączenie dokumentacji poscaleniowej i z ksiąg wieczystych, powrócenie na mapach do działki [...] sąsiadującej z działką [...], nie usuwanie dokumentacji wykonanej przez biegłego sądowego, przywrócenie pasa pastwiska oznaczonego na mapach klasyfikacyjnych symbolem 677/PsV na działkach [...], [...], [...], zastosowania się do wyroków WSA i decyzji WINGiK, przywrócenie powierzchni działek [...], [...], [...], [...] wg ksiąg wieczystych, uzupełnienie dokumentacji technicznej nr [...] uwierzytelnioną dokumentacją od scalenia i z ksiąg wieczystych.
17. W wyniku rozpoznania zarzutów od operatu złożonych przez D. A. i W. B. Starosta M. i wydał decyzję z [...] kwietnia 2013 r. (dalej decyzja I instancji), w której orzekł o uwzględnieniu zarzutów D. A. i W. B. w zakresie ponownego wznowienia granic pomiędzy działkami [...] i [...], [...], [...] oraz dokonania weryfikacji wykazanych konturów użytków gruntowych działek nr. [...], [...],[....],[...] i o odmowie uwzględnienia zarzutów w zakresie przebiegu granic działek [...],[...],[...] i [...], nie informowania o planowanych czynnościach pomiarowych, dokonywania zmiany operatów ewidencyjnych w trakcie modernizacji niezgodnej z dokumentacją prawną oraz danych w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych ewidencyjnych tych działek zgodnie z dokumentacją techniczną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 grudnia 2012 r. pod nr. [...].
18. Odwołania wnieśli ponownie skarżący.
W. B. wskazał brak konturu pastwiska w działkach [...], [...], [...] od strony północnej "za lasem", nie informowanie go o czynnościach geodetów, nie przedstawienie przez pozostałych uczestników postępowania tytułów własności do ich działek, wadliwe ustalenie powierzchni działki [...] (nie będącej jego własnością) w oparciu o podział działki z 1961 r. stanowiącej na planie scaleniowym z 1934 r. działkę nr [...].
D. A. wskazała na nienależyte i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, niezastosowanie się do wytycznych zawartych w wyrokach WSA, brak rzetelności oraz prawdy w uzasadnianiu okoliczności niewpuszczenia geodetów na grunt, wadliwe ustalenia przebiegu drogi oznaczonej nr [...], zniszczenie punktów granicznych pomiędzy działkami [...], [...] i [...], gdyż działka [...] nigdy nie graniczyła z działką [...], nie uwzględnienie art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, nie powiadamianie jej o likwidacji działki [...].
19. W wyniku rozpoznania odwołań wniesionych przez D. A. i W. B. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...] lipca 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zarzuty skarżących nie znajdują uzasadnienia w projekcie operatu opisowo-kartograficznego.
Nie ma podstaw do porównywania obecnych granic i wymiarów działek z działkami wskazanymi w planie scaleniowym z 1834 r. przede wszystkim z uwagi na zasady zakładania ewidencji gruntów na podstawie dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 6, poz.32). Nieruchomości w planie scaleniowym zostały wykazane z drogami podczas gdy w toku zakładania ewidencji gruntów drogi te stały się odrębnymi działkami ewidencyjnymi. Poza tym kolejni nabywcy nieruchomości nabywali działki w granicach ewidencyjnych.
Działka [...] nie ma urządzonej księgi wieczystej. Jedynie w toku porównywania zapisów z księgi wieczystej nr [...], w której ujawniona jest działka [...] opisana jako gospodarstwo rolne o pow. 4,6476 ha na podstawie kształtu tej działki i jej opisu można przypuszczać, że odpowiada ona obecnie działce [...] o pow. 4,3964 ha. Gdy oznaczenie działki w księdze wieczystej jest inne niż w ewidencji gruntów brak jest podstaw do twierdzenia, że są to te same działki i w związku z tym organ uznał zapisy w księdze wieczystej jako niewiarygodne wskazując, że podstawą oznaczenia danych w księdze wieczystej są zapisy z ewidencji gruntów, a w razie niezgodności organ ma obowiązek zawiadomienia o tej niezgodności ksiąg wieczystych. Poza tym rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece) nie obejmuje działu I księgi (położenie i oznaczenie nieruchomości), w związku z tym nie ma w tym wypadku zastosowania rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w zakresie dokonanego w niej oznaczenia nieruchomości ani prymat zapisów w księdze wieczystej nad danymi z ewidencji gruntów.
Odnośne zarzutu braku konturu pastwiska za lasem organ wskazał, że w czasie zakładania ewidencji gruntów kontur lasu sięgał do końca północnego odcinka działek [...],[...] i [...]. Pastwisko od północnej granicy przedmiotowych działek pojawiło się pomyłkowo na mapie klasyfikacyjnej obrębu C. w 1997 r, w toku klasyfikacji gruntów zmeliorowanych. Przy kopaniu rowu melioracyjnego w terenie podmokłym granice działek zostały naruszone a po osuszeniu gruntu pojawił się teren, który B. objęli w posiadanie jako pastwisko i "usiłują wykazać, że w czasie modernizacji zginęło im pastwisko", które nigdy nie było ich własnością. W ocenie organu zarzut ten jest "niedorzeczny" dlatego, że las nie był w czasie wykonywania melioracji karczowany, a po melioracji kontur lasu został na mapie klasyfikacyjnej nieprawidłowo skrócony i w tym miejscu wyodrębniono kontur pastwiska 677PsV,
Zarzut braku informowania skarżących o czynnościach geodety organ uznał za niezasadny ponieważ zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy pgik osoby, które zgłosiły prace właściwym organom mają prawo wstępu na grunt i do obiektów budowlanych oraz do dokonywania niezbędnych czynności. Nie mają obowiązku uzyskiwania zgody od właścicieli na wejście na ich grunt w przypadku wykonywania lub czynienia przygotowań do pracy geodezyjnej. Nie ma też obowiązku okazywania innym właścicielom tytułów własności ich działek.
Księga wieczysta [...], która została założona przed tworzeniem ewidencji gruntów nie daje rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych ani w zakresie oznaczenia nieruchomości ani jej powierzchni.
Materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący począwszy od dokumentacji scaleniowej z 1934 r. poprzez dokumentację z czasów zakładania ewidencji gruntów i kolejnych opracowań geodezyjnych, w tym klasyfikacji gleboznawczej po melioracji gruntów.
Zarzut niewpuszczenia geodetów na grunt stanowił utrudnienie dla nich w wykonywaniu czynności geodezyjnych i nie miał wpływu na treść operatu.
Organ wskazał, że w czasie zakładania ewidencji gruntów powierzchnia działek była liczona według mniej dokładnych pomiarów. Obecnie dokładność pomiarów, poprzez zastosowanie do obliczeń metody analitycznej na podstawie współrzędnych punktów granicznych umożliwiła dokonanie dokładniejszych pomiarów – co czyni zarzuty wadliwego ustalenia powierzchni działek za niezasadne.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiedli oboje skarżący. Sąd wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., o sygn. akt IV SA/Wa 1942/13, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że skargi są zasadne w zakresie w jakim zarzucają naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innych trybach lub przez inne organy i nie rozstrzygają o prawach właścicielskich ani o innych uprawnieniach do władana nieruchomością. Ponadto dokumenty określające poprzedni stan prawny nieruchomości nie mogą stanowić podstawy do ujawnienia tego stanu w ewidencji gruntów i budynków w sytuacji gdy pojawił się nowy, późniejszy stan stwierdzony kolejnymi dokumentami, z którymi ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danej nieruchomości. Istnienie dokumentów późniejszych wyklucza możliwość posłużenia się dokumentami wcześniejszymi. W przypadku istotnych rozbieżności w tych dokumentach organ geodezyjny może w ramach przysługujących mu uprawnień dokonywać czynności geodezyjnych mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy zgodnie z zasadą aktualności danych w ewidencji gruntów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny za niezasadne uznał zarzuty nieinformowania o czynnościach geodezyjnych geodetów. Nie budzi zastrzeżeń Sądu ustalenie granicy działki nr [...] z działką nr [....] ustalona na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w M.w wprawie [...]. Za prawidłowe również Sąd uznał ustalenie granicy działek nr [...] i [...] z gruntami wsi R. decyzją Starosty [...] z dnia [...].01.2003 r. nr [...]. Wskazał również że obowiązują decyzje rozgraniczeniowe z dnia [...],[...],[...] i [...] stycznia 2003 r. nr [...], którymi została ustalona północna granica działki nr [...] z działkami nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonymi we wsi R.. Za niewystarczające Sąd uznał argumenty organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w zakresie granicy działki nr [...] i nr [...] oraz działki nr [...] i nr [...], ponieważ jak wynika z dokumentacji zawartej w aktach sprawy granice działki nr [...] z działką nr [...] (punkty (graniczne nr 1000, nr 1001 i nr 1002) zostały ustalone na podstawie danych operatu technicznego nr [...] (zarys pomiarowy i zdjęcia lotnicze) opracowanych w dokumentacji technicznej nr 3226-2350/09 sporządzonej przez firmę P.. Przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] (stanowiącą rów) ustalono na podstawie dokumentacji scaleniowej osady C. - operat techniczny nr [...] (w zakresie granicy obrębu) oraz dokumentacji założenia ewidencji gruntów nr [...] opracowany w dokumentacji [...] i [...].
Sąd wskazał również na brak odniesienia się organu do granic działek [...] z działkami [...],[...],[...],[...] oraz działki [...] z działką nr [...]. Sprostowania wymaga, że oznaczenie [..] na mapie oznacza nr punktu osnowy pomiarowej, a nie nr ewidencyjny działki.
Po ponownym rozpatrzeniu akt sprawy dotyczących D. A. i W. B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przebieg granic działek o nr [...], [...], [...],[...] i [...] z działką nr [...] (stanowiącą drogę biegnącą wzdłuż torów kolejowych) jest zgodny z operatem założenia ewidencji gruntów nr [...] (zarys pomiarowy oraz uczytelnione zdjęcie lotnicze) wykazany w dokumentacji modernizacji operat nr [...]. Natomiast przebieg granic działek nr [...], [...], [...]i [...] z działką nr [...] (stanowiącą drogę o szer. 15 m) i działki nr [...] z działką nr [...] stanowiącą drogę od strony wschodniej działki nr [...] ustalono zgodnie z operatem do założenia ewidencji gruntów nr [...] (zarys pomiarowy i uczytelnione zdjęcie lotnicze) wykazany w dokumentacji modernizacyjnej operat nr [...]. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku działki o nr [...] wskazano, że brak działki nr [...] wystąpił już w 1978 r. (brak działki w skorowidzu działek po uwłaszczeniu operat nr [...]). Po analizie mapy ujawnionej w KW 3546 z mapą ewidencji gruntów obrębu C. ujawniona w KW działka nr [...] opisana jako gospodarstwo rolne o pow. 4,6476 ha, kształtem wskazuje na obecną działkę ewidencyjną nr [...]
Organ odwoławczy ustalił, że w akcie notarialnym z dnia [...] maja 1973 r. nr [...] małżeństwo C. i H. B. (rodzice skarżących) nabyli gospodarstwo rolne zapisane w rejestrze gruntów pod poz. [...], na podstawie okazanego przy zawarciu aktu wypisu z rejestru gruntów wydanego przez Powiatowe Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w M.w dniu [...].04.1973 r. za nr [...]. Jak wynika z rejestru gruntów z tego okresu w poz. [...] figuruje działka o nr [...] i pow. 4,44 ha. Przebieg granicy działki nr [...] w operacie ewidencji gruntów został wykazany na podstawie operatu do założenia ewidencji gruntów nr [...].
W wyniku powyższych zdarzeń zarzut skarżących dotyczący ujawnienia przebiegu granicy działki nr [...] w operacie modernizacji ewidencji gruntów zgodnie z mapą z KW, która nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego jest niezasadny z uwagi na przepis § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454; ze zm.), który stanowi, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
- w postępowaniu rozgraniczeniowym,
- w celu podziału nieruchomości,
- w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
- w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
- na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
- przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,
- przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,
- w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.
Dodatkowo organ zauważył, że zgodnie z art. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece - księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, który ujawnia się w dziale II księgi. Dział I księgi wieczystej dotyczy oznaczenia nieruchomości a podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów i budynków (art. 26 ust. 1 cytowanej ustawy). W przypadku niezgodności pomiędzy stanem prawnym i faktycznym nieruchomości rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o księgach wieczystych) nie obejmuje działu I księgi, co do oznaczenia i powierzchni nieruchomości. Nie istnieje więc rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w zakresie dokonanego w niej oznaczenia nieruchomości.
Organ wyjaśnił również, że o wszystkich czynnościach w przedmiocie ustalenia granic na gruncie i jego etapach strony postępowania były informowane zgodnie z przepisami lub indywidulanie, co czyni zarzut o braku informowania stron o planowanych czynnościach pomiarowych całkowicie niezasadny. Natomiast odnośnie zarzutu stron dotyczącego braku konturu pastwiska za lasem od strony północnej wskazał, że w czasie założenia ewidencji gruntów kontur lasu sięgał do końca północnego odcinka działek nr [...], [...] i [...]. Według organu z dokumentów akt sprawy wynika, że pastwisko od północnej granicy przedmiotowych działek pojawiło się na mapie klasyfikacyjnej obrębu C. w 1995 roku podczas klasyfikacji gruntów zmeliorowanych w obrębie C.. Błędnie wówczas określono na mapie położenie rowu melioracyjnego wzdłuż południowej granicy drogi działki nr [...] Jak wynika to z pomiarów geodezyjnych wykonanych przez firmę P. W terenie rów ten przebiega inaczej niż wykazano to na mapie klasyfikacyjnej z 1995 r. z działki nr [...] biegnie do działki nr [...], dzieli działkę nr [...] i z terenu wsi C. przechodzi na grunty wsi R. . Las nie był w czasie wykonywania melioracji karczowany, a po melioracji kontur lasu został na mapie klasyfikacyjnej nieprawidłowo skrócony i w tym miejscu nieprawidłowo niezgodnie ze stanem na gruncie wyodrębniono kontur pastwiska 677 PsV. W tej sytuacji w postępowaniu modernizacyjnym błąd ten został sprostowany i wykazany zgodnie ze stanem na gruncie.
Nie godząc się z rozstrzygnięciem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego D. A. i W. B. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżąca D. A. zarzuciła:
- wadliwe i niepełne zebranie materiału dowodowego i jego niepełne rozpatrzenie;
- wydanie decyzji z pominięciem treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;
- zniszczenie punktów granicznych pomiędzy działkami [...], co skutkowało błędnym ustaleniem przez organ, że współwłaściciele działki [...] graniczą z działką [...], podczas gdy taka granica nigdy nie istniała;
- błędne oparcie ustaleń na mapie geodezyjnej sporządzonej w wyniku modernizacji, która nigdy nie istniała;
- naruszenie praw strony poprzez nieudostępnienie całości materiałów postępowania i wybiórcze okazywanie kart operatu technicznego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na brak podstaw do posługiwania się mapami sporządzonymi przez p. U. i O. oraz mapą z postępowania sądowego o zasiedzenie działki [...]. Poza tym wskazała, że WSA uchylił decyzję zatwierdzającą operat opisowo-kartograficzny modernizacji gruntów (wyrok z dnia 5 grudnia 2006 r.) oraz zakwestionował dokumentację geodezyjną sporządzoną przez firmę P. (wyrok WSA z dnia 9 lutego 2012 r.,) w związku z tym brak było podstaw do posługiwania się tymi dokumentami w ramach prac związanych z modernizacją gruntów. Posługiwanie się tymi dokumentami doprowadziły do błędnego ustalenia większego obszaru sadzonego lasu iglastego niż w rzeczywistości, na działkach nr [...], na których w rzeczywistości jest pastwisko. Poza tym wskazywała na brak spójności pomiędzy punktami granicznymi działek nr [...], na co zwrócił również uwagę organ, brak pełniej dokumentacji technicznej sporządzonej przez firmę P. Udostępniono jej jedynie 13 stron z tej dokumentacji spośród stukilkudziesięciu. W ocenie skarżącej organ powinien wyłączyć dokumentację techniczną nr [...] i [...] z uwagi na brak w tej dokumentacji uwierzytelnionej dokumentacji historycznej.
W związku z powyższym wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Natomiast W. B. w uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzja organu II instancji nie wyjaśnia zasadności skarg uznanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2013 r., z którego wynika, że organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innych trybach i nie rozstrzygają o prawach właścicielskich jak i innych uprawnieniach do władania nieruchomością. Dodatkowo skarżący zarzucił organowi, że przeprowadzając modernizację zmienił przebieg granic działek nr ew. [...] obrębu C. świadczą o tym zmniejszone powierzchnie wymienionych działek do 8% powierzchni, podczas prac modernizacyjnych zostały zniszczone punkty geodezyjne, odebrano skarżącemu pastwisko o nr 677-PsV oraz część 40-letniego lasu o nr 678-LsV w obrębie działek [...] oraz to, że droga o szerokości 15 m o nr [...] znalazła się w całości w 60-letnim lesie na działce o nr [...] i zmieniła kształt pastwiska na działce [...].
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.)
Dalej wskazać należy, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem oceny sądowej. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1942/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił poprzednio wydaną w sprawie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, na mocy której utrzymano w mocy decyzję Starosty M. z [...] i [...] kwietnia 2013 r.
Wobec powyższego wskazać należy na regulację art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którą ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną zawartą w wyroku oznacza, że wywiera on skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 23 października 1998 r., I SA 1663/96), co w niniejszym przypadku nie miało miejsca. W pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim, wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Determinuje ona zatem, podobnie jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza natomiast, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się w pełnym zakresie poglądowi wyrażonemu we wcześniejszym orzeczeniu.
Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydając zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzję, zastosował się do wskazań zawartych w przywołanym wyżej wyroku i wskazał jaki operat opisowo-kartograficzny modernizacji gruntów został wyłożony do wglądu zainteresowanych, jakie dokumenty geodezyjne stanowiły podstawę do ustalenia granic działek skarżących, w zakresie których nie doszło do wydania decyzji rozgraniczeniowej lub nie rozstrzygnięto o granicach orzeczeniem sądu, odniósł się do zarzutów skarżącego sformułowanych w skardze do WSA, w której polemizuje z ustaleniami organu co do historii pojawienia się na mapach konturu pastwiska.
W niniejszej skardze, podobnie jak w poprzedniej skarżący kwestionują po pierwsze granice swych działek, po modernizacji gruntów, pod drugie kontury użytków gruntowych, a po trzecie podnoszą argumenty dotyczące nie informowania ich o podejmowanych przez geodetach czynnościach na gruncie.
Analiza działań organów przeprowadzona w kontekście obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego nie pozwala Sądowi na zastosowanie opisanych na wstępie kompetencji kasacyjnych.
Ewidencja gruntów i budynków należy do kategorii rejestrów publicznych. Ujawnia się w niej informacje dotyczące gruntów, lokali i budynków w m.in. przedmiocie ich położenia, powierzchni oraz stanu prawnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż ujawniony w ewidencji zbiór informacji ma wyłącznie charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, zaś postępowanie ewidencyjne nie służy kreowaniu stanu prawnego. Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi (tak WSA w Krakowie w wyroku z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 202/08, LexPolonica nr 2154794).
Kontrolowana przez Sąd na skutek skargi decyzja administracyjna została wydana w wyniku przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z przepisami art. 24a ustawy Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (ust. 1). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (ust. 2). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 3). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (ust. 4). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (ust. 5). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (ust. 6). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający stosowne uprawnienia, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (ust. 7 ). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa (ust. 8). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (ust. 9). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (ust. 11). Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków (ust. 12).
Skarżący w terminie, o którym mowa w art. 24a ust. 9 ustawy, wnieśli zarzuty do operatu. Zarzuty te zostały w prawidłowy sposób rozpatrzone przez organy obu instancji. Przy orzekaniu w sprawie organy dochowały obowiązków wynikających z art.7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., tj. w wyczerpujący sposób wyjaśniły stan faktyczny sprawy, zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, a także uzasadniły faktyczne i prawne przesłanki wydania rozstrzygnięcia.
W tym miejscu należy podkreślić, że prawodawca definiuje modernizację jako zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę w celu: 1) uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnie z wymogami rozporządzenia, 2) modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu, 3) poprawy funkcjonowania informatycznego systemu obsługującego bazę danych ewidencyjnych (zob. § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, Dz. U. z 2001 nr 38, poz. 454; zwane dalej rozporządzeniem). Jak wynika z § 56 rozporządzenia działania modernizacyjne, o których mowa w § 55 pkt 1 i 2, wykonuje się: 1) w sposób ciągły, w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencyjnego na zasadach i w trybie, o których mowa w § 45-49, 2) kompleksowo, na zasadach i w trybie określonych przepisami rozdziału 2 , z zastrzeżeniem § 82. Rozdział 2 reguluje zaś problematykę zakładania ewidencji gruntów i budynków i obejmuje § 19 - § 43.
W § 36 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, postanowiono, iż przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:
1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,
2) w celu podziału nieruchomości,
3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,
4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,
5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
W świetle § 37 w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie.
Zgodnie z § 38 ust. 2 ustalenia przebiegu granic na gruncie dokonuje wykonawca w oparciu o złożone do protokołu granicznego zgodne oświadczenia woli osób, które stawiły się w określonym w zawiadomieniu miejscu i terminie.
Jak wynika zaś z § 39 spory graniczne nie wstrzymują czynności związanych z założeniem ewidencji. W razie ich wystąpienia przebieg spornych granic działek ewidencyjnych wykazuje się na podstawie danych państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub wyników pomiaru stanu posiadania na gruncie.
Zarzuty zgłoszone przez skarżących sprowadzają się przede wszystkim do ich zdaniem nieprawidłowo ustalonej w procesie modernizacji ewidencji granicy działek o nr [...], co miało to spowodować likwidację działki [...]. Ponadto zarzucili zmniejszenie powierzchni działek nr [...].
Organ pierwszej instancji nie naruszył jednak przepisów o postępowaniu wyjaśniającym skoro na skutek złożenia uwag i wniosków starał się wyjaśnić przebieg granic w ramach procedury modernizacyjnej.
Przedmiotowe granice dotyczące działki nr [...] z działką nr [...] wykazano na podstawie danych operatu technicznego nr [...] przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego pod nr [...]. Natomiast granice działki nr [...] z działką nr [...] wykazano na podstawie dokumentacji scaleniowej osady C. – operat techniczny nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego pod nr [...] nr [...] oraz na podstawie dokumentacji założenia ewidencji gruntów - operat techniczny nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego pod nr [...].
Organ w swej decyzji, zgodnie z zaleceniem Sądu, odniósł się do przebiegu granic działek nr [...] z działką nr [...] i wskazał, że jest on zgodny z operatem założenia ewidencji gruntów - operat techniczny nr [...] przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego pod nr [...]. Na podstawie powyższego operatu ustalono również przebieg granicy działek nr [...] z działką nr [...] oraz działki nr [...] z działką nr [...], a także działki nr [...].
Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdza, że kwestionowane granice wykazano w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego powstałą w postępowaniu rozgraniczeniowym, scaleniowym i przy zakładaniu katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków. Zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych. Nie można więc dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic (czego domagają się skarżący) i powierzchni działek poprzez zmiany w ewidencji gruntów na podstawie dokumentów nie przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej. Powinna być ona utrzymywana w stałej aktualności, nie tylko co do stanu faktycznego, ale i prawnego. Tak więc w niniejszej sprawie organy ewidencyjne zarejestrowały jedynie stan prawny ustalony w innym trybie i przez inne organy orzekające. Ten kierunek wykładni potwierdza także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (II SA 566/99, Lex 46217; II SA 810/98, Lex 41304). Zasadnie zatem odmówiły mocy dowodowej mapie, która nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Za dostateczne należy uznać odniesienie się organu do zarzutu dotyczącego braku konturu pastwiska za lasem od strony północnej. Organ ustaleń w tym zakresie dokonał na podstawie pomiarów geodezyjnych wykonanych przez firmę P. Mając na uwadze, że sporne pastwisko powstało na skutek nieprawidłowego określenia położenia rowu melioracyjnego, organ zasadnie posłużył się w tym zakresie pomiarami dokonanymi przez firmę P.Zgodnie bowiem z § 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w razie braku dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie.
Wypada w tym miejscu podkreślić, że WSA w Warszawie w wyroku z 9 lutego 2012 r. nie zakwestionował, co do zasady, dokumentacji sporządzonej przez firmę P. Stwierdził jedynie, że w przypadku gdy nie zakończyło się postępowanie modernizacyjne podstawą do wydania decyzji klasyfikacyjnej powinny być dane ujawnione w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów. Wytyczne zawarte w tym wyroku były wiążące jedynie w sprawie klasyfikacji gruntów, a nie w sprawie dotyczącej modernizacji.
Organy, które wydały zaskarżone rozstrzygnięcia nie naruszyły przepisów normujących modernizacje ewidencji gruntów i budynków, dlatego nie można mówić o niezgodności z prawem wydanych decyzji. Nie znajdują żadnego uzasadnienia zarzuty skargi w zakresie braku informowania skarżących o czynnościach geodezyjnych geodetów oraz pozbawieniu ich możliwości zapoznania się z aktami spawy. Wskazać należy, że brak jest podstaw prawnych do każdoczesnego informowania stron o czynnościach geodezyjnych geodetów, takiego przepisu prawa nie wskazali również skarżący. Po wszczęciu procedury związanej z modernizacją ewidencji gruntów i budynków podejmowane są przez geodetów czynności i dopiero gdy zostanie sporządzony dany operat czy inna niezbędna dokumentacja geodezyjna – strony są o tym informowane, udzielane są im terminy do zgłoszenia ewentualnych zarzutów do tych dokumentów. Analiza akt administracyjnych w tej sprawie prowadzi do wniosku, że organy w sposób prawidłowy podejmowały czynności procesowe w tym zakresie, udostępniały zainteresowanym stronom niezbędne dokumenty, udzielały pisemnych odpowiedzi na ich pisma. Skarżąca D. A. nie wykazała przy tym aby doszło do pozbawienia jej możliwości zapoznania się z dokumentami modernizacyjnymi – co czyni jej zarzut w tym zakresie za niezasadny.
Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny w zakresie dochowania norm regulujących postępowanie modernizacyjne w szczególności w zakresie zagwarantowania wszelkich praw procesowych stron oraz ustala czy nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego regulujące daną kwestię. Przedstawione regulacje pozwalają na zgłoszenie zarzutów w ściśle określonym czasie i tylko co do danych zawartych w modernizowanym operacie opisowo-kartograficznym i wyłącznie w zakresie własnego interesu prawnego. Interes prawny to taki, który został wzięty przez prawo pod ochronę polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcie zaistniałego zagrożenia. Musi być osobisty, indywidualny i znajdować podstawę w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. W rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organów było rozpoznanie zarzutów spełniających tylko takie kryteria. Fakt, że w toku postępowania modernizacyjnego nie doszło do ustalenia granic zgodnie z wolą skarżących nie oznacza jeszcze wadliwości zaskarżonej decyzji. Jeszcze raz należy podkreślić, że postępowanie modernizacyjne prowadzone jest w określonym trybie i na podstawie wskazanych przepisów prawa, których w ocenie Sądu organy nie naruszyły. Jak wyjaśniono wyżej tryb i dokumenty na podstawie których wykazuje się przebieg granic określa § 36 – § 39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisów tych wynika, że podstawą przeprowadzenia modernizacji są dane przyjęte do zasobu geodezyjnego i tylko w oparciu o nie może być takie postępowanie prowadzone. Dlatego do przeprowadzenia modernizacji przyjęto jako podstawę dane uwidocznione w dokumentach geodezyjnych. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja ta nie narusza prawa, zatem brak było podstaw do uwzględnienia skarg. Na uwagę zasługuje stwierdzenie, że przedmiotem skarg jest rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego załatwiające sprawę zarzutów zgłoszonych w postępowaniu modernizacyjnym w zakresie ewidencji gruntów i budynków. Tak określony zakres sprawy wyznacza przedmiot kontroli. W istocie Sąd na skutek wniesienia skarg był zobowiązany do ustalenia, czy postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków było prowadzone zgodnie z prawem.
Dla postępowania modernizacyjnego istotne jest ustalenie, czy spełnia ona warunki określone w art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 240, z 2005 r., poz. 2027 ze zm./. Kontrolując skarżone rozstrzygnięcie pod tym kątem Sąd stwierdza, że organy geodezyjne nie naruszyły zawartych w tej regulacji postanowień, zatem nie można przyjmować, że ich rozstrzygnięcia są niezgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło