IV SA/Wa 1665/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-12
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania opinii dotyczącej wpływu lądowiska helikopterów na środowisko, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a., jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o umorzeniu postępowania było zasadne. Opinia wymagana na etapie ubiegania się o zezwolenie na założenie lotniska (art. 55 ust. 3 pkt 10 Prawa lotniczego) nie ma charakteru decyzji administracyjnej ani postanowienia w rozumieniu K.p.a., a organy Inspekcji nie są właściwe do jej wydania w takiej formie. Umorzenie postępowania było zatem prawidłowe, a zarzuty dotyczące obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko nie dotyczyły meritum sprawy i nie były wiążące dla organu orzekającego w przedmiocie zezwolenia.Stan faktyczny
Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej (NZOZ) wystąpił o zajęcie stanowiska w sprawie wpływu planowanego lądowiska helikopterów na środowisko, zgodnie z art. 55 ust. 3 pkt 10 Prawa lotniczego. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał postanowienie w przedmiocie opinii, a następnie Główny Inspektor Ochrony Środowiska, uchylając je, umorzył postępowanie, uznając brak kompetencji organów Inspekcji do wydania opinii w formie postanowienia. NZOZ zaskarżył postanowienie GIOŚ, zarzucając organowi dowolność w orzekaniu i kwestionując ocenę prawną dotyczącą obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (...) Spółka jawna na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) sierpnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - oddala skargę -
Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na zasadzie art. 138 §. 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. uchylił postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2008 r. w przedmiocie opinii dotyczącej wpływu lądowiska helikopterów dla planowanego szpitala w K. i umorzył postępowanie przed organem I. instancji. Uzasadniając postanowienie, organ administracji wskazał, iż inwestor – Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "N." [...] Sp.J., zwany dalej NZOZ, wystąpił do organu pierwszej instancji o zajęcie stanowiska w związku z treścią art. 55 ust. 3 pkt 10 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz.U. z 2006 r. Nr 100, poz. 696 ze zm.). Organy Inspekcji nie są kompetentne do wydania w tym przedmiocie postanowień na zasadzie art. 106 §. 2 K.p.a., co prowadziło do umorzenia postępowania. W treści postanowienia ustosunkowano się również do kwestii podnoszonych przez NZOZ w toku postępowania, wyrażając stanowisko, iż organ I. instancji bezpodstawnie żądał od strony opracowania analizy oddziaływania akustycznego w postaci zasięgu uciążliwości hałasu lotniczego dla konkretnych założeń i rozwiązań planowanego przedsięwzięcia (uznano, iż skarga w tym zakresie jest zasadna). Wskazano, iż kwestie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko regulują stosowne przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), według stanu na dzień orzekania w spawie. Wyrażono pogląd, iż z przypadku przedmiotowego lądowiska o konieczności sporządzenia raportu przesądza organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, nie zaś organy Inspekcji.
W skardze do sądu administracyjnego NZOZ podniósł zarzut, iż nie uprawnione jest twierdzenie jakoby w przedmiocie wymaganej opinii organ administracji mógł orzekać z pominięciem form wskazanych w K.p.a. (decyzja lub postanowienie), może to bowiem prowadzić do dowolności w orzekaniu.
W skardze zamieszczono również szeroką polemikę w stosunku do oceny prawnej wyrażonej w zaskarżonym postanowieniu odnośnie obowiązku przeprowadzania procedury ocen oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia wskazując, iż realizowane ładowisko nie będzie w ocenie Skarżącego uciążliwe dla środowiska. Strona podniosła, iż w jej ocenie stanowisko wyrażone przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie organu orzekającego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Jak trafnie wskazał organ odwoławczy ze stosownych przepisów prawa materialnego nie wynika aby opinia, której przełożenie jest wymagane na etapie ubiegania o zezwolenie na założenie lotniska (art. 55 ust. 3 pkt 10 ustawy – Prawo lotnicze) mogła mieć formę postanowienia w myśl art. 106 § 2 k.p.a. Wymagana opinia nie jest wydawana na wniosek organu administracji, w związku z toczącym się postępowaniem administracyjnym, stąd w sprawie art. 106 K.p.a. nie może znaleźć zastosowania. Z uwagi na fakt, iż stanowisko organu nie jest zajmowane w toku trwającego postępowania, w sprawie nie znajdzie zastosowania również art. 123 K.p.a. Z treści art. 55 ust. 3 pkt 10 ustawy – Prawo lotnicze nie wynika z kolei, aby wskazane w tej regulacji organy zajmowały w strawie stanowisko w drodze wydania decyzji administracyjnych. Należy wskazać, iż wyrażone stanowisko nie jest wiążące dla organu orzekającego w przedmiocie zezwolenia (Prezesa Lotnictwa Cywilnego). Przedmiotem stanowiska organu Inspekcji jest jedynie wpływ planowanego lotniska na środowisko, nie zaś kwestia czy realizacja lotniska jest dopuszczalna z punktu widzenia wymagań ochrony środowiska. Stąd wyrażone stanowisko ma wprawdzie wpływ na sytuacje faktyczna podmiotu, jednak nie stanowi o przyznaniu mu określonych praw lub nałożeniu obowiązków. Nie ma więc cech decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 K.p.a.
W tej sytuacji umorzenie postępowania w przedmiocie wydania opinii było zasadne.
Jednocześnie nie zasadne są obawy Strony skarżącej, iż brak wymagania zachowania form wydawania orzeczeń wskazanych w K.p.a. oznacza pozostawienie organowi administracji dowolności w orzekaniu i pozbawieniu kontroli sądowej legalności działania administracji. W rozpoznawanym przypadku opinia, z uwagi iż jest wymagana przepisami prawa, stanowi inny akt, w rozumieniu art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i, o ile w ocenie strony zostałaby wydana z naruszeniem prawa, może być zaskarżona z zachowaniem zasad określonych w art. 52 § 3 i art. 53 § 2 wskazanej ustawy. W sytuacji gdy organ nie pouczył strony, co do prawidłowej drogi zaskarżenia aktu, mogą znaleźć zastosowanie regulacje dotyczące przywracania terminu do dokonania określonych czynności.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, iż zawarte w orzeczeniu informacje w zakresie oceny prawnej organu odwoławczego, co do zastosowania w sprawie procedur oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego lotniska, nie są wiążące dla orzekających w sprawie organów administracji, nie dotyczą meritum orzekania i nie rodzą żadnych skutków prawnych dla Strony. Jak wynika z treści uzasadnienia, informacje te zostały zawarte w związku z wystąpieniami Strony, wnoszonymi w trybie skargowym (dział VIII rozdział 2 K.p.a.). Kwestie te pozostają więc poza zakresem kognicji Sądu Administracyjnego w sprawie niniejszej. Zamieszczenie wskazanych sekwencji w uzasadnieniu postanowienia było zbędne, z punktu widzenia meritum orzekania, w związku z czym stanowi uchybienie wymaganiom art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. Wskazane uchybienie przepisom postępowania, nie miało żadnego wpływu na meritum rozstrzygnięcia (a contrario art. 145 §. 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wypada na marginesie zauważyć, iż wbrew wywodom skargi, z treści zawartego pouczenia nie wynika, czy w ocenie organu odwoławczego sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla lądowiska w rozpatrywanym przepadku byłoby niezbędne (np. z uwagi na szczególną uciążliwość obiektu). Wskazano wyłącznie, iż kwestie te muszą być ocenione przez organ właściwy w sprawie, w związku z treścią art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska.
Pozostałe argumenty NZOZ mają charakter emocjonalny i nie znajdują odniesienia do przedmiotu sprawy (zasadności umorzenia postępowania, w związku z wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska postanowienia w przedmiocie opinii wymaganej przepisami ustawy – Prawo lotnicze), stąd ustosunkowanie się do nich przez Sąd, badający legalność zaskarżonego orzeczenia, nie jest zasadne.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło