IV SA/Wa 1669/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-02
Skład orzekający: Anna Szymańska, Alina Balicka, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu należności za wyłączenie gruntów leśnych z produkcji na potrzeby inwestycji kolejowej należy stosować art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, pomniejszający należność o wartość gruntu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że mimo wyłączenia stosowania ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych do gruntów objętych decyzją o lokalizacji linii kolejowej, przepisy dotyczące ustalania należności, w tym art. 12 ust. 6, mają zastosowanie do gruntów leśnych Skarbu Państwa zarządzanych przez Lasy Państwowe. Należność za wyłączenie gruntów z produkcji powinna być ustalona kompleksowo, z uwzględnieniem pomniejszenia o wartość gruntu według cen rynkowych.Stan faktyczny
P.S.A. z siedzibą w Warszawie zaskarżyła decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych ustalającą należność i odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu na gruntach leśnych wyłączonych z produkcji pod linię kolejową. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art. 5a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz niezastosowanie art. 12 ust. 6 tej ustawy, skutkujące nieprawidłowym obliczeniem należności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych; stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz P.S.A. zwrot wpisu sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2012 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. [...] Oddział w S. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia należności i odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych na rzecz skarżącej P. S.A. z siedzibą w W. [...] Oddział w S. kwotę 11.880 (jedenaście tysięcy osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych decyzją z dnia [...] lipca2011 r., znak: [...] - zaskarżoną przez P.S.A. z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S. z dnia [...] marca2011 r. Nr [...], ustalającą należność za wyłączenie gruntów o pow. 9,0853 ha z produkcji leśnej i odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanów dla gruntów leśnych wchodzących w skład działek ewidencyjnych o numerach [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , obrębu ewidencyjnego G. , gmina G. na terenie objętym decyzją Wojewody [...] nr [...] o lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym dla budowy łącznicy kolejowej z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: 1.3.7010-1/10-4[JR].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji wydana była w oparciu o art. 5a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.). Dyrektor Generalny Lasów Państwowych podniósł, iż z treści powyższego przepisu wynika, że dla inwestycji kolejowych nie stosuje się przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, z wyjątkiem obowiązku uiszczenia należności i jednorazowych odszkodowań za przedwczesny wyrąb drzewostanu za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych Skarbu Państwa w zarządzie Lasów Państwowych. Przy inwestycjach kolejowych, które przeprowadzane są na gruntach leśnych Lasów Państwowych, zdaniem organu, należy ustalić należności i jednorazowe odszkodowanie zgodnie z metodyką podaną w art. 12 cyt. ustawy, bez stosowania pozostałych przepisów zawartych w tym artykule. W opinii Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych dotyczy to miedzy innymi możliwości pomniejszania należności ustalonej za wyłączenie gruntu z produkcji o wartość gruntu w dniu faktycznego wyłączenia z produkcji leśnej.
Za takim rozstrzygnięcie, zdaniem organu, przemawia jednoznaczne brzmienie art. 5a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który dokładnie wyszczególnia zakres w jakim ma on zastosowanie. Przepis ten wyłącza przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych dla wszystkich gruntów, za wyjątkiem jednego przypadku dotyczącego Lasów Państwowych. W ocenie Dyrektora
Generalnego Lasów Państwowych, jeżeli ustawodawca chciałby wskazać szerszy zakres obowiązywania ustawy w przypadku Lasów Państwowych to doprecyzowałby to w przepisie (wskazałby na konieczność pomniejszania należności o wartość gruntu). Interpretacja dotycząca szerszego stosowania przepisów art. 12 w zw. z art. 5a cyt. ustawy musiałaby jednak dotyczyć wszystkich elementów, a nie tylko wybiórczo art. 12 pkt 6 ustawy. Zdaniem organu, zastosowanie art. 12 pkt 6 ww. ustawy przy ustalaniu wysokości należności przy inwestycji kolejowej powodowałoby, że faktycznie nie byłoby innych opłat poza jednorazowym odszkodowaniem za przedwczesny wyrąb drzewostanu. Inwestor, w przypadku inwestycji kolejowej, nie ma obowiązku uiszczania opłat rocznych, a w przypadku pomniejszenia należności zgodnie z art. 12 pkt 6 o wartość gruntu, nie musiałby uiszczać także należności.
Organ odwoławczy podniósł, że przy inwestycjach co do których stosuje się przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, należność pomniejsza się o wartość gruntu w dniu faktycznego wyłączenia z produkcji i ustala opłaty roczne wnoszone przez 10 lat. W przypadku zaś inwestycji kolejowych nie przewiduje się uiszczania opłat rocznych, a jedynie należności i jednorazowe odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu. W związku z tym uznać należy, że obciążenie wynikające z konieczności zmiany użytkowania gruntu leśnego przy inwestycjach kolejowych są analogiczne do obciążeń przy inwestycjach, w których zastosowanie w całości znajdują przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Ponadto, w ocenie organu, treść art. 5a cyt. ustawy wskazuje jednoznacznie jaki zakres ustawy ma w tym przypadku zastosowanie, co oznacza, iż inne przepisy tej ustawy nie mają tu zastosowania. Do określenia wysokości należności zastosowanie mają jedynie zapisy zawarte w art. 12 ust. 11 i 12 cyt. ustawy. Organ odwoławczy podniósł ponadto, iż stosowanie do art. 4 pkt 12, jako organ nie jest uprawniony do określania czynności wtórnej, do której należy zaliczyć pomniejszanie należności, na podstawie art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jego rola kończy się na określeniu należności.
Na zakończenie stwierdzono, iż strona skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, zatem nie można uznać, że podanie podczas wstępnych ustaleń informacji o pomniejszeniu należności, która później okazała się błędną, świadczyłoby o naruszeniu podczas całego postępowania art. 8 Kpa.
Z decyzją tą nie zgodziła się P.S.A. i zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jako niezgodnych z prawem.
Zaskarżonym decyzjom zarzucono:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą niezastosowaniem w niniejszym postępowaniu art. 12 ust. 6 cyt. ustawy oraz naruszenie art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez jego niezastosowanie,
- naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało wpływ na wynik postępowania, tj. art. 6 Kpa, poprzez niezastosowanie przez orzekające organy zasady działania na podstawie przepisów prawa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, iż Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S. decyzją z dnia [...] marca2011 r. ustalił należność z tytułu trwałego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji w wysokości 1.687,219 zł oraz jednorazowe odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu w wysokości 40.728,11 zł. W ocenie skarżącego kwota należności z tytułu trwałego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji została błędnie obliczona, bowiem orzekające organy wadliwie przyjęły, iż powyższa należność nie ulega pomniejszeniu o wartość gruntu.
Zdaniem skarżącego przedstawiona w uzasadnieniu decyzji argumentacja organu jest nieprawidłowa i nie może zasługiwać na akceptację. Podkreślono, iż przepis art. 5a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stanowiący materialnoprawną podstawę obliczenia przedmiotowej należności, wskazuje generalną zasadę niestosowania przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych objętych decyzją o ustaleniu linii kolejowej, wskazując jednocześnie wyjątki od tej zasady. W ocenie skarżącego w ustawie, ani w innych przepisach, nie zostały sformułowane w stosunku do gruntów objętych decyzją o lokalizacji linii kolejowej żadne odrębne procedury ustalania wysokości należności z tytułu trwałego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji. W związku z powyższym, dla ustalenia wysokości tej należności, w ocenie skarżącego winny być stosowane przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy art. 12 ust. 11 i 12 cyt. ustawy jak również przepis art. 12 ust. 6 ustawy, który stanowi o obowiązku pomniejszania należności o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami. W treści art. 5a cyt. ustawy wskazany został przedmiotowy zakres regulacji, który pomimo zasadniczego wyłączenia stosowania przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, znajduje jednak zastosowanie. Skoro zatem w ustawie określono obowiązek zapłaty należności, ustalonej przez właściwy organ, to również do sposobu ustalenia tego odszkodowania w ocenie skarżącego należy stosować przepisy powołanej ustawy. Inna interpretacja doprowadziłaby zdaniem skarżącego do wniosku, że organ posiada kompetencje do ustalenia wysokości należności według swojego uznania, w sposób arbitralny i dowolny. Taka interpretacja, w świetle art. 6 Kpa, jest nie do zaakceptowania.
Ponadto w ocenie skarżącego, nie powinien również budzić wątpliwości zakres stosowania przepisów określających sposób ustalenia należności, gdyż wobec braku innych uregulowań w tym zakresie, obowiązujące przepisy powinny być stosowane kompleksowo. Jeśli tak to należy uznać, iż przepis art. 12 ust. 6 cyt. ustawy mieści się w zakresie ustawowej regulacji dotyczącej sposobu ustalania wysokości należności, a zatem winien mieć w niniejszej sprawie zastosowanie. Tym samym, zdaniem skarżącego, brak jest w niniejszej sprawie jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia dla interpretacji art. 5a cyt. ustawy w sposób zaprezentowany przez organ odwoławczy, odmawiający zastosowania art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Należy bowiem uznać, iż w niniejszym stanie faktycznym zastosowanie będą miały wszystkie regulacje dotyczące sposobu ustalania należności, w tym również art. 12 ust. 6 cyt. ustawy.
Również wywód organu II instancji na temat "wybiórczego" stosowania przepisów dotyczących ustalania wysokości należności, ze względu na brak zastosowania przepisów dotyczących opłaty rocznej, w ocenie skarżącego, należy uznać za chybiony. Podkreślono, iż w stosunku do skarżącego, jako inwestora, przepisy o ustalaniu wysokości opłat rocznych nie mają zastosowania. Nie można więc w żadnym razie wyprowadzać wniosku o wybiórczym stosowaniu przepisów cyt. ustawy dotyczących ustalania wysokości należności, z uwagi na brak zastosowania w omawianym przypadku przepisów o ustaleniu wysokości opłat rocznych.
Za lakoniczne i nie poparte żadnymi dowodami oraz rzetelną argumentacją prawną uznano również stwierdzenie organu powołującego się na "faktyczny" skutek zastosowania art. 12 ust. 6, polegający na braku obowiązku uiszczania przez inwestora jakichkolwiek należności poza jednorazowym odszkodowaniem za przedwczesny wyrąb drzewostanu. W ocenie skarżącego kwota należności ustalona w decyzji organu pierwszej instancji w wysokości 1.687, 219 zł winna być pomniejszona o wartość gruntów, która zgodnie z operatem szacunkowym wynosi 1.188.000 zł. W związku z powyższym wysokość należności powinna być ustalona na poziomie 499.219 zł.
W ocenie skarżącego, orzekające organy, odmawiając zastosowania art. 12 ust. 6 cyt. ustawy, orzeczoną należność traktują jako pewnego rodzaju "rekompensatę" tylko z tego powodu, iż ustawodawca wyłączył obowiązek ponoszenia w stosunku do gruntów objętych decyzją o lokalizacji linii kolejowej opłat rocznych. Skarżący nie zgodził się ponadto z argumentacją organu, iż pomniejszenie należności o wartość gruntu, na podstawie art. 12 ust. 6 ustawy, stanowi czynność niezależną, wtórną od ustalenia wysokości należności, o której mowa w art. 12 ust. 11 i 12 ustawy. Skarżący wskazał, iż wykładnia językowa powołanych przepisów potwierdza, iż dokonanie pomniejszenia należności o wartość gruntu stanowi samo w sobie ustalenie wysokości tej należności, a nie jej czynność dodatkową, jak wskazuje organ. Rezultat wykładni językowej znajduje w ocenie skarżącego również potwierdzenie w wykładni systemowej art. 5a w zw. z art. 12 ust. 6 ustawy. Organ administracji publicznej działa na podstawie przepisów prawa i nie może wydawać decyzji administracyjnych z pominięciem regulacji dotyczących sposobu ustalania należności. Również wykładnia funkcjonalna omawianego przepisu prowadzi do tożsamego wniosku.
Powyżej przedstawione argumenty, a przede wszystkim treść art. 6 Kpa wprowadzająca obowiązek przestrzegania przez organy administracji publicznej przepisów prawa, przemawia w ocenie skarżącego za uchyleniem zaskarżonych decyzji jako wydanych z naruszeniem prawa.
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] lipca2011 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w S. z dnia [...] marca2011 r. ustalająca na podstawie art. 5a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266, ze zm.) należność za wyłączenie gruntów o powierzchni 9,0853 ha z produkcji leśnej i odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu na gruntach leśnych wchodzących w skład działek ewidencyjnych o numerach [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , obrębu ewidencyjnego G. , gmina G. na terenie objętym decyzją Wojewody [...] nr [...] o lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym dla budowy łącznicy kolejowej z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...].
Art. 5a został dodany do ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przez art. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2006 r. Nr 12, poz. 63) z dniem 9 lutego 2006 r. Zgodnie z tą nowelizacją ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, przepisów ustawy nie stosuje się do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, z tym że określone w ustawie należności oraz jednorazowe odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu w odniesieniu do gruntów leśnych i zadrzewionych przeznacza się na Fundusz Leśny w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych - z tytułu wyłączenia gruntów Skarbu Państwa, zarządzanych przez P.
Art. 5a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych został zmieniony przez art. 2 ustawy z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 191, poz. 374) z dniem 2 listopada 2007 r., poprzez dodanie przepisu ust. 2, w myśl którego należności oraz jednorazowe odszkodowania, w wysokości ustalonej przez organy właściwe w sprawach ochrony gruntów leśnych, minister właściwy do spraw transportu przekazuje na rachunek bankowy Funduszu Leśnego w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych po nabyciu przez tego ministra gruntów w danym obrębie ewidencji gruntów, w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku.
Kolejna zmiana art. 5a ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych została wprowadzona ustawą z dnia 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 3). Stosownie do tej nowelizacji P. Spółka Akcyjna nabywają prawo użytkowania wieczystego gruntów w danym obrębie ewidencji gruntów. Dotyczy to gruntów objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. W związku z powyższym PKP obowiązane jest do przekazywania należności oraz jednorazowych odszkodowań, w wysokości ustalonej przez organy właściwe w sprawach ochrony gruntów leśnych, na rachunek bankowy Funduszu Leśnego w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych, w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku. Nowelizacja ta obowiązuje od dnia 1 stycznia 2009 r.
Wobec powyższego, w dacie wydawania zaskarżonych decyzji zgodnie z art. 5a ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ustawy nie stosuje się do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, z tym że określone w ustawie należności oraz jednorazowe odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu w odniesieniu do gruntów leśnych i zadrzewionych przeznacza się na Fundusz Leśny w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych - z tytułu wyłączenia gruntów Skarbu Państwa, zarządzanych przez P. Z kolei ust. 2 art. 5a stanowi, że należności oraz jednorazowe odszkodowania, w wysokości ustalonej przez organy właściwe w sprawach ochrony gruntów leśnych, P. Spółka Akcyjna przekazują na rachunek bankowy Funduszu, o którym mowa w ust. 1, po nabyciu przez spółkę prawa użytkowania wieczystego gruntów w danym obrębie ewidencji gruntów, w terminie do dnia 30 czerwca każdego roku.
Przepis art. 5a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zawiera specjalną regulację odnoszącą się do linii kolejowych. Zgodnie z tą regulacją zasadniczo ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie stosuje się do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, z tym jednak wyjątkiem, że do gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa, zarządzanych przez P. ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych znajduje częściowe zastosowanie w zakresie jednorazowych należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji oraz odszkodowań w razie przedwczesnego wyrębu drzewostanu.
Z powyższego wynika, że ustawodawca ustanowił rekompensaty finansowe za przejęte pod linie kolejowe grunty leśne, ale tylko te, które stanowią własność Skarbu Państwa i zarządzane są przez P. Nie ma natomiast żadnych rekompensat za przejęcie pod linie kolejowe gruntów rolnych ani gruntów leśnych innych niż zarządzane przez P.
W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. ustalił na rzecz P.S.A. [...] w S. warunki lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym oraz zatwierdził projekt podziału nieruchomości. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 9o ust. 1 oraz 9q ust. 1, art. 9s ust. 1, 2, 3, 3a, 3b, 5 i 6, art. 9q ust. 6, art. 9x, art. 9y ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, ze zm.). Decyzja ta dotyczy m.in. działek ewidencyjnych o numerach [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , obrębu ewidencyjnego G. , gmina G. , stanowiących grunty leśne, które stanowią własność Skarbu Państwa i będące w trwałym zarządzie P. Nadleśnictwo G. Zgodnie z punktem 6 podpunkt 4 lit. f) decyzji i stosownie do zapisów art. 9x ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym stanowi podstawę do wydania przez wojewodę decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu ustanowionego na nieruchomości przeznaczonej na pas gruntu pod linię kolejową, stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Decyzja Wojewoda [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym, dała podstawę do ustalenia na podstawie art. 5a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych należności oraz jednorazowego odszkodowania za przedwczesny wyrąb drzewostanu na terenie objętym w/w decyzją obciążających P.S.A. [...] w S..
Należy jednocześnie zaznaczyć, że w przypadku ustalenia lokalizacji linii kolejowej o znaczeniu państwowym, stosownie do art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie jest wymagana zgoda Ministra Środowiska (lub upoważnionej przez niego osoby) na zmianę przeznaczenia gruntu leśnego na cele budowy linii kolejowej, ani też Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych nie wydaje decyzji o wyłączeniu gruntów leśnych z produkcji, o której mowa w art. 11 ust. 1 w/w ustawy.
Przez należność, o której mowa w art. 5a ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zgodnie z art. 4 pkt 12 tej ustawy rozumie się jednorazową opłatę z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji. Z kolei przez wyłączenie gruntów z produkcji, stosownie do art. 4 pkt 11 w/w ustawy rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; przy czym nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat.
Generalną zasadą określoną w art. 5a ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest niestosowanie jej do gruntów rolnych i leśnych objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Odstępstwo od tej zasady dotyczy gruntów leśnych i zadrzewionych stanowiących własność Skarbu Państwa, zarządzanych przez P. W tym ostatnim przypadku ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych znajduje zastosowanie w zakresie obowiązku uiszczenia należności i jednorazowego odszkodowania w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. W art. 5a ustawy mówi się, że w przewidzianej w tym przepisie sytuacji, P. Spółka Akcyjna obowiązana jest uiścić należność oraz jednorazowe odszkodowanie w razie dokonania przedwczesnego wyrębu drzewostanu. Ustalając wysokość należności należy posłużyć się art. 12 ustawy, który reguluje m.in. zasady obliczania i uiszczania należności w przypadku wyłączenia gruntów z produkcji. Przepis art. 12 ust. 11 określa należność za wyłączenie z produkcji 1 ha gruntu leśnego bez drzewostanu dla poszczególnych typów siedliskowych lasów. Z kolei art. 12 w ust. 6 przewiduje, że należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji, a ust. 12 tego artykułu przewiduje, że należność za wyłączenie z produkcji gruntów leśnych w lasach ochronnych jest wyższa o 50 % od należności, o której mowa w ust. 11. Zatem ustalenia wysokości należności należy dokonać w oparciu o całość przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych regulujących tę materię. Podstawę do ustalenia
wysokości należności będą stanowiły tabele z ust. 11 art. 12 ustawy. W następnej kolejności znajdzie zastosowanie ust. 12 art. 12, ale jedynie w przypadku lasów ochronnych. Następnie należy zastosować ust. 6 art. 12 ustawy, pomniejszając należność ustaloną w oparciu o ust. 11 i 12 art. 12 o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji.
Wszystkie zasady przewidziane w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczące ustalania wysokości należności znajdują zastosowanie w przypadku należności, o której mowa w art. 5a ust. 1 ustawy, gdyż żaden zapis ustawy tych zasad w tym przypadku nie wyłącza.
W ocenie Sądu, rację ma strona skarżąca mówiąc, iż wobec braku innych uregulowań w tym zakresie, należy obowiązujące przepisy w zakresie sposobu ustalania należności stosować kompleksowo.
Organ I instancji w decyzji z dnia [...] marca 2011 r. ustalił również jednorazowe odszkodowanie za przedwczesny wyrąb drzewostanu. W przypadku tej należności podstawę ustalenia jej wysokości stanowił art. 12 ust. 5 i 5a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło