IV SA/Wa 167/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska,, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26.04.2006 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; 2. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz skarżącego G. R. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 167/06 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego, zwany dalej "organem" lub "Prezesem Agencji" (Agencja Rynku Rolnego zwana zaś dalej "Agencją") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji (zwanego dalej "Dyrektorem Oddziału") z dnia [...] sierpnia 2005 r., cofającą G. R. indywidualną ilość referencyjną dostaw w wysokości 35244 kg. Prezes Agencji wskazał, iż w wyniku rozpatrzeniu odwołania zainteresowanego od decyzji Dyrektora Oddziału nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. Decyzję tę wydano w ocenie Prezesa Agencji prawidłowo. Wyjaśniając swoje stanowisko organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne sprawy, mające w jego ocenie wpływ na rozstrzygnięcie: (-) na dzień 1 kwietnia 2004 r. (pierwszy dzień roku kwotowego 2004/2005) skarżący posiadał indywidualną ilość referencyjną w wysokości 35244 kg; (-) z informacji zawartych w rejestrze producentów prowadzonym przez Dyrektora Oddziału wynika, iż w roku kwotowym 2004/2005 skarżący nie odprowadzał mleka do podmiotu skupującego, (-) w tym samym roku skarżący zbył 5660 kg IIR dostaw oraz wydzierżawił 28584 kg IIR dostaw. W ocenie Prezesa Agencji powyższy stan faktyczny wypełnia hipotezę art.32 ust.2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. Nr 93, poz.897 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", tj. zainteresowany nie wprowadził do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach przyznanej indywidualnej ilości referencyjnej, co stanowi podstawę do cofnięcia tej kwoty w drodze decyzji przez właściwego miejscowo dyrektora oddziału terenowego Agencji. W ocenie Prezesa Agencji w sprawie nie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art.15 ust.3 Rozporządzenia Rady Nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r., ustanawiającego opłatę w sektorze mleka i przetworów mlecznych (siła wyższa, czy też uzasadnione przypadki mające tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego), wyłączające możliwość zastosowania sankcji z art.32 ust.2 ustawy. Przykładowe przypadki siły wyższej wylicza art.40 Rozporządzenia Rady Nr 1782/2003, ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników. Z zawartego tam katalogu wynika, iż siłą wyższą jest zdarzenie zewnętrzne, niemożliwe do przewidzenia i niemożliwe do zapobieżenia. Wystąpienie siły wyższej powinno być stwierdzone przez uprawniony organ i szczegółowo udokumentowane. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Prezes Agencji stwierdził także, iż za wprowadzenie przez zainteresowanego do obrotu w roku kwotowym 2004/2005 mleka w ilości odpowiadającej 70% posiadanej przez niego ilości referencyjnej (co wyłączałoby możliwość zastosowania w stosunku do zainteresowanego sankcji z art.32 ustawy) nie można uznać dokonanego przez niego zbycia i wydzierżawienia poszczególnych części posiadanej przez niego ilości referencyjnej. Literalna wykładnia tego przepisu prowadzi bowiem do wniosku, iż wprowadzeniem do obrotu może być wyłącznie sprzedaż mleka. W skardze na powyższą decyzję G. R. podniósł, iż rozdysponowanie przez niego w roku kwotowym 2004/2005 całej ilości referencyjnej dostaw, jaką posiadał w dniu 1 kwietnia 2004 r., poprzez jej sprzedaż i wydzierżawienie (tj. czynności, których dokonanie ustawa jednoznacznie dopuszcza, przewidując w tym zakresie odpowiedni tryb z udziałem jednostek organizacyjnych Agencji), wyłącza możliwość zastosowania w stosunku do niego sankcji z art.32 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja uchybia prawu. Art. 32 ust.1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. stanowi, iż w przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70 % przyznanej mu indywidualnej ilości referencyjnej właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, indywidualną ilość referencyjną o jej niewykorzystaną część. Zgodnie z ustępem drugim tego artykułu, znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, w przypadku gdy producent nie wprowadził do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ramach przyznanej indywidualnej ilości referencyjnej, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji cofa, w drodze decyzji, przyznaną indywidualną ilość referencyjną. Wynika stąd, iż warunkiem uniknięcia przez producenta sankcji z ustępów 1 i 2 artykułu 32 ustawy jest wprowadzenie do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ilości co najmniej 70 % przyznanej mu indywidualnej ilości referencyjnej. Trafnie zauważył w zaskarżonej decyzji organ, mając na względzie literalne brzmienie przepisu, iż przez wprowadzenie do obrotu mleka lub przetworów mlecznych należy rozumieć sprzedaż przez producenta mleka lub przetworów mlecznych. Należy założyć, iż celem stworzenia przez ustawodawcę instrumentów, o których mowa w ust.1 i 2 artykułu 32 ustawy, jest zapobieżenie niewykorzystywaniu posiadanych przez producentów ilości referencyjnych. Skoro bowiem stanowią one element ograniczający działanie wolnego rynku (poprzez to, iż z jednej strony warunkują możliwość produkowania i sprzedawania mleka, z drugiej zaś określają ilościowe limity tej produkcji i sprzedaży), to należy zapewnić ich optymalne wykorzystanie. Z materiału dowodowego sprawy wynika, iż w pierwszym dniu roku kwotowego 2004/2005 skarżący posiadał indywidualną ilość referencyjną mleka w wysokości 35244 kg, jednakże w roku tym żadnej ilości mleka samodzielnie do podmiotu skupującego nie odprowadził. We wspomnianym roku kwotowym skarżący dokonał natomiast dwóch czynności prawnych, na podstawie których część przysługującej mu ilości referencyjnej (część ta wyniosła 29584 kg.) została wydzierżawiona, pozostała zaś część (5660 kg) zbyta. Czynności takie były w świetle przepisów ustawy z 2004 r. dopuszczalne (art.22 i 22a). W związku z powyższym należy stwierdzić, iż skutkiem zawarcia pomiędzy dwoma producentami umowy dzierżawy części ilości referencyjnej (w świetle art.22a ustawy umowy o oddanie części ilości referencyjnej w używanie) jest to, iż w okresie, na który umowa została zawarta, podmiotem wprowadzającym do obrotu mleko i przetwory mleczne w ramach wykorzystania ilości referencyjnej, będącej przedmiotem dzierżawy (ale należącej w dalszym ciągu do wydzierżawiającego) jest dzierżawca. Skłania to do wniosku, iż co do zasady w okresie trwania umowy dzierżawy ilości referencyjnej ilość ta jest wykorzystywana zgodnie z jej przeznaczeniem. Powyższe należało w postępowaniu administracyjnym skonfrontować z faktem, iż sankcje z art.32 ust.2 ustawy znajdują zastosowanie tylko w przypadku niewykorzystywania ilości referencyjnej. Organy Agencji orzekające w niniejszej sprawie winny były zatem rozważyć, czy rozstrzygnięcie tego, czy w stosunku do skarżącego spełnione zostały przesłanki do nałożenia sankcji z art.32 ust.2 ustawy, nie jest uzależnione od wcześniejszego ustalenia, czy w roku kwotowym 2004/2005 producent, który wydzierżawił od skarżącego część przysługującej mu ilości referencyjnej wprowadził do obrotu - w ramach wykorzystania tej ilości - mleko lub przetwory mleczne, a w razie ustalenia, iż tak w istocie było, czy powyższe nie stanowiło przeszkody do zastosowania art.32 ust.2 ustawy. Okoliczności tej nie wziął pod uwagę organ, stąd zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.7, 77§1 i 107§3 k.p.a., które to naruszenie prawa procesowego mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c, art.152 oraz - w zakresie zwrotu kosztów postępowania - art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).