IV SA/Wa 167/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2012 roku nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. 1) na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawiesiło z urzędu postępowanie w sprawie z wniosku M. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [...], położonej przy ul. [...] oraz przewodu wodociągowego w ul. [...] na działkach nr [...], [...], [...] w obrębie [...] w Dzielnicy [...] W., 2) na podstawie art. 100 § 1 K.p.a. wezwało M. K. do wystąpienia, w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po S. i B. B. oraz po F. S., ewentualnie o wystąpienie w powyższym terminie do notariusza celem sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia po ww. zmarłych. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że pismem z dnia 11 sierpnia 2010 roku M. K. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku, znak: [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego na działce nr [...], położonej przy ul. [...] oraz przewodu wodociągowego w ul. [...] na działkach nr [...], [...], [...] w obrębie [...] w Dzielnicy W. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z powyższego wynika, że warunkiem zawieszenia postępowania jest wystąpienie zagadnienia wstępnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe wydanie decyzji we właściwej sprawie. Między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym musi istnieć związek, do którego ustalenia zobowiązany jest organ administracji. W toku prowadzonego postępowania, po wyznaczeniu kręgu stron postępowania, Kolegium ustaliło, że właściciele nieruchomości objętych kwestionowaną decyzją, tj. B. i S. B. oraz F. S. nie żyją. Nie udało się pozyskać informacji na temat kręgu spadkobierców. Zgodnie z art. 30 § 4 K.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Ustalenie następców prawnych w zakresie praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych (art. 28 K.p.a. w związku z art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego). Na poparcie tego poglądu Kolegium powołało się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2002 roku sygn. akt I SA 1421/2000 (Lex Polonica nr 358088). Aktualnie poświadczenia dziedziczenia mogą również dokonywać notariusze w formie aktu notarialnego, zgodnie z przepisem art. 79 ust. la ustawy z 14 lutego 1991 roku – Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 roku Nr 189, poz. 1158). W warunkach niniejszej sprawy, zdaniem Kolegium, zagadnieniem wstępnym jest zatem ustalenie kręgu spadkobierców po zmarłych S. i B. B. oraz F. S., gdyż organ administracji ma obowiązek umożliwienia czynnego udziału w sprawie wszystkim stronom postępowania. Zgodnie z art. 510 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 Nr 43, poz. 296 ze zm.) postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest postępowaniem wszczynanym przez sąd powszechny na wniosek spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej, tj. takiej, której praw dotyczy wynik postępowania spadkowego. W związku z powyższym wskazać należy, że wnioskodawca postępowania nadzorczego M. K., jako właściciel nieruchomości bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji ma interes prawny w prawidłowym ustaleniu stron tego postępowania oraz w jego zakończeniu. Powoduje to, że wynik postępowania o stwierdzeniu nabycia spadku po ww. osobach bezpośrednio dotyczy praw M. K. Zdaniem Kolegium, wezwanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do wszczęcia przed sądem postępowania o stwierdzeniu nabycia spadku po B. i S. B. przesądza o ich legitymacji czynnej w takim postępowaniu na podstawie art. 510 K.p.c. Kolegium stwierdziło, że postępowanie w sprawie zostanie podjęte z urzędu lub na wniosek stron, po ustaniu przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania, tj. po przedłożeniu przez stronę oryginału lub potwierdzonego za zgodność z oryginałem prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po wszystkich zmarłych bądź aktu notarialnie poświadczającego dziedziczenie po tych osobach. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez M. J. i M. K. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 roku, nr [...]. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. K. podnosząc zarzut naruszenia art. 61 § 4 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący podniósł, że Sąd Rejonowy [...] w dniu [...] listopada 2011 roku wydał postanowienie o ustanowieniu kuratora dla nieobecnych S. B. i B. B. Kuratorem została ustanowiona aplikant radcowski M. K., która jest upoważniona do reprezentowania tych osób w postępowaniach administracyjnych. Skarżący podniósł również, że Sąd Rejonowy [...] w dniu [...] grudnia 2011 roku wydał postanowienie o ustanowieniu kuratora dla nieobecnych M. W. i S. P. Kuratorem została ustanowiona radca prawna A. M. W odniesieniu do następców prawnych F. S. skarżący stwierdził, że Sąd Rejonowy [...] w dniu [...] października 1989 roku postanowieniem wydanym w sprawie o sygn. akt [...] dokonał działu spadku po F. S. oraz zniósł współwłasność nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w W. Spadek nabyli R. S., L. B., I. M. oraz Z. B., którzy na podstawie umowy zamiany zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 1990 roku, nr repertorium [...] zbyli tę nieruchomość E. S. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Przede wszystkim stwierdzić należy, że podstawa prawna zawieszenia postępowania administracyjnego z powodu śmierci strony lub jednej ze stron wskazana została w art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. Z przepisu tego wynika, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu, jako bezprzedmiotowe. Skoro ustawodawca uregulował w odrębnym przepisie kwestię zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony lub jednaj ze stron postępowania, to do tego rodzaju stanów faktycznych nie można stosować innych przepisów, to jest art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W konsekwencji nie może też mieć zastosowania w takim przypadku art. 100 § 1 K.p.a. i nie jest możliwe nałożenie na stronę postępowania obowiązku wystąpienia do Sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku lub uzyskania poświadczenia dziedziczenia. Jak to zostało już wyżej wskazane z powodu śmierci strony lub jednej ze stron postępowanie zawiesza się na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. Gdy postępowanie administracyjne zostanie zawieszone na podstawie tego przepisu organ administracji, zgodnie z treścią art. 99 K.p.a. ma obowiązek poczynienia równocześnie niezbędnych kroków w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Podsumowując stwierdzić należy, że postępowanie z powodu śmierci strony może być zawieszone tylko na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. Zobowiązanie skarżącego do wykonania czynności wskazanych w punkcie 2 postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012, naruszało art. 101 § 1 K.p.a. Przepis ten nie ma bowiem zastosowania do sytuacji, które uzasadniają zawieszenie postępowania z przyczyn określonych w art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał też oceny zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego w celu ustalenia, czy pomimo wskazania niewłaściwej podstawy prawnej zawieszenia postępowania istniały przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 K.p.a. Zdaniem Sądu zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że przesłanki takie zaistniały. Brak jest podstaw do zawieszenia postępowania z powodu śmierci S. i B. B. W aktach administracyjnych nie ma aktów zgonu tych osób. Nie wiadomo więc na jakiej podstawie organ administracji twierdzi, że osoby te nie żyją. Z informacji zawartych w skardze oraz przekazanych przez skarżącego Sądowi na rozprawie wynika, że ostatnie informacje o tych osobach pochodzą z czasów II wojny światowej. Nie wiadomo jednak, czy osoby te zmarły i dlatego Sąd ustanowił dla tych osób kuratorów, którzy mają reprezentować ich interesy. Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji powinien wystąpić do Sądu Rejonowego [...] o udzielenie informacji, czy wydane zostało postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 roku o ustanowieniu kuratora dla nieobecnych S. B. i B. B. w osobie M. K. Jeżeli takie postanowienie zostało wydane należy zwrócić się o nadesłanie jego odpisu w celu ustalenia, jaki jest zakresu uprawnień ustanowionego kuratora. Jeśli kurator jest uprawniony do reprezentowania S. B. i B. B. w postępowaniach administracyjnych, to postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy może toczyć się z udziałem kuratora i nie istnieje konieczność zawieszenia postępowania z powodu niemożności ustalenia miejsca pobytu S. B. i B. B. Odnośnie do zawieszenia postępowania z powodu śmierci F. S. i konieczności ustalenia jej następców prawnych sprawdzenia wymaga twierdzenie skarżącego, że następcy ci zostali ustaleni oraz, że nastąpiło zbycie nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w W. na rzecz E. S. Skarżący wskazał datę zawarcia umowy w formie aktu notarialnego oraz nr repertorium. Organ administracji, rozpatrując ponownie sprawę, powinien zwrócić się do skarżącego M. K. o dostarczenie kopii tego aktu notarialnego lub wskazanie, który notariusz akt ten sporządził, a następnie zwrócić się do tego notariusza o nadesłanie kopii tego aktu. Jeśli z aktu notarialnego wynikać będzie, że właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w W. jest E. S. należy zwrócić się do niego o udzielenie informacji, czy nadal jest on właścicielem tej nieruchomości oraz o wskazanie numeru księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. Podsumowując stwierdzić należy, że w świetle wskazanych wyżej okoliczności w przedmiotowej sprawie z akt sprawy nie wynika, by powstały przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 §1 pkt 1 K.p.a. Potwierdzenia przez organ administracji wymagają natomiast informacje wskazane przez skarżącego o ustanowieniu kuratora do reprezentowania S. B. i B. B. oraz o tym, że właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w W. jest E. S. Jeśli informacje te się potwierdzą, to nie byłoby wówczas powodów, by ustalać następców prawnych S. B. i B. B. i F. S. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.