IV SA/Wa 1671/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-10
Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Aneta Opyrchał, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Środowiska uzgadniające warunki zabudowy dla cmentarza na terenie otuliny parku krajobrazowego, wydane bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny wpływu inwestycji na cel ochrony obszaru, narusza przepisy prawa materialnego i postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, a uzasadnienia ich postanowień nie spełniały wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Wojewoda nie dokonał merytorycznej oceny wpływu planowanej inwestycji na cel ochrony obszaru chronionego krajobrazu, co stanowi naruszenie art. 36a ust. 2 ustawy o ochronie przyrody oraz przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.). W związku z tym, zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Ministra Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody uzgadniające warunki zabudowy dla budowy parafialnego cmentarza grzebalnego na działce położonej w otulinie Parku Krajobrazowego. Skarżący podnosili, że teren jest podmokły i może powodować zalewanie ich posesji wodami z cmentarza. Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Wojewody, wskazując na zgodność z przepisami ochrony przyrody i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Środowiska i utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewody, a także stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał,, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Andrzej Malinowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2006 r. sprawy ze skargi P. B., T. B. i G. K. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. Minister Środowiska po rozpatrzeniu zażalenia T.B. i M. B. oraz Przedsiębiorstwa U."[...]" na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r. uzgadniające przedsięwzięcie polegające na budowie parafialnego cmentarza grzebalnego na działce nr ewidencyjny [...] położonej w miejscowości S..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż projektowana inwestycja położona jest na terenie otuliny [...] Parku Krajobrazowego uznanej za obszar chronionego krajobrazu rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. w sprawie utworzenia na terenie otulin parków krajobrazowych obszarów chronionego krajobrazu i zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu powinien uzgodnić wojewoda.
Wojewoda [...] uzgodnił warunki zabudowy dla przedsięwzięcia polegającego na budowie parafialnego cmentarza grzebalnego na działce nr [...] położonej w m. S. pod względem zgodności z obowiązującymi przepisami z zakresu ochrony przyrody pod warunkami wymienionymi w postanowieniu.
Ponadto Minister wskazał, że planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Z. zatwierdzonego Uchwałą [...] z dnia [...] lutego 1993 r. Rady Gminy Z. (Dziennik Urzęd. Wojew. [...]Nr [...] z [...] września 1993 r.).
Skargę na powyższe postanowienie wnieśli T. B. i M. B. podnosząc, iż działka, na której planuje się lokalizację cmentarza to teren podmokły, ilasty, na którym ciągle utrzymuje się woda. Zabudowania skarżących znajdują się na wprost przedmiotowego terenu, który położony jest wyżej, co spowoduje, że wody z cmentarza będą spływać na ich podwórze. W konsekwencji skarżący podnieśli, iż teren ten nie nadaje się na cmentarz. Powołali się na pismo
sygn. akt IV SA/Wa 1671/06
[...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia 1 marca 2002 r. , załączając je do skargi, w którym zostało stwierdzone, że groby mogą być zalewane wodami gromadzącymi się w "soczewkach". Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wnieśli o zmianę postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo organ wyjaśnił, że z rozporządzenia Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. wynika zakaz zmiany stosunków wodnych i wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę podmiotowego terenu, na co właśnie zwrócił uwagę Wojewoda w swoim postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Stosownie do treści art. 134 § 1 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia, w oparciu o wyżej powołane przepisy, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, i prowadzi do uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Wojewody [...]. Przede wszystkim należy stwierdzić, że postanowienia wydane przez organ ochrony przyrody w trybie art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 ze zm.) mają charakter uznaniowy.
Należy podkreślić, iż organ administracji publicznej, działając w granicach uznania administracyjnego, przed podjęciem rozstrzygnięcia ma obowiązek wnikliwie
sygn. akt IV SA/Wa 1671/06
i wszechstronnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy, a następnie rozpatrzyć go w odniesieniu do przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie. Rozstrzygnięcia uznaniowe wymagają również uzasadnienia odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Podnieść należy, że okoliczność, iż przepis prawa materialnego pozostawia sposób rozstrzygnięcia uznaniu organu administracji, nie zwalnia tego organu od obowiązku uzasadnienia faktycznego orzeczenia. Nie może ono opierać się na ogólnym stwierdzeniu, lecz musi zawierać konkretne ustalenia faktyczne, których pełna analiza z punktu widzenia wiedzy specjalistycznej posiadanej przez ten organ, będzie stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. Organ zobligowany jest także do podania pełnego uzasadnienie prawnego, w szczególności wyjaśnienia motywów skorzystania ze swych uprawnień. Oznacza to, że organ w każdym wypadku musi podać przesłanki, jakim się kierował działając w granicach uznania administracyjnego. Przy czym, załatwienie sprawy poprzez wydanie decyzji (postanowienia) nie upoważnia organu do podejmowania rozstrzygnięć mających cechy dowolności.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy obydwu instancji nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w stopniu wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. W konsekwencji uzasadnienia postanowień nie odpowiadają warunkom określonym w art. 107 § 3 kpa. Należy w tym miejscu podnieść, iż postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r. pozbawione jest uzasadnienia, zarówno faktycznego jak i prawnego.
Podstawę materialnoprawną postanowienia Wojewody [...] stanowił przepis art. 36a w/cyt. ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, którego ust. 2 dopuszcza wyrażenie zgody przez Wojewodę na wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji realizującej cel publiczny na obszarze parku krajobrazowego lub obszarze chronionego krajobrazu, jeżeli:
- realizacja nie wpłynie negatywnie na cel ochrony danego obszaru, a w
szczególności inwestycja ta nie naruszy spójności krajobrazowego systemu
obszarów chronionych, albo
- inwestycja ta wpłynie negatywnie na cel ochrony danego obszaru lub naruszy
spójność krajowego systemu obszarów chronionych, ale jednocześnie przy braku
rozwiązań alternatywnych możliwe jest uzupełnienie lub taka zmiana systemu
obszarów chronionych, która zapewni jego spójność.
sygn. akt IV SA/Wa 1671/06
Należy stwierdzić, iż w sprawie niniejszej Wojewoda nie odniósł się merytorycznie do wniosku Wójta Gminy Z. o uzgodnienie inwestycji i nie dokonał oceny wpływu realizacji inwestycji w aspekcie uwarunkowań wynikających z przepisu art. 36a ust. 2 ustawy.
Wobec powyższego Sąd uznał, że kwestionowane postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 36a ust. 2 w/w ustawy) jak również przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c i art. 152 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono ze względu na brak wniosku uprawnionego podmiotu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło