IV SA/Wa 1672/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. i A. K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia : - odmówić A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sadowego w sprawie ze skargi A. Z. i A. K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], skarżący, reprezentowany przez M. K., złożył w dniu 24 listopada 2009 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A. K., złożonego na urzędowym formularzu PPF oraz w piśmie z dnia 24 listopada 2009 r. wynika, że skarżący wraz żoną posiadają spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o pow. 48 m2. Źródłem utrzymania rodziny skarżącego są dochody w postaci świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 2 753, 20 zł netto miesięcznie. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca do formularza wniosku dołączył zestawienie stałych przychodów i wydatków ( załącznik nr 2), w którym wykazał, iż miesięcznie, wspólnie z żoną, na elektryczność, gaz, czynsz za mieszkanie, telefony, bilety autobusowe oraz leki ponoszą koszty w wysokości ok. 1119 zł. Ponadto wskazał na wydatki związane ze spłatą zaciągniętych pożyczek w wysokości 500 zł miesięcznie oraz koszty eksploatacji komputera, drukarko-kopiarki, koszty zakupów materiałów biurowych jak również opłaty pocztowe za wysyłkę listów poleconych do urzędów i sądów w łącznej wysokości ok. 287 zł. Na wezwanie Sądu do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o wyciągi z kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, pełnomocnik skarżącego w dniu 21 grudnia 2009 r. nadesłał wymagane dokumenty. Z przedstawionych wyciągów z konta bankowego żony skarżącego ( skarżący nie posiada własnego konta bankowego) wynika, iż saldo dostępnych środków na dzień 13 listopada 2009 r. wynosiło 280, 95 zł. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy jest zatem odstępstwem od tej zasady, będącej przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa i może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zestawienie wysokości dochodu, którym skarżący miesięcznie dysponuje na zaspokojenie potrzeb życiowych dwóch dorosłych osób, z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby i wielkością przeciętnych potrzeb polskiego gospodarstwa domowego prowadzi do wniosku, że z posiadanych środków pieniężnych skarżący jest w stanie, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym swojej rodziny, ponieść koszty opłat sądowych. Należy bowiem zauważyć, że skarżący oraz jego żona uzyskują stałe dochody z tytułu świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości 2 753, 20 zł netto miesięcznie. Jakkolwiek skarżący podjął próbę wykazania, że miesięczne wydatki ponoszone w prowadzonym przez niego gospodarstwie domowym w całości bilansują się z osiąganym dochodem, to nie można w sposób uprawniony przyjąć, że dochody uzyskiwane przez skarżącego i jego żonę, zważywszy, że nie posiadają oni nikogo na utrzymaniu, nie pozwalają na takie zaplanowanie budżetu domowego, aby wygospodarować środki na poniesienie kosztów postępowania w sprawie, której dotyczy rozpoznawany wniosek. Należy podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że obowiązek partycypowania w kosztach postępowania dotyczy w szczególności strony, która posiada stały miesięczny dochód przewyższający minimalne wynagrodzenie za pracę (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OZ 452/06). Kwoty świadczenia emerytalnego otrzymywanego przez skarżącego i jego żonę przekraczają wysokość minimalnego wynagrodzenia z tytułu świadczenia pracy ( od 1 stycznia minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1317 zł brutto miesięcznie), co również nie pozwala uznać, że strona może być zaliczona w poczet osób żyjących w ubóstwie, które, w zamiarze ustawodawcy, mają być beneficjentami systemu pomocy prawnej. Reasumując, wysokość oraz jednorazowy charakter kosztów postępowania, w odniesieniu do przedstawionej powyżej sytuacji finansowej skarżącego, posiadającego stałe dochody oraz mającego zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nakazują stwierdzić, że poniesienie kosztów postępowania nie przekracza możliwości finansowych strony i nie sprowadzi na nią zagrożenia, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wskazanie natomiast przez skarżącego na konieczność spłacania rat zaciągniętych pożyczek w kwocie 500 zł miesięcznie nie może stanowić dowodu na okoliczność, iż poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego rodziny skarżącego. Nie można bowiem uznać, aby spłata kredytów należała do tego typu wydatków, które należą do kategorii ponoszonych na utrzymanie konieczne. W związku z powyższym po przeanalizowaniu wniosku A. K. stwierdzić należy, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, nie występują w niniejszej sprawie. W świetle powyższego na podstawie art. 245 i 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.