IV SA/Wa 1672/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. i A. K. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. A. Z. i A. K., działając przez pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Zarządzeniem z dnia 3 listopada 2009 r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu od skargi. W dniu 24 listopada 2009 r. A. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2010 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odpis orzeczenia doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 stycznia 2010 r. W dniu 1 lutego 2010 r. A. K. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 11 stycznia 2010 r. Z treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku z dnia 24 listopada 2009 r. wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródłami utrzymania dwuosobowej rodziny są świadczenia emerytalne: skarżącego w miesięcznej wysokości 1.418,35 zł netto oraz jego żony w miesięcznej wysokości 1.334,85 zł netto. A. K. posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2. Nie posiada innych nieruchomości. Nie posiada także wartościowych przedmiotów, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych zasobów pieniężnych. Z oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 24 listopada 2009 r. (załącznik nr 2 do przedmiotowego wniosku - zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków w gospodarstwie domowym) wynika, że ponoszone przez A. K. i jego żonę miesięczne koszty dostawy energii elektrycznej i gazu, opłaty za usługi telekomunikacyjne, koszty zakupu biletów miesięcznych i czynszu za mieszkanie wynoszą około 769 zł. Koszty zakupu niezbędnych leków sięgają kwoty 350 zł. Miesięczne raty spłaty pożyczek zaciągniętych w latach 2002, 2003 do listopada 2004 r. w celu uzupełnienia budżetu domowego wynoszą 500,00 zł. Miesięczne koszty eksploatacji komputera i drukarko-kopiarki oraz koszty opłat pocztowych za wysyłkę listów poleconych do urzędów i sądów wynoszą około 287 zł. Pozostała kwota dochodów uzyskiwanych przez Państwa K. przeznaczana jest na zakup żywności, środków higieny osobistej, środków czystości oraz niezbędne naprawy wyeksploatowanego sprzętu gospodarstwa domowego. Ze złożonych do akt sprawy wyciągów z rachunku bankowego żony skarżącego wynika, że na dzień 22 listopada 2009 r. saldo na jej rachunku bankowym wyniosło -19,05 zł. Kwota dostępnych na ten dzień środków - w ramach usługi "overdraft" z limitem 300,00 zł - wyniosła 280,95 zł. A. K. nie posiada rachunku bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia, czy też zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego, w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu A. K. nie wykazał, aby zachodziły przesłanki obligujące do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Wysokość wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie, do którego uiszczenia wezwano skarżącego zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 3 listopada 2009 r. wynosi 200 zł. Jest to najwyższa opłata sądowa w przedmiotowej sprawie. Wysokość ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej, stosownie do treści § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wyniesie 100 zł, natomiast wysokość ewentualnych wpisów od zażaleń, czy też opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku jednorazowo nie przekroczy kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Podkreślić też trzeba, że ewentualne poniesienie wskazanych opłat, nie wiąże się z koniecznością jednorazowego wygospodarowania niezbędnych do tego środków. Poniesienie przez stronę wydatków ze wskazanych tytułów jest bowiem rozłożone w czasie. Dochód uzyskiwany w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 2.753,20 zł netto. Miesięczna wysokość, opisanych wyżej, stałych wydatków ponoszonych w dwuosobowym gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynosi około 1.906 zł. Przy czym nie wszystkie z nich, a mianowicie koszty eksploatacji komputera i drukarko-kopiarki (około 227 zł), mogą być uznane za konieczne koszty utrzymania. Nawet jednak, gdyby założyć, że całość wykazanych przez A. K. miesięcznych wydatków, ma niezbędny charakter, to na zaspokojenie pozostałych, podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego żony, jak wyżywienie i ubranie, miesięcznie pozostaje kwota około 847,20 zł. Mając przy tym na uwadze, że żona skarżącego ma możliwość dokonywania w ciężar posiadanego rachunku operacji nie znajdujących pokrycia w posiadanych środkach do wysokości 300 zł (limit "overdraft"), należy stwierdzić, że bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i żony A. K. jest w stanie wygospodarować kwotę 200 zł niezbędną do uiszczenia wpisu sądowego należnego od skargi na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r., a także środki potrzebne do zaspokojenia pozostałych kosztów sądowych. Oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w jej koniecznym utrzymaniu. Dokonana ocena stanu majątkowego, możliwości płatniczych i stanu rodzinnego A. K. nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.