IV SA/Wa 1675/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-10

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Rady do Spraw Uchodźców odmawiająca nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, oparta na ocenie niewiarygodności zeznań skarżącej i braku dowodów, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie stwierdziły naruszeń prawa. Ustalenia faktyczne organów dotyczące braku uzasadnionej obawy prześladowania, niewiarygodności zeznań skarżącej oraz braku podstaw do udzielenia ochrony uzupełniającej lub pobytu tolerowanego, zostały uznane za prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami.
Stan faktyczny
Skarżąca, obywatelka [...], złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy, powołując się na prześladowania polityczne i pobicie przez milicję w kraju pochodzenia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, a decyzję tę utrzymała w mocy Rada do Spraw Uchodźców. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym zasad prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, wskazując na niejasności jej zeznań jako nieistotne dla sprawy. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych WSA na rzecz radcy prawnego S.W. kwotę 240 zł oraz 55,20 zł tytułem VAT za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego S.W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania S.K. (dalej "skarżącej") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szefa Urzędu") z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], orzekającej o: 1) odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielania skarżącej ochrony uzupełniającej, oraz 3) wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. II. Zaskarżona decyzja Rady została wydana w następującym stanie faktycznym: 1. W dniu [...] października 2012 r. skarżąca, obywatelka [...], złożyła do Szefa Urzędu wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej powołując się na prześladowania na tle politycznym. 2. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Szef Urzędu orzekł o: 1) odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielania skarżącej ochrony uzupełniającej, oraz 3) wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany. 3. Skarżąca wniosła do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu. III. Rozpatrzywszy wniesione odwołanie zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., Rada utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie odwoławcze, Rada wskazała w szczególności, co następuje: 1. W świetle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy nie ma podstaw do przyznania skarżącej statusu uchodźcy na podstawie art. 13 ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1695 ze zm.), dalej "ustawy". Powyższe wynika z następujących przyczyn: (1) Skarżąca podała, że przyczyną prześladowania jej przez władze [...] było uczestniczenie przez nią w manifestacji, która odbyła się w dniu [...] grudnia 2011 r. w M. Skarżąca wskazał, że jako przypadkowy obserwator manifestacji została zaatakowana przez funkcjonariuszy [...] milicji. Została następnie przewieziona do aresztu śledczego, gdzie poddano ją dalszej przemocy. W ocenie Rady w przypadku skarżącej deklarowana obawa nie jest uzasadniona, nie została poparta żadną dokumentacją, ponadto stwierdzenia skarżącej są niespójne i niewiarygodne. (2) W protokole przesłuchania z dnia [...] października 2011 r. skarżąca oświadczyła: "Nie mogłam dłużej przebywać na [...], gdyż jestem dziennikarką i uczestniczyłam w demonstracjach. Milicja chce mnie zamknąć w więzieniu" (s. 3 verte akt organu I instancji). Tymczasem we wniosku, przyjętym tego samego dnia, skarżąca swoje zaangażowanie polityczne przedstawia w kategoriach widza, nie twierdzi, że brała czynny udział w działalności opozycyjnej, w tym manifestacjach. Podobnie, we wniosku o nadanie statusu uchodźcy skarżąca zadeklarowała, że od 2006 r. należy do organizacji S. – "[...]". Podczas przesłuchania zaprzeczyła przynależności do jakiejkolwiek organizacji (s. 31). (3) Kolejnym wątkiem jest wiarygodność okoliczności, w jakich miało dojść do pobicia i zatrzymania skarżącej w dniu [...] grudnia 2010 r. Organ poddał w wątpliwość relację cudzoziemki, wskazując, iż według żadnej z relacji opozycyjnych obserwatorów do starć z milicją nie doszło w miejscu wskazanym przez skarżącą. Dodatkowo podkreślono, że o niewiarygodności przedstawionego opisu ma świadczyć nieznajomość przez wnioskodawczynię topografii miejsca, w którym miało dojść do jej pobicia i zatrzymania. (4) Niewiarygodne w ocenie Rady są również oświadczenia skarżącej dotyczące wykonywania zawodu dziennikarza w branżowym piśmie [...], niezaangażowanym politycznie. Zdaniem Rady okoliczność ta nie została udowodniona. Mimo przedstawienia książeczki pracy, organ zauważa, że ostatnie wpisy dotyczące pracy w redakcji na stanowisku redaktora i korespondenta nie są ostemplowane, nie odnotowano również faktu zakończenia współpracy. W ocenie Rady jest to o tyle niezrozumiałe, iż skarżąca wyraźnie zadeklarowała, iż pracowała w systemie kontraktowym, a ostatni kontrakt wygasał w 2011 r. Ponadto wpisy operują nazwą wydawanych gazet, które redagować miała cudzoziemka, a nie wydawnictwa, które je wydawało. Organ dostrzegł również, iż we wniosku wizowym w rubryce zawód wykonywany wpisano: "pracownik umysłowy", co może świadczyć w jego ocenie o innym charakterze wykonywanej pracy lub stanowić niespójność. Rada podała również w wątpliwość, to, czy skarżąca utraciła zatrudnienie w wyniku zdarzenia z [...] grudnia 2010 r. (5) Rada zwróciła także uwagę, na brak dokumentacji, która potwierdzałaby istotne twierdzenia strony. Oprócz książeczki pracy skarżąca nie przedstawiła innych dowodów, np. legitymacji dziennikarskiej, czy dokumentacji medycznej. (6) Nieprzekonywujące są zdaniem Rady również obawy skarżącej przed prześladowaniem ze strony milicji. Zwrócono uwagę, że wobec skarżącej nie zainicjowano żadnego postępowania karnego w związku z udziałem w demonstracji, cudzoziemka nie miała żadnego kontaktu z milicją podczas pobytu w szpitalu. Skarżąca bez przeszkód wyjechała z kraju – nie zatrzymano jej paszportu, nie czyniono problemów w trakcie odprawy granicznej służb [...]. 2. Organ nie znalazł również podstaw aby udzielić skarżącej ochrony uzupełniającej, o której mowa w art. 15 ustawy. Powyższe wynika z następujących przyczyn: (1) Rada uznała, że rozstrzygnięcie sprawy w części ochrony uzupełniającej następuje w odniesieniu do przedstawionych już uprzednio ustaleń co do stanu faktycznego. W ocenie organu zakwestionowanie zasadności obaw, a w szczególności wiarygodności zeznań skarżącej miało istotne znaczenie przy rozpatrywaniu przesłanek z art. 15 ustawy. (2) Rada wskazał, że cudzoziemka nie jest zagrożona karą śmierci, ani egzekucją, nie jest również narażona na tortury lub nieludzkie lub poniżające traktowanie. Niewszczynanie w stosunku do skarżącej postępowania karnego, pozostawienie paszportu, swobodny wyjazd cudzoziemki z [...], przywodzą w ocenie Rady do odmiennych wniosków, niż te, że władze miały podejmować wobec skarżącej jakiekolwiek dalsze kroki. Nie negując trudnej sytuacji na [...] Rada podkreślił, że w kraju pochodzenia skarżącej nie toczy się aktualnie żaden konflikt zbrojny, który pozwalałby na zastosowanie przesłanki zagrożenia dla ludności cywilnej. 3. Rada nie znalazła również podstaw do udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a (art. 48 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). (1) Zdaniem Rady, ocena wiarygodności skarżącej – zanegowanie zadeklarowanych przyczyn wyjazdu z [...] – implikuje również ocenę w odniesieniu do wymienionego w art. 97 ust. 1 pkt 1 prawa do bezpieczeństwa i wolności. Rada uznała, że w stosunku do skarżącej takie zagrożenie nie występuje. IV. Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję Rady z dnia [...] kwietnia 2013 r., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazał, między innymi, co następuje: 1. W ocenie skarżącej, podnoszone przez Radę zarzuty odnośnie niejasności jej zeznań nie dotyczą kwestii zasadniczych, dlatego też nie można na ich podstawie podważać całości złożonych przez nią zeznań. 2. Skarżąca wskazał, że we wniosku o nadanie statusu uchodźcy powołała się na żywioną przez nią obawę przed prześladowaniem w sowim kraju pochodzenia, gdzie [...] grudnia 2010 r. poddana została brutalnemu pobiciu przez funkcjonariuszy milicji [...], zmierzających do spacyfikowania manifestacji wobec fałszerstw wyborczych dokonanych przez reżim rządzącego [...] A.L. Cudzoziemka przywołała ponownie wydarzenia związane z faktem jej aresztowania oraz nękania podczas przesłuchania. Wskazała, że zainteresowanie służb bezpieczeństwa jej osobą nie ustało po wyjeździe z M. Wskazane represje w ocenie skarżącej w pełni odpowiadają środkom prześladowania, o których mowa w art. 13 ust. 4 pkt 1 i 2 i art. 15 pkt 2 ustawy. 3. Za przekraczające dopuszczalne granice swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) skarżąca uznała stwierdzenie organu, że fakt jej zatrudnienia w czasopismach niezaangażowanych politycznie przesądza o tym, iż nie mogła ona być poddana politycznemu prześladowaniu. Skarżąca uznała, że udział jej w demonstracji z [...] grudnia 2010 r. może być przez władze [...] odbierane jako uczestniczenie w powstawaniu nowego ośrodka opozycyjnego wobec władz w ramach środowisk dziennikarskich, co mogło jej zdaniem być podstawą do wymuszeniu na jej przełożonym rezygnacji ze świadczonych przez nią usług. Skarżąca uznała ostatecznie, że organ II instancji odmawiając wiarygodności złożonym przez nią zeznaniom naruszył zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji błędnie ocenił, że rozpoznawanej sprawie nie zaistniały podstawy objęcia skarżącej jedną z form ochrony międzynarodowej. V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując ocenę wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Sąd skargę oddalił, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób upoważniający Sąd do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady prowadzi do następujących wniosków: Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją Rady było rozpatrzenie wniosku skarżącej o nadanie statusu uchodźcy. W ocenie Sądu w wyniku rozpatrzenia tego wniosku zasadnie orzeczono o: 1) odmowie nadania skarżącej statusu uchodźcy, 2) odmowie udzielenia skarżącej ochrony uzupełniającej, 3) wydaleniu skarżącej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia skarżącej zgody na pobyt tolerowany. Powyższe wynika z następujących przesłanek: 1. W odniesieniu do kwestii nadania skarżącemu statusu uchodźcy: W myśl art.13 ust.1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie o którym mowa w art.13 ust.1 ustawy musi, po pierwsze ze względu na swą istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art.15 ust.2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, po drugie być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1 (art. 13 ust. 3 ustawy). Nadanie statusu uchodźcy warunkowane jest zatem wykazaniem przez cudzoziemca, że żywi on "uzasadnioną obawę" przed prześladowaniem z określonych w ustawie powodów. W konsekwencji oznacza to, że osoba ubiegająca się o status uchodźcy winna w sposób nie budzący wątpliwości zasadność tej obawy wykazać. W tym względzie nie wystarcza jedynie subiektywne przekonanie, lecz obawa ta musi być w pewien sposób zobiektywizowana poprzez odniesienie jej do realiów występujących w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o nadanie jej statusu uchodźcy. Dopiero na tym tle można dokonać właściwej oceny, czy dana osoba ubiegająca się o status uchodźcy rzeczywiście może obawiać się prześladowań ze strony własnego państwa. Analizując pod tym kątem całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne dokonane w sprawie przez organy są prawidłowe. Organy orzekające w sprawie należycie przeanalizowały materiał faktyczny, wyciągnęły logiczne wnioski i orzekły zgodnie z obowiązującym prawem. Co do zasady postępowania administracyjne, których przedmiotem jest nadanie statusu uchodźcy napotykają na istotne utrudnienia w kompletowaniu przez organy materiału dowodowego (brak realnych możliwości dokonywania przez organ bezpośrednich, samodzielnych ustaleń w odniesieniu do sytuacji cudzoziemca w kraju jego pochodzenia poprzez np.: przesłuchanie świadków, dokonanie oględzin, itd.). Zasadniczym elementem tego materiału są zeznania ubiegającego się o status uchodźcy cudzoziemca, które to zeznania muszą organy zweryfikować. Weryfikacja ta została dokonana w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy. Swój wniosek o nadanie statusu uchodźcy uzasadniła żywioną obawą przed prześladowaniem jej w kraju pochodzenia ([...]) z powodu udziału w demonstracji, która miała miejsce w dniu [...] grudnia 2010 r. w M. Za trafne należy uznać stanowisko organu odwoławczego, że deklarowana przez skarżącą obawa, wobec sprzecznych i niejasnych zeznań skarżącej, nie może być uznana za obiektywnie uzasadnioną. Przeprowadzona przez organ weryfikacja zeznań skarżącej złożonych w toku całego postępowania związanego z uzyskaniem statusu uchodź potwierdza bowiem, że zeznania składane przez cudzoziemkę nie są spójne. Po pierwsze, skarżąca zmieniała swoje zeznania w zakresie charakteru udziału w demonstracji z dnia [...] grudnia 2010 r. Na początku twierdziła, że musiała wyjechać z kraju pochodzenia ze względu na czynny udział w manifestacji, podczas, gdy we wniosku o nadanie statusu uchodźcy swoje zaangażowanie polityczne przedstawiła w kategoriach widza. Również oświadczenia skarżącej dotyczące przynależności do organizacji S. nie były wiarygodne. Pierwotnie deklarowała, że przynależy do tej organizacji od 2006 r., natomiast podczas przesłuchania zaprzeczyła temu faktowi wskazując, że nie należy do żadne organizacji opozycyjnej. Po drugie, jak słusznie zauważyła Rada, skarżąca powołując się na fakt prześladowania politycznego ze strony władz kraju pochodzenia nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów. Nie potwierdziła ani faktu aresztowania, ani przebywania w szpitalu w wyniku doznanych obrażeń. Jedyny dowód, który skarżąca przedstawiła w sprawie stanowiła książeczka pracy, która skarżąca przedstawiła na okoliczność potwierdzenia faktu zatrudnienia na stanowisku dziennikarza w branżowym piśmie [...]. Należy jednak podzielić w tym względzie stanowisko Rady, że również i ta kwestia nie została przez skarżącą wystarczająco uzasadniona. Przeprowadzone przez Radę wnikliwe postępowanie wyjaśniające w sposób uprawniony podważyło prawdziwość twierdzeń skarżącej dotyczących faktu zatrudnienia we wskazanej gazecie, a tym samym stanowiska, że w wyniku zdarzenia z [...] grudnia 2010 r. została ona pozbawiona pracy. Gołosłowne są również twierdzenia skarżącej wskazujące, że Rada wyprowadziła swoje wnioski jedynie z faktu uznania, że wymienione przez skarżącą pismo nie miało charakteru politycznego. Organ ustalenia w tym względzie oparł na wnikliwej analizie przedłożonego przez skarżącą dowodu oraz zeznań i deklaracji składanych przez skarżącą podczas przesłuchania. Rada podała w wątpliwość kwestię utraty przez skarżącą pracy w wyniku politycznych prześladowań głównie z powodu braku odpowiedniego wpisu o zakończeniu pracy w przedłożonej przez skarżącą książeczce pracy oraz niespójnych w tym względzie zeznań oraz oświadczeń (np. we wniosku wizowym złożonym w dniu [...] kwietnia 2011 r. skarżąca deklarowała jeszcze, że jej pracodawcą jest [...]). Po trzecie zasadnie Rada uznała, że nieprzekonywujące są twierdzenia skarżącej odnoszące się do obawy przed prześladowanie ze strony funkcjonariuszy milicji. Z prawidłowo poczynionych przez organ ustaleń wynika, że skarżąca nie była osobą poszukiwaną, nie zainicjowano w stosunku do niej również żadnego postępowania karnego w związku z udziałem w demonstracji. Jak słusznie zauważa Rada, strona mogła bez problemu wyjechać z kraju, nie zatrzymano jej paszportu, nie czyniono problemów w trakcie odprawy granicznej. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału opartego w dużej części na wyjaśnieniach samej skarżącej należy uznać, że zaskarżona decyzja odmawiająca skarżącej nadania statusu uchodźcy jest prawidłowa. 2. Trafnie również przyjęły organy orzekające w sprawie, że w odniesieniu do skarżącej nie zachodzą przesłanki, uzasadniające przyznanie jej ochrony uzupełniającej w rozumieniu art. 15 ustawy. Zgodnie z art.15 ustawy cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. W odniesieniu do przesłanki przewidzianej w art. 15 pkt 1 stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie skarżąca nie powoływała się na okoliczność, że w kraju pochodzenia spodziewa się orzeczenia kary śmierci lub wykonania na niej egzekucji. Skarżąca uznaje, że w związku z tym, że władze przypisują jej poglądy opozycyjne, jest ona zagrożona zatrzymaniem i represjami. Materiał dowodowy sprawy nie daje jednak podstaw do przyjęcia, że skarżąca winna spodziewać się tego rodzaju represji ze strony władz kraju pochodzenia. W stosunku do skarżącej nie zostało wszczęte żadne postępowanie karne, pozostawiono jej paszport, umożliwiono jest swobodny wyjazd z [...]. W ocenie Sądu brak również przesłanek do uznania, że skarżąca winna spodziewać się represji, o których mowa w art. 15 pkt 2 ustawy (tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie). Analiza materiału dowodowego sprawy nie daje wystarczających przesłanek do przyjęcia, że skarżąca była przedmiotem tego rodzaju represji w okresie poprzedzającym wyjazd z kraju pochodzenia. Z racji tego, że kraj pochodzenia skarżącego nie jest obecnie areną międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, nie zachodzą przesłanki do uznania, że skarżącej grożą prześladowania, o których mowa w art. 15 pkt 3 ustawy. 3. Trafnie przyjęły organy orzekające w sprawie, że w odniesieniu do skarżącej nie zachodzą także przesłanki, uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany w mysl art. 97 ust.1 ustawy. Zgodnie z art.97 ust.1 ustawy cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.; 1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu; 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca. W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko organów, że okoliczności sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że w razie powrotu do kraju pochodzenia skarżąca stałaby w obliczu zagrożeń wymienionych w art. 97 pkt 1 ustawy. Ponownie podkreślić należy, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby skarżącej groziła tego rodzaju represje w dacie opuszczenia kraju i aby stan ten uległ zmianie w chwili obecnej. 4. Reasumując, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów politycznych oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany. Decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie przepisów prawa i zawierają - zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 Kpa - wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 Kpa. Nietrafne są zatem zarzuty skargi odnośnie naruszenia przez organy obowiązku wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i 77 § 1 Kpa). 5. Podkreślenia wymaga, że instrumenty przewidziane w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają ściśle określony cel, jakim jest, w szerokim ujęciu, ochrona osób zagrożonych w swoich krajach pochodzenia różnego rodzaju nieuzasadnionymi i dolegliwymi represjami, godzącymi w ich podstawowe prawa. Chodzi zatem o zapewnienie ochrony wartości, z punktu widzenia aksjologii demokratycznego państwa prawa najcenniejszych, w szczególności ochrony życia, zdrowia ludzi, itd. Przesłanką do objęcia tego rodzaju ochroną nie jest natomiast sam zamiar cudzoziemca poprawienia własnej sytuacji życiowej, rodzinnej lub ekonomicznej, który to zamiar cudzoziemiec chciałby realizować w Polsce. O ile intencje tego rodzaju są bezsprzecznie zrozumiałe z życiowego punktu widzenia, o tyle winny być realizowane przez cudzoziemca w innych trybach, umożliwiających obywatelom państw obcych legalne przebywanie, czy też pracę na terenie Polski, nie zaś w trybie zarezerwowanym dla uchodźców. Ustawowe przesłanki, których wystąpienie jest konieczne do objęcia cudzoziemców ochroną, nie mogą być zatem interpretowane w sposób dowolny, nadmiernie zliberalizowany. 6. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji. Z uwagi na to, iż w sprawie skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie § 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. Nr 490).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło