IV SA/Wa 1678/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2010 r. sprawy ze skargi R. M. i S. M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej - oddala skargę - Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. w dniach [...] i [...] czerwca 2008 r. przeprowadził w "M." s.c. S. i R. M. w D. kontrolę w zakresie przestrzegania wymogów ochrony środowiska. Kontrola wykazała między innymi, że: 1. R. M. i S. M. prowadzą działalność gospodarczą "M." w formie spółki cywilnej, 2. zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej przedmiotem działalności prowadzonej przez wymienionych jest sprzedaż hurtowa części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, sprzedaż, konserwacja i naprawa motocykli oraz sprzedaż części i akcesoriów do nich, sprzedaż hurtowa maszyn, urządzeń i narzędzi rolniczych, włączając sprzedaż ciągników, sprzedaż hurtowa pojazdów samochodowych, sprzedaż detaliczna pojazdów samochodowych, sprzedaż hurtowa wyrobów chemicznych i sprzedaż hurtowa odpadów i złomu. 3. na skontrolowanym terenie zlokalizowany jest tak zwany "auto szrot" i prowadzona jest tam działalność handlowa, polegająca na sprzedaży pojazdów samochodowych oraz części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, a także działalność usługowa, polegająca na konserwacji i naprawie samochodów. Od lutego 2008 r. na terenie kontrolowanego obiektu prowadzony jest demontaż samochodów, 4. w dniu oględzin na terenie, na którym R. i S. M. prowadzą działalność gospodarczą, znajdowały się dwadzieścia cztery pojazdy, w tym osiem sztuk zakupionych w lutym 2008 r. w B. oraz szesnaście sztuk zakupionych w lutym 2008 r. w firmie M. "M." – [...], 5. gromadzone na terenie obiektu części samochodowe pochodzą ze zdemontowanych przez kontrolowany podmiot pojazdów, jak również z zakupionych w B. i tam zdemontowanych samochodów, 6. na nieutwardzonym terenie ze śladami wycieków, zanieczyszczeń ropopochodnych oraz śladami po spalaniu odpadów gromadzenie są silniki samochodowe, przykryte plandeką, 7. właściciel kontrolowanego obiektu nie posiada pozwolenia na wytwarzanie, zbieranie, odzysk, i transport odpadów powstających w trakcie prowadzenia stacji demontażu pojazdów. 1 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 Powyższych ustaleń dokonano na podstawie zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] grudnia 2007 r., oględzin dokonanych w miejscu kontroli, umowy sprzedaży zawartej z firmą M. "M." [...] oraz wydruku z faksu faktury VAT z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] (wraz z tłumaczeniem) wystawionej przez G. na zlecenie L. S.A. w B., na kwotę 2.000,00 Euro za zakup dwudziestu jeden samochodów. Na fakturze, której kserokopią dysponował organ administracji umieszczona była adnotacja "Pojazdy bez dokumentów, Nie do rejestracji". Podczas opisanej kontroli sporządzono znajdującą się w aktach sprawy dokumentację fotograficzną. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] czerwca 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. zwrócił się do Wójta Gminy D. o podjęcie działań zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, to jest zobowiązanie R. M. i S. M. - właścicieli kontrolowanej firmy - do usunięcia odpadów w postaci szesnastu sztuk pojazdów wycofanych z eksploatacji z miejsc nieprzeznaczonych do ich magazynowania i przekazania ich podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia na demontaż. Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. ustalił wobec R. M. i S. M. - współwłaścicieli firmy "M." s.c. - obowiązek usunięcia odpadów w postaci szesnastu sztuk pojazdów wycofanych z eksploatacji, składowanych na nieruchomości, na której przeprowadzono opisaną wyżej kontrolę. Strony nie odwołały się od tej decyzji do organu wyższego stopnia. Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w trybie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów za dokonanie nielegalnego wwozu do Polski odpadów w postaci uszkodzonych pojazdów zakupionych w B. W piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. R. M. oświadczył, że spośród wymienionych w fakturze nr [...] samochodów kupionych od firmy G. na zlecenie firmy L. S.A. w ilości dwudziestu jeden sztuk, szesnaście samochodów zostało zezłomowanych na terenie B. Do Polski sprowadzonych zostało pięć samochodów. Cztery z nich po przeprowadzonej kontroli trafiły do stacji demontażu, a jeden został "rozsprzedany" przed kontrolą. Do 2 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 pisma strona dołączyła certyfikaty zniszczenia wspomnianych szesnastu samochodów w B. wraz z tłumaczeniami. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska orzekł o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 90.000,00 zł na Firmę "M." s.c. S. i R. M., [...] D., której właścicielami są R. M. i S. M. - odbiorcy odpadu w postaci pięciu sztuk uszkodzonych pojazdów następujących marek: [...], według faktury dotyczącej zakupu tych pojazdów w B., przywiezionych nielegalnie z B. do Polski, bez dokonania wymaganego na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, pisemnego zgłoszenia i zgody, przewidzianej w przepisach tego rozporządzenia. W odwołaniu od powołanej decyzji R. M. i S. M. zarzucili nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, którego konsekwencją było bezpodstawne przyjęcie, że wskazane w decyzji pojazdy były odpadami. W ocenie odwołujących się, [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. ustalił tę okoliczność na podstawie dokumentu, który nie mógł być dopuszczony jako dowód w postępowaniu, to jest kserokopii (wydruku z faksu) faktury z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...]. Ponadto wskazali, że w treści pierwotnie wystawionej faktury sprzedawca omyłkowo dokonał adnotacji o tym, że pojazdy nie posiadają dokumentów i nie nadają się do rejestracji. Na doręczonym R. M. i S. M. oryginale faktury brak jest błędnego zapisu. Nadto, zdaniem odwołujących się, chociaż pojazdy były uszkodzone, to po naprawach nadawały się do użytkowania. W ocenie R. M. i S. M., organ administracji nie wskazał też, na jakiej podstawie ustalił, iż pojazdy faktycznie zostały przywiezione na terytorium Polski. Do odwołania dołączono kopię faktury nr [...] bez adnotacji "Pojazdy bez dokumentów, Nie do rejestracji" wskazując, że jej oryginał znajduje się w dokumentacji księgowej spółki i może być okazany na żądanie organu administracji. Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. 3 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 Organ odwoławczy zakwestionował zaniedbanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B., polegające na ustaleniu stanu faktycznego m.in. w oparciu o kserokopię faktury VAT przedstawioną w czasie kontroli. Wskazał także na uchybienia w zakresie nieprawidłowej "konstrukcji" decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz nienależytego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. W dniu [...] marca 2009 r. do organu stopnia wojewódzkiego wpłynęło pismo R. M. i S. M., do którego dołączono trzydzieści pięć zdjęć samochodów osobowych. Wnoszący pismo wskazali, iż są to zdjęcia samochodów osobowych, będących przedmiotem postępowania w sprawie, które zrobiono przed sprowadzeniem na terytorium Polski oraz po sprowadzeniu ale przed przeprowadzoną w dniach [...] i [...] czerwca 2008 r. kontrolą. W ocenie wnoszących pismo, przedstawione zdjęcia świadczą o tym, że przedmiotowe pojazdy były w dobrym stanie technicznym. W piśmie z dnia [...] marca 2009 r. strony podtrzymały także stanowisko odnośnie do niedopuszczalności oparcia ustaleń faktycznych o kserokopię (wydruk z faksu) faktury VAT nr [...] i podniosły, że w trakcie kontroli omyłkowo przedstawiono kopię nieprawidłowej faktury, zawierającej nieprawdziwy zapis "Pojazdy bez dokumentów, Nie do rejestracji". [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2009 r., działając na podstawie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadów oraz art. 104 k.p.a. orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 90.000,00 zł na R. M. i S. M., prowadzących spółkę cywilną "M." s.c. S. R. M., [...] D. - odbiorców odpadu w postaci czterech sztuk uszkodzonych pojazdów następujących marek: [...], przywiezionych nielegalnie z B. do Polski, bez dokonania wymaganego na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, pisemnego zgłoszenia i zgody, przewidzianej w przepisach tego rozporządzenia. Zdaniem organu stopnia wojewódzkiego, biorąc pod uwagę przedmiot prowadzonej działalności, ustalenia kontroli przedmiotowego obiektu, dokumentację fotograficzną, wykonaną w trakcie kontroli oraz koszt zakupu wszystkich dwudziestu jeden pojazdów (2.000,00 Euro), można stwierdzić, iż wskazane samochody zostały 4 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 zakupione jako nie nadające się do użycia, w celu ich demontażu i sprzedaży wymontowanych części. Wobec tego stanowią one odpady, które zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 1991 r. w sprawie katalogu odpadów należy zakwalifikować do rodzaju oznaczonego kodem 16 01 04* (zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy) lub 16 01 06 (zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy nie zawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów). W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B., złożone przez strony do akt sprawy zdjęcia samochodów, bez numerów identyfikacyjnych, nie mogą być podstawą do oceny ich stanu technicznego. Stan ten odzwierciedla natomiast cena dwudziestu jeden samochodów oraz przekazanie dwudziestu pojazdów do stacji demontażu, w tym szesnastu sztuk w B. i czterech w Polsce. Jak stwierdził organ pierwszej instancji, korekta faktury nr [...] polegająca na usunięciu zapisu "Pojazdy bez dokumentów, Nie do rejestracji", nie świadczy o ich wartości jako towarów. Pozbycie się sprowadzonych z B. samochodów, poprzez przekazanie ich do stacji demontażu pojazdów, stanowi zaś dowód tego, że były to odpady. Zdaniem organu pierwszej instancji, skoro przedmiotowe pojazdy wypełniają definicję odpadu, określoną w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, to w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Organ stopnia wojewódzkiego wskazał też, że przy ustalaniu wysokości kary uwzględniono ilość sprowadzonych nielegalnie z B. pojazdów oraz stwierdzone podczas kontroli przedmiotowego obiektu zanieczyszczenie gruntu substancjami ropopochodnymi, spowodowane wyciekiem płynów eksploatacyjnych z samochodów. R. M. i S. M. wnieśli odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] marca 2009 r. do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz odgórne i arbitralne przyjęcie, iż pojazdy [...] oraz [...] stanowią odpady o kodzie 16 01 04* i 16 01 06, bez przeprowadzenia ekspertyz, czy też zasięgnięcia opinii biegłych z zakresu mechaniki samochodowej, podczas gdy z wyjaśnień złożonych przez odwołujących się, oryginału faktury nr [...] i znajdującego się w aktach sprawy materiału 5 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 fotograficznego wynika, iż pojazdy te zostały zakupione w B. i przywiezione do Polski w celu rejestracji i dalszej sprzedaży, 2. naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez przyjęcie subiektywnego stanu faktycznego, niezgodnego z rzeczywistością oraz dopasowanie do przyjętej błędnie hipotezy dalszych wywodów dowodowych, to jest niewskazanie podstaw prawnych i dowodów (dokumentów), na podstawie których uznano przedmiotowe pojazdy za odpady w powiązaniu z dokumentami, na podstawie których zostały one wprowadzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 3. błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Jak wskazali, odwołujący się, oba te akty nie mają w sprawie zastosowania, bowiem nie doszło do nielegalnego przemieszczenia odpadów, o którym mowa w art. 2 pkt 35 (a) powołanego rozporządzenia. Odwołujący się wnieśli o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W dniu [...] lipca 2009 r. strony zapoznały się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie, nie wnosząc uwag. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2009 r. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją R. M. i S. M. przedstawioną w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] marca 2009 r. i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Bazując na sporządzonej w trakcie kontroli dokumentacji fotograficznej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że na terenie kontrolowanego podmiotu znajdowały się uszkodzone pojazdy, w różnym stopniu zdemontowane, a także części samochodowe oraz elementy karoserii. Zauważył, że na fotografiach rozróżnić można samochód [...] oraz [...]. Stan tych samochodów oraz leżące na jednym z nich narzędzia samochodowe wskazują, że znajdowały się one w trakcie demontażu. Biorąc przy tym pod uwagę, że w oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2008 r. R. M. wskazał, iż "jedno brakujące auto zostało rozsprzedane przed kontrolą", można przyjąć, iż celem nabycia przedmiotowych pojazdów było przeznaczenie ich do demontażu. 6 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 W ocenie organu odwoławczego, stan techniczny pojazdów wskazywał zatem, że nie nadawały się do użytkowania. W konsekwencji kwalifikowały się do kategorii Q 2 - produkty nie odpowiadające wymaganiom jakościowym według załącznika nr 1 do ustawy o odpadach. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał też, iż powołaną wyżej decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] lipca 2008 r. nałożono na odwołujących się obowiązek usunięcia do punktu zbierania pojazdów odpadów w postaci szesnastu sztuk pojazdów wycofanych z eksploatacji. Zdaniem organu odwoławczego, niezasadna jest argumentacja stron, że chociaż nie zgadzały się ze wskazaną decyzją, to zastosowały się do nałożonego nią obowiązku, chcąc postąpić uczciwie i zgodnie z prawem. Jak wskazał Inspektor, nie zgadzając się z decyzją Wójta, R. i S. M. mogli złożyć od niej odwołanie, co także byłoby działaniem zgodnym z prawem. Odnosząc się do podniesionej przez odwołujących się okoliczności zakupu wskazanych w decyzji organu pierwszej instancji samochodów na aukcji komorniczej, jednocześnie z pozostałymi szesnastoma pojazdami, które nie nadawały się do użytkowania, organ odwoławczy wskazał, że nawet przy założeniu, iż kwota wskazana na fakturze (2.000,00 Euro) odzwierciedla wartość jedynie pięciu samochodów, cena zakupu potwierdza stan techniczny pojazdów, przyjęty przez organ pierwszej instancji. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał przy tym, że dla przyjęcia, iż przedmiotowe samochody stanowiły odpady nie ma znaczenia, czy na fakturze znajdował się zapis "Pojazdy bez dokumentacji, Nie do rejestracji", czy też brak było na niej takiej adnotacji. Odnosząc się do dokumentacji fotograficznej przedstawionej w toku postępowania przez strony, organ odwoławczy wywiódł, że co do samochodów [...] i [...] - na podstawie widocznych uszkodzeń - organ ustalił, że pojazdy przedstawione na zdjęciach złożonych do akt przez strony, są tymi samymi pojazdami, które widoczne są na zdjęciach wykonanych w trakcie kontroli. Zdjęcia przedstawione przez strony wskazują jedynie, że po sprowadzeniu na miejsce prowadzonej przez odwołujących się działalności, samochody te nie były jeszcze demontowane. Porównanie zdjęć złożonych przez strony ze zdjęciami wykonanymi w trakcie kontroli dowodzi natomiast, że pojazdy zostały sprowadzone do Polski w celu demontażu i pozyskania części zamiennych. Co do zdjęć przedstawiających samochody [...] i [...], organ odwoławczy stwierdził, że nie można znaleźć żadnych znaków umożliwiających ich identyfikację. 7 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 Inspektor zauważył też, że na podstawie nadesłanych przez strony zdjęć można stwierdzić, iż przedmiotowe samochody posiadały silniki i liczne przewody, co wskazuje na występowanie w nich płynów eksploatacyjnych. To z kolei powoduje, iż odpady te nabierają cech odpadów niebezpiecznych, oznaczonych kodem 16 01 04* według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów. Organ drugiej instancji wyjaśnił też, że rodzaj działalności prowadzonej przez odwołujących się nie stanowi dowodu, iż przedmiotowe pojazdy były odpadami, lecz wskazuje, że części pozyskiwane ze zdemontowanych pojazdów przedstawiają dla R. i S. M. wartość materialną, jako podstawowy asortyment wykorzystywany w tej działalności. Inspektor uznał, że ponieważ zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia, iż przedmiotowe pojazdy są odpadami, brak było podstaw do pozyskania, wnioskowanych przez odwołujących się, dodatkowych dowodów w postaci ekspertyz lub opinii. Z powyższych względów Główny Inspektor Ochrony Środowiska za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Przyjmując za należycie ustalony stan faktyczny i uznając za prawidłowe ustalenie, że wskazane w decyzji organu pierwszej instancji samochody są odpadami, organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem błędnego zastosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczania odpadów. Organ drugiej instancji umotywował także wysokość kary, którą wymierzono odwołującym się. R. M. i S. M. zaskarżyli decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając: 1. naruszenie art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego oraz dowolne przyjęcie, iż przedmiotowe pojazdy stanowią odpady o kodzie 16 01 04* i 16 01 06, z pominięciem przeprowadzenia ekspertyz lub zasięgnięcia opinii biegłych z zakresu mechaniki samochodowej, podczas gdy z wyjaśnień złożonych przez skarżących, oryginału faktury nr [...] i znajdującego się w aktach sprawy materiału fotograficznego wynika, iż pojazdy zostały zakupione w B. w celu ich rejestracji i dalszej sprzedaży, 8 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 2. naruszenie art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie przez organ subiektywnego stanu faktycznego niezgodnego ze stanem faktycznym, a tym samym dokonania błędnej subsumcji stanu faktycznego z prawnym i oparcia na niej dalszych wywodów dowodowych, to jest niewskazanie podstaw prawnych i dowodów (dokumentów), na podstawie których uznano przedmiotowe pojazdy za odpady w związku z dokumentami, na podstawie których zostały one wprowadzone na terytorium Polski, 3. naruszenie art. 75 § 1, art. 78 § 1 i art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedopuszczenie wnioskowanego przez strony dowodu z opinii biegłego, który to dowód winien być uwzględniony, gdyż przedmiotem niniejszego postępowania jest okoliczność wymagająca wiedzy specjalistycznej (dotyczy zbadania kwestii, czy sprowadzone samochody należy uznać za odpady, oraz czy ewentualne zanieczyszczenie środowiska faktycznie daje podstawy do nałożenia kary w wysokości 90.000,00 zł) oraz mająca bezpośredni wpływ na nałożenie grzywny na skarżących, 4. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, iż na fakturze z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] znajdował się zapis o treści "Pojazdy bez dokumentów, Nie do rejestracji", podczas gdy na skutek korekty rzeczonej faktury informacja powyższa nie występowała, 5. błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów oraz ustawy z dnia 15 czerwca 2006 r. w sprawie międzynarodowego przemieszczania odpadów. Podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji skarżący stanęli na stanowisku, że oba wskazane akty prawne nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie, bowiem nie doszło do nielegalnego przemieszczenia odpadów, o którym mowa w art. 2 pkt 35 (a) powołanego rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to w dacie jego wydania. 9 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 Sąd administracyjny kontroluje zatem legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Materialnoprawną podstawę decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2009 r. stanowiły art. 32 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.) w zw. art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U. UE L z dnia 12 lipca 2006 r. Nr 190, str. 1). Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Zgodnie z art. 2 pkt 34 lit. "a" rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczenia odpadów przez przemieszczenie rozumie się transport odpadów przeznaczonych do odzysku lub unieszkodliwienia, który jest planowany lub odbywa się z jednego państwa do drugiego. Z kolei w świetle art. 2 pkt 35 lit. "a" i "b" rozporządzenia przez nielegalne przemieszczenie rozumie się przemieszczenie odpadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub bez zgody zainteresowanych właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Dokonanie takiego przemieszczenia ustaliły organy administracji orzekające w przedmiotowej sprawie stwierdzając, że R. M. i S. M. nie zastosowali się do procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody na przemieszczenie odpadów, wymaganej przez art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczenia odpadów i uregulowanej w przepisach tytułu II tego rozporządzenia. 10 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 Przedmiotową karę pieniężną nałożono za nielegalne przemieszczenie z B. do Polski odpadów w postaci czterech sztuk pojazdów marek: [...] oraz [...]. Jak wynika z faktury z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], skarżący dokonali w B. zakupu dwudziestu jeden samochodów, w tym [...] oraz [...]. Zgodnie z opisanym powyżej oświadczeniem R. M. z dnia [...] grudnia 2008 r., szesnaście spośród zakupionych w B. samochodów zostało tam zezłomowanych. Do Polski przetransportowano pozostałe pięć samochodów. Wymienione cztery pojazdy - po przeprowadzonej kontroli - trafiły do stacji demontażu. Jeden samochód został "rozsprzedanay" przed przeprowadzeniem kontroli. W trakcie kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. stwierdzono, że kupione w B. samochody znajdowały się na terenie nieruchomości, na ternie której skarżący prowadzą działalność gospodarczą pod nazwą "M." s.c. S. i. R. M., a do której R. M. posiada tytuł prawny na podstawie umowy o dożywocie i umowy darowizny (akt notarialny z dnia [...] stycznia 2007 r. Rep. A nr [...] sporządzony przed notariuszem B. K. w S.). Powyższe okoliczności nie są kwestionowane przez skarżących, a analiza akt administracyjnych wskazuje na prawidłowość ustaleń organów administracji w tym zakresie. Skarżący kupili zatem w B. cztery samochody, wskazane w kwestionowanych przez nich decyzjach. Następnie samochody te zostały przemieszczone do Polski i znalazły się na terenie nieruchomości, na której R. i S. M. prowadzą działalność gospodarczą, i do której jeden z nich posiada tytuł prawny. Ponieważ skarżący, będąc odbiorcami wskazanych samochodów, nie zastosowali się do procedury wymaganej przez art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczenia odpadów, to zasadnicze w przedmiotowej sprawie było zbadanie, czy organy administracji prawidłowo ustaliły, że sprowadzone z B. cztery wymienione wyżej samochody są odpadami. Kluczowe znaczenie tego ustalenia potwierdzają zarzuty skargi. Zarówno bowiem zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 78 § 1 i art. 84 k.p.a., jak i zarzut błędnego zastosowania przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczenia odpadów i ustawy 11 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 w sprawie międzynarodowego przemieszczania, sprowadzają się w istocie do zakwestionowania prawidłowości kwalifikacji wymienionych w decyzjach pojazdów, jako odpadów. Według art. 1 ust. 1 lit. "a" dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. nr 2006/12/WE w sprawie odpadów (Dz. U. UE L z dnia 27 kwietnia 2006 Nr 114, str. 9) przez odpady rozumie się wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I (kategorii Q 1 - Q 16), które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251, ze zm.) odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Ustawodawca przewidział więc dwie przesłanki kwalifikujące dany przedmiot jako odpad. Po pierwsze zaliczenie do jednej z Kategorii odpadów Q1 - Q16 określonych w załączniku nr 1 do ustawy, a po drugie stwierdzenie że posiadacz pozbył się przedmiotu (substancji). Obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Z faktury wystawionej przez G. na zlecenie L. S.A. w B., na kwotę 2.000,00 Euro za zakup dwudziestu jeden samochodów niewątpliwie wynika, że poprzedni właściciel pozbył się wymienionych w tym dokumencie pojazdów - w tym wskazanych w kwestionowanej decyzji - na rzecz skarżących. Okoliczność ta znajduje także potwierdzenie w opisanym wyżej oświadczeniu R. M. z dnia [...] grudnia 2008 r. Przesłanka "pozbycia się", warunkująca zakwalifikowanie przedmiotowych pojazdów jako odpadów została więc spełniona. Organ administracji zakwalifikowały sprowadzone przez skarżących z B. samochody do odpadów kategorii Q 2 (Produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym) według załącznika nr 1 "Kategorie odpadów" do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.). Odpadom przypisano kody 160104* (zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy) i 160106 (zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy niezawierające cieczy i innych niebezpiecznych elementów) według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). 12 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 W ocenie Sądu, w obliczu ustalonego w sprawie stanu faktycznego, kwalifikacja ta jest prawidłowa, a postępowanie dowodowe, które poprzedziło jej dokonanie przeprowadzono należycie. W konsekwencji zarzuty skargi są niezasadne. Mając na względzie argumentację powołaną przez R. i S. M., przede wszystkim wskazać należy, że w świetle art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego ocena, czy dana okoliczność została udowodniona dokonywana jest na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji jest obszerny i wystarczający dla oceny, że kupione w B. samochody, których odbiorcami byli skarżący były odpadami. W świetle wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów dla dokonania tej kwalifikacji nie były wymagane wiadomości specjalne, a zatem zbędne było dopuszczenie w sprawie wnioskowanego przez strony dowodu z opinii biegłego. Należy podkreślić, że powołanie biegłego przez organ prowadzący postępowanie niezbędne jest, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych, to znaczy, gdy przy rozpoznawaniu tej sprawy wyłoni się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia osób mających wykształcenie ogólne i nie jest możliwe bez posiadania wiadomości specjalnych. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, bowiem dla stwierdzenia, że wymienione w kwestionowanej decyzji samochody były odpadami, wystarczająca była prawidłowa, oparta o wiedzę ogólną i zasady życiowego doświadczenia, ocena zgromadzonych w toku postępowania dowodów, w szczególności dokumentacji zdjęciowej, decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lipca 2008 r., oświadczenia R. M. z dnia [...] grudnia 2008 r. i zaświadczeń o przejęciu niekompletnych pojazdów. Znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli w dniach [...] i [...] czerwca 2008 r. wskazuje, że na terenie, na którym skarżący prowadzą działalność gospodarczą znajdowały się częściowo zdemontowane samochody, a także ich części, jak na przykład drzwi, koła, karoserie, silniki i ich elementy. Niektóre z tych rzeczy umieszczone były w zamkniętych pomieszczeniach, inne na zewnątrz, na nieutwardzonym i niezabezpieczonym terenie. Na zdjęciach znalazły się także beczki z niemożliwą do określenia zawartością. Zdjęcie jednej z beczek wskazuje, że nawierzchnia, na której stoi jest zniszczona. Jak prawidłowo zauważa organ odwoławczy, na fotografiach wykonanych podczas kontroli możliwe do zidentyfikowania są samochody [...] oraz [...]. Oba samochody są 13 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 w części zdemontowane, a narzędzia samochodowe znajdujące się na jednym z nich wskazują, że kontroli dokonano w trakcie trwającego właśnie demontażu. Trzydzieści pięć zdjęć złożonych przez skarżących do akt postępowania administracyjnego przy piśmie z dnia [...] marca 2009 r. może stanowić podstawę co najwyżej do twierdzenia, że w czasie kiedy je wykonano - przed kontrolą inspektora ochrony środowiska - samochody nie były jeszcze demontowane. Z pewnością zdjęcia te nie pozawalają stwierdzić, że widoczne na nich pojazdy nadawały się do użytkowania, zwłaszcza, że na fotografiach widoczne jest uszkodzenie maski samochodu [...] oraz różnica wielkości szczelin pomiędzy maską tego samochodu i przednimi reflektorami po lewej i prawej stronie, z kolei samochód [...] ma uszkodzony przedni zderzak. Nadto, jak prawidło zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na zdjęciach widoczny jest silnik samochodu [...] oraz przewody doprowadzające i odprowadzające płyny eksploatacyjne pojazdu, co potwierdza prawidłowość kwalifikacji odpadu jako niebezpiecznego pod kodem 60104* (zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy). Należy podkreślić, że z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] i [...] czerwca 2008 r. sporządzono protokół. W protokole wskazano między innymi, że "[...] Gromadzone na terenie obiektu części samochodowe pochodzą ze zdemontowanych przez kontrolowany podmiot pojazdów jak również z zakupionych w B. i tam demontowanych samochodów (...)". Strony nie wniosły zastrzeżeń do treści protokołu. W wyniku wystąpienia pokontrolnego [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, powołaną wyżej decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Wójt Gminy D. zobowiązał R. M. i S. M. do usunięcia odpadów w postaci szesnastu sztuk pojazdów wycofanych z eksploatacji. Strony nie odwołały się od decyzji i wykonały nałożony nią obowiązek, co potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych zaświadczenia K. s.c. W. K., W. K. w L. o przyjęciu niekompletnych pojazdów. Biorąc przy tym pod uwagę, że według oświadczenia R. M. z dnia [...] grudnia 2008 r., spośród samochodów wymienionych w fakturze nr [...] do Polski trafiło pięć, z których cztery przekazano po kontroli do stacji demontażu, a jeden został "rozsprzedany" przed kontrolą, w ocenie Sądu nie sposób mieć wątpliwości, że wymienione w kwestionowanej decyzji pojazdy były odpadami. Argumentacja skarżących, jakoby nie odwołując się od decyzji Wójta Gminy D. i wykonując nałożony nią obowiązek, chcieli postąpić uczciwie i zgodnie z prawem jest niezasadna, bowiem jak słusznie wskazuje organ odwoławczy, skoro strony nie zgadzały się 14 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 z kwalifikacją pojazdów jako odpadów, mogły zaskarżyć decyzję Wójta do organu wyższego stopnia, a takie zachowanie również byłoby zgodne z prawem. W obliczu wskazanych okoliczności, jako dodatkową i pogłębioną argumentację, należy przyjąć spostrzeżenia organu administracji w zakresie ceny zakupu samochodów w B. oraz przedmiotu działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżących. Również w tym zakresie Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Zgodnie z fakturą nr [...] koszt zakupu wszystkich dwudziestu jeden samochodów w B. wyniósł 2.000,00 Euro. Zgodnie z oświadczeniem skarżących, kupno samochodów [...] i [...] nastąpiło na licytacji komorniczej i było możliwe wyłącznie jednocześnie z szesnastoma samochodami nienadającycmi się do użytkowania. Szesnaście samochodów zezłomowano w B. Pięć pozostałych trafiło do Polski. Jeden – zgodnie z oświadczeniem R. M. z dnia [...] grudnia 2008 r. - został "rozsprzedany" przed kontrolą. Kwota 2.000,00 Euro wystarczyła zatem skarżącym na zakup 16 samochodów zezłomowanych w B., jednego samochodu "rozsprzednaego" w Polsce i czterech samochodów wymienionych w kwestionowanej decyzji. Ta okoliczność - nawet przy założeniu, że samochody na aukcji komorniczej kupione zostały po cenie wywoławczej - dodatkowo przemawia za prawidłowością ustalenia, że wymienione w fakturze nr [...] [...] i [...], były odpadami. Podzielenie wskazanej kwoty na cztery daje po 500 Euro na jeden samochód, a cena zakupu nie została wszakże uiszczona wyłącznie za wymienione cztery pojazdy, lecz także za szesnaście pojazdów zezłomowanych w B. i jeden "rozsprzedany" w Polsce. Co prawidłowo zauważył organ odwoławczy, dla przedstawionej argumentacji nie ma znaczenia, czy na fakturze znajdowała się adnotacja "Pojazdy bez dokumentów, Nie do rejestracji". Argumentacja skarżących, jakoby Inspektor nieprawidłowo ustalił stan faktyczny wadliwie przyjmując, że na fakturze znajdował się wskazany zapis nie znajduje potwierdzenia w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] marca 2009 r. Organy obu instancji odnotowały, że w toku postępowania strona przedstawiła fakturę bez zapisu "Pojazdy bez dokumentów, Nie do rejestracji". Główny Inspektor Ochrony Środowiska - jak wzmiankowano - stwierdził, iż okoliczność braku tego zapisu nie ma znaczenia dla prawidłowości ustalenia poczynionego na podstawie kwoty, na jaką wystawiono rachunek. 15 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 W świetle natomiast poczynionych wyżej wywodów odnośnie do ustaleń dokonanych w oparciu o dokumentację zdjęciową oraz okoliczności niezakwestionowania decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lipca 2008 r. i wykonania nałożonego tą decyzją obowiązku, niezasadne jest twierdzenie skarżących, jakoby brak spornego zapisu na fakturze miał być podstawowym argumentem przemawiającym za tym, iż pojazdy przywiezione na terytorium Polski nadawały się do użytkowania i właśnie w takim celu zostały zakupione. Zresztą, nawet gdyby przyjąć takie założenie, to oparcie twierdzenia o kluczowym charakterze tego argumentu pozbawione jest racjonalności. Wszak w fakturze nr [...] wymieniono nie tylko sporne cztery samochody, lecz wszystkie, kupione na aukcji komorniczej pojazdy, w tym nie nadające się do użytkowania samochody, które skarżący zezłomowali jeszcze w B. Okolicznością mogącą tylko dodatkowo potwierdzać prawidłowość ustaleń organu administracji jest przedmiot prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej, która polega między innymi na sprzedaży hurtowej i detalicznej części i akcesoriów do pojazdów samochodowych oraz sprzedaży hurtowej odpadów i złomu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że tak też okoliczność ta została potraktowana przez organ administracji. W świetle przytoczonych wyżej regulacji prawnych, mając za podstawę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji prawidłowo zatem zostało ustalone, iż wymienione w tej decyzji, zakupione przez skarżących w B. samochody, były odpadami. Transgraniczne przemieszczenie tych pojazdów winno być więc poprzedzone zgłoszeniem właściwemu organowi. Przywiezienie odpadów bez dokonania zgłoszenia skutkowało wymierzeniem kary pieniężnej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. Biorąc pod uwagę, że będący podstawą nałożenia kary art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczeniu odpadów przewiduje sankcję w wysokości od 50.000,00 zł do 300.000,00 zł, a na skarżących nałożono karę w wysokości 90.000,00 zł należy wskazać, że zgodnie z art. 34 powołanej ustawy przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 32 i 33, należy uwzględnić w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady, oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia nr 1013/2006. 16 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 W przedmiotowej sprawie skarżący są odbiorcami nielegalnie przemieszczonych odpadów w postaci czterech nie nadających się do użytkowania samochodów. Przedstawione przy piśmie z dnia [...] marca 2009 r. zdjęcia samochodów wskazują, że przynajmniej jeden z nich ([...]) miał silnik i liczne przewody doprowadzające i odprowadzające płyny niezbędne do funkcjonowania samochodu. Biorąc przy tym pod uwagę, że w niezakwestionowanym przez strony protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2008 r. wskazano m.in., iż "[...] W dniu kontroli stwierdzono również gromadzenie silników przykrytych plandeką, na terenie nie utwardzonym, ze śladami wycieków zanieczyszczeń ropopochodnych (...)" oraz, że "[...] Odpady powstałe podczas demontażu samochodów magazynowane są luzem, bez żadnych zabezpieczeń, w garażu (...)", a "[...] Przepracowane olej gromadzone są w metalowej beczce, ustawionej na terenie nieutwardzonym, bez zabezpieczenia przed ewentualnym wyciekiem oleju [...]", należy stwierdzić, że przemieszczone odpady stwarzały możliwość powstania zagrożenia dla środowiska. Przynajmniej jeden z nich miał charakter niebezpieczny, sklasyfikowany pod kodem 16 01 04* według załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie katalogu odpadów. Ustalenia te pozawalają stwierdzić, że podniesienie kary o 80 % w stosunku do stawki minimalnej było uzasadnione. Odnosząc się do kwestionowanej przez skarżących kompetencji organu administracji do oceny, czy nastąpiło skażenie gleby należy jedynie nadmienić, że przesłanką ustalenia wysokości kary jest sama możliwość powstania zagrożenia dla ludzi i środowiska, zatem dla wymiaru kary nie ma znaczenia, czy skażenie gleby rzeczywiście nastąpiło. Na podstawie dokumentacji zdjęciowej z przeprowadzonej kontroli oraz zdjęć przedstawionych przez strony w toku postępowania można natomiast bezsprzecznie stwierdzić, że charakter nielegalnie przemieszczonych odpadów stwarzał zagrożenie dla ludzi i środowiska. Konkludując, przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2009 r. prowadzi do wniosku, że wszystkie podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Organ poprawnie ustalił stan faktyczny sprawy, dokonał jego należytej analizy i wydał trafne rozstrzygnięcie w oparciu o właściwe i prawidłowo zinterpretowane przepisy prawa materialnego. Uzasadnienia zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. spełniają wymogi, o których mowa w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. 17 Sygn. akt IV SA/Wa 1678/09 W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku. 18