IV SA/Wa 1678/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu zażalenia A. i P. K., P. J., K. J., Z. P., A. K., M. S., H. S., S. i S. S., W. i H. R., D. i A. R., M. R., M. T., M. K., M. K., R. K., E. i A. M., A. i M. F., M. T., M. T. na postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2012 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej budowy budynku produkcyjnego i usługowego wraz z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi na dz. ew. nr [...] w miejscowości M., w gminie B., zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o warunkach zabudowy, zmienionej [...] Sp. z o.o. oraz P. P. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Wójt Gminy B. odmówił wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej budowy budynku produkcyjnego i usługowego wraz z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi na dz. ew. nr [...] w miejscowości M., w gminie B., zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o warunkach zabudowy, zmienionej następnie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. i przeniesioną na rzecz [...] Sp. z o.o. oraz P. P. Na powyższe postanowienie wpłynęły zażalenia – A. i P. K., P. J., K. J., Z. P., A. K., M. S., H. S., W. i H. R., E. i A. M., M. R., A. i M. F., M. T., M. T., M. i M. K., D. i A. R., R. K., S. i S. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że zgodnie z art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji , w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ odwoławczy wskazał, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli dotknięte ono zostało jedną z kwalifikowanych wad, o których stanowią art. 145 § 1, art. 145 a § 1 kpa oraz art. 145 b § 1 kpa. Jedną z przesłanek skutecznego złożenia podania o wznowienie postępowania jest zachowywanie przewidzianego ustawą terminu, który w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania badane jest na etapie stadium wszczęcia postępowania, prowadząc albo do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania albo postanowienia o odmowie jego wszczęcia. Zachowanie terminu do złożenia podania powinno być udowodnione przez stronę, natomiast organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać jego zachowanie. W ocenie Kolegium ustalenia organu pierwszej instancji nie są prawidłowo wywiedzione. Odnośnie Państwa A. i P. K. – organ wskazał, że notatka urzędowa, na którą powołuje się organ pierwszej instancji, z której wynika, że w dniu 23 marca 2011 r. do Urzędu Gminy B. zgłosiła się osoba zainteresowana kupnem nieruchomości Państwa K. i zapoznała się z kompletną dokumentacją dotycząca sprawy, nie dowodzi, że skarżący w tej dacie powzięli wiadomość o skarżonej decyzji. Nie oni bowiem w tym dniu zapoznawali się z dokumentacją. Powyższe potwierdza oświadczenie dołączone do zażalenia, w którym A. D. wskazuje, że na początku kwietnia poinformowała z mężem Państwa K. o rezygnacji zakupu nieruchomości z uwagi na planowaną inwestycję – związaną z produkcją sproszkowanych jaj. Z powyższego wynika również, że spotkanie w Spółce [...] odbyło się w dniu [...] kwietnia 2011 r., a nie [...] marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie zgodziło się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, wg którego osoby z pierwszej grupy nie wykazały konkretnej daty powzięcia informacji o zaskarżonej decyzji, tym samym nie udowodniły, że dochowały terminu na złożenie wniosku o wznowienie. Z wnioskiem takim skarżący wystąpili w dniu [...] kwietnia 2011 r. Jeśli więc wskazali, że powzięli informację o zaskarżonej decyzji na początku kwietnia, to nie można uznać, że przekroczyli jednomiesięczny termin na złożenie wniosku. Ponadto wątpliwości Organu odwoławczego budzi również stwierdzenie organu pierwszej instancji w odniesieniu do trzeciej grupy skarżących, że nie przedstawili oni żadnego dowodu na potwierdzenie, że skarżonej decyzji dowiedzieli się w dniu [...] kwietnia 2011 r. Organ nie odniósł się do dowodu – notatki służbowej z dnia [...] grudnia 2011 r., z której wynika, że K. J. poinformowała, że o decyzji dowiedziała się w dniu [...] grudnia 2011 r. W ocenie Kolegium zaskarżone postanowienie nie jest prawidłowe, a jego wydanie nie zostało poprzedzone wnikliwą wystarczającą analizą stanu faktycznego, a organ pierwszej instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia czy termin, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa został przez strony dochowany. Skargę po postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dawniej [...] Sp. z o.o.). Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 148 § 2 kpa poprzez uznanie, że przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji czynności mających na celu wnikliwe ustalenie stanu faktycznego w zakresie zachowania miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania były niewystarczające dla odmowy wznowienia postępowania. Wskazując na tak sformułowany zarzut skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, że to do organu należy swobodna ocena dowodów zebranych w toku sprawy i prawidłowe jest stanowisko organ pierwszej instancji, że notatka urzędowa z dnia [...] marca 2011 r. oraz oświadczenie prezesa spółki o spotkaniu w dniu [...] marca 2011 r. zasługują na uwzględnienie, w odróżnieniu od oświadczeń A. K. i A. D. Odnośnie powołanego w uzasadnieniu organu drugiej instancji oświadczenia K. J. to wskazano, że jako sołtys M. była na bieżąco informowana o podejmowanych decyzjach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonegopostanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 kpa jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest ograniczona wymogiem spełnienia określonych przesłanek. Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów kpa. W takiej sytuacji organ odwoławczy, aby ocenić, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji. Zdaniem Sądu argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzasadniają uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym jest postanowienia o charakterze procesowym: postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. uchylające postanowienie Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2012 r. i przekazujące mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponadto kontroli sądu podlega prawidłowość zastosowania przez organ odwoławczy trybu z art. 138 § 2 kpa. Stosownie do treści art. 148 § 1 i 2 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym należy pamiętać o tym, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji. Jest to etap wstępny postępowania wznowieniowego. Jeśli zatem termin ten zostanie zachowany, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1 kpa). W doktrynie prawa administracyjnego akcentuje się, że strona, która składa wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego musi udowodnić kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania (por. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego B. Adamiak i J. Borkowski, 7 wydanie, wyd. C.H. Beck, Warszawa, 2005). Również orzecznictwo jest zgodne, że zachowanie terminu określonego w przepisie art. 148 § 1 kpa musi być udowodnione przez stronę, zaś organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Podkreślić również należy, że do przepisu art. 148 § 1 kpa ma zastosowanie wykładnia literalna, co wynika z charakteru postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania, które ma charakter nadzwyczajny, co wyklucza zastosowanie wykładni rozszerzającej do przepisów regulujących jej przebieg. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, wniosek o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej budowy budynku produkcyjnego i usługowego wraz z urządzeniami i obiektami towarzyszącymi na dz. ew. nr [...] w miejscowości M., w gminie B., zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy B. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o warunkach zabudowy został złożony przez mieszkańców M. w trzech różnych terminach. W ocenie sądu zgodzić należy się z organem drugiej instancji, że w świetle dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie można przyjąć by organ pierwszej instancji podjął czynności niezbędne do wyjaśnienia, czy termin, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 kpa został przez wnioskodawców zachowany. Wójt Gminy B. wskazał, że wnioski o wznowienie postępowania zostały złożone w trzech różnych terminach, jednakże z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r. nie wynika, aby organ wyjaśnił wszelkie rozbieżności dotyczące dat dowiedzenia się o wydanej decyzji o warunkach zabudowy. Nie wskazał jednocześnie dlaczego dał wiarę jednym dowodom (pismo Prezesa [...] Sp. z o.o.), a innym odmówił wiary (oświadczenie A. K. i A. D.). Tym samym słusznie organ odwoławczy zastosował tryb z art. 138 § 2 kpa i uchylił postanowienie Wójta Gminy B. celem ponownego rozpoznania sprawy. Nie znajdując zatem podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.