IV SA/Wa 168/06
WyrokWSA w Warszawie2006-05-09
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Anna Szymańska, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który pozostaje w uporczywej bezczynności w wykonaniu wyroku NSA zobowiązującego go do wydania decyzji odszkodowawczej, podlega karze grzywny na podstawie art. 154 § 1 i 6 ppsa, a ponadto czy sąd administracyjny może orzec o istnieniu obowiązku przyznania odszkodowania?Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który przez ponad 3 lata od wydania wyroku NSA zobowiązującego go do rozpoznania wniosku o odszkodowanie pozostawał w bezczynności, mimo wezwania do wykonania wyroku i złożenia skargi na niewykonanie wyroku, podlega karze grzywny na podstawie art. 154 § 1 i 6 ppsa. Sąd administracyjny nie może jednak orzec o istnieniu obowiązku przyznania odszkodowania, a jedynie zobowiązać organ do rozpoznania wniosku w tym zakresie, zgodnie z treścią wyroku NSA.Stan faktyczny
Skarżąca A. R. wniosła skargę na Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, domagając się wymierzenia mu grzywny za uporczywe niewykonywanie wyroku NSA z dnia 4 listopada 2002 r. (sygn. IV SAB 128/02), który zobowiązywał Ministra do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania. Skarżąca zarzuciła Ministrowi bierność i brak reakcji na wezwanie do wykonania wyroku oraz na złożoną skargę na niewykonanie wyroku. Ponadto wniosła o orzeczenie przez Sąd, iż Minister jest zobowiązany do przyznania jej stosownego odszkodowania. Minister wniósł o oddalenie skargi, wskazując na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego i opracowania dokumentacji geodezyjno-prawnej, co skutkowało zawieszeniem postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywnę w wysokości 2.000 zł, w pozostałej części skargę oddalił i zasądził od Ministra na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2006 r. sprawy ze skargi A. R. w przedmiocie wymierzenia kary grzywny oraz orzeczenia o istnieniu obowiązku Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi I. wymierza Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywnę w wysokości 2.000 zł (dwa tysiące złotych); II. w pozostałej części skargę oddala; III. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej A. R. kwotę 355 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W skardze z dnia 27 listopada 2005 r. A. R. domagała się ukarania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi karą grzywny w najwyższym wymiarze przewidzianym w art. 154 § 6 ppsa z powodu uporczywego niewykonywania przez niego wyroku NSA z dnia 4 listopada 2002 r. wydanego w sprawie IV SAB 128/02 uwzględniającego skargę na bezczynność i zobowiązującego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania na rzecz skarżącej.
Ponadto skarżąca wniosła o orzeczenie przez Sąd, iż tenże Minister jest zobowiązany do przyznania jej stosownego odszkodowania z tytułu szkody wynikającej z niezgodnego z prawem przejęcia nieruchomości ziemskiej położonej w gminie M. w województwie [...].
Z uzasadnienia skargi wynika, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi został wezwany do wykonania wyroku wydanego w sprawie IV SAB 128/02 pismem z dnia 15 czerwca 2005 r.
Wezwanie to nie odniosło jednak pożądanego skutku, jako że organ nie podjął żadnych kroków w celu wydania stosownej decyzji. W związku z biernością organu skierowana została w miesiącu lipcu 2005 r. skarga do WSA w Warszawie za pośrednictwem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Skarga ta dotyczyła niewykonania wyroku wydanego w sprawie IV SAB 128/02.
Do tej ostatniej skargi Minister jednak nie ustosunkował się, a nadto nie przesłał jej do Sądu.
Takie zachowanie stanowi rażące naruszenie art. 54 § 2 ppsa. Przepis ten zawiera jasny nakaz przekazania przez organ administracji w terminie 30 dni skargi skierowanej za jego pośrednictwem do sądu administracyjnego wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
W związku z powyższym zasadne jest ponowienie wniosku o ukaranie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi karą grzywny. Jednocześnie jego postępowanie wskazuje na to, że chce on uchylić się za wszelką cenę do rozpoznania sprawy i wydania decyzji odszkodowawczej. To z kolei oznacza, iż spełnione zostały wskazane w art. 154 § 2 ppsa przesłanki do wydania orzeczenia o istnieniu po stronie organu obowiązku wydania decyzji przyznającej skarżącej stosowne odszkodowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że po otrzymaniu wniosku strony o odszkodowanie akta sprawy zostały w sierpniu 2005 r. przekazane do [...] Urzędu Wojewódzkiego w celu przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, a w szczególności ustalenia aktualnego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości w związku z przejęciem której skarżąca domaga się odszkodowania.
Wprawdzie uzupełnione akta sprawy wpłynęły do Ministra w dniu 10 stycznia 2006 r., jednakże okazało się że zebrany materiał dowodowy nie jest wystarczający do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia. Z poczynionych ustaleń wynika bowiem, że nastąpiły zmiany ewidencyjne działek i ich powierzchni, a to w wyniku postępowania scaleniowego, a także dalszego obrotu prawnego. W związku z tym nie ma obecnie możliwości określenia aktualnego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości. To z kolei wskazuje na niezbędność opracowania przez biegłego specjalistycznej dokumentacji geodezyjno - prawnej przedmiotowej nieruchomości zarówno w/g stanu na dzień 13 września 1944 r. jak i jej stanu aktualnego. Czynności mające na celu wyłonienie wykonawcy tej dokumentacji zgodnie z ustawą z dnia 20 stycznia 2004 r. o zamówieniach publicznych zostały już podjęte.
Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. organ zawiesił postępowanie w sprawie odszkodowania do czasu opracowania przez biegłego dokumentacji geodezyjno - prawnej o której wyżej mowa.
Po uzyskaniu tej dokumentacji postępowanie zostanie podjęte i rozstrzygnięte w formie decyzji administracyjnej
Sąd zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo uzasadniona.
Strona skarżąca wnioskując o ukaranie organu karą grzywny powołała się na przepis art. 154 § 1 i 6 ppsa. Stanowi on że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do wykonania wyroku może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny, przy czym grzywna ta nie może być wyższa niż dziesięciokrotne przeciętne wynagrodzenia miesięcznie w gospodarce narodowej w roku poprzednim, które ogłaszane jest przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów.
Domagając się zastosowania środka przewidzianego w art. 154 § 1 ppsa skarżąca powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2002 r. wydany w sprawie IV SAB 128/02 mocą którego zobowiązano Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania w terminie 30 dni od daty jego otrzymania wraz z aktami sprawy podania skarżącej A. R. o odszkodowanie złożonego w trybie art. 160 kpa.
Pomimo pisemnego wezwania do wykonania w/w wyroku, które zawarte zostało w piśmie z dnia 15 czerwca 2005 r. sprawa nie została załatwiona. Mało tego organ nie zareagował w żaden sposób na skargę na niewykonanie tegoż wyroku która wpłynęła w dniu 20 lipca 2005 r., a poza tym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie niniejszej do czasu opracowania przez biegłego specjalistycznej dokumentacji geodezyjno - prawnej.
W ocenie Sądu oczywiste jest, że organ pozostawał i pozostaje nadal w bezczynności. Termin wynikający z wyroku zapadłego w sprawie IV SAB 128/02 (30 dni) w którym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązany był do rozpoznania podania skarżącej o odszkodowanie nie został dochowany. Nic nie wskazuje poza tym na to, iż w bliskiej perspektywie czasowej podanie to zostanie rozpoznane, albowiem po upływie ponad 3 lat od dnia wydania wyroku w sprawie IV SAB 128/02 postępowania zostało przez organ zawieszone.
W postanowieniu o zawieszeniu postępowania organ informuje, iż dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest opracowanie przez biegłego specjalistycznej dokumentacji geodezyjno prawnej, której autor zostanie wyłoniony w trybie ustawy z dnia 10 stycznia 2004 r, o zamówieniach publicznych. Jest oczywiste, że wdrożona dopiero po trzech latach procedura dodatkowo wydłuży trwające wystarczająco długo postępowanie.
Zdaniem Sądu analiza akt sprawy nie pozwala przyjąć, iż organ po wydaniu przez NSA wyroku w sprawie IV SAB 128/02 prowadził skomplikowane postępowanie wyjaśniające zmierzające chociażby do zachowania pozorów uzasadniających niemożliwość rozpoznania podania skarżącej w terminie wskazanym w tej sprawie.
Z tego też względu żądanie ukarania organu na podstawie art. 154 § 1 ppsa jest uzasadnione, a wymierzona przez Sąd grzywna mieści się w granicach przewidzianych w art. 154 § 6 ppsa.
Nie jest natomiast zasadny drugi z wniosków zawartych w skardze, a mianowicie wniosek o orzeczenie przez Sąd, iż Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest zobowiązany do przyznania skarżącej stosownego odszkodowania z tytułu szkody wynikającej z niezgodnego z prawem przejęcia nieruchomości ziemskiej.
Otóż z treści punktu I - ego wyroku wydanego w sprawie IV SAB 128/02 wynika, że organ ma rozpoznać w zakreślonym terminie 30 dni podanie skarżącej o odszkodowanie, nie zaś że ma przyznać stosowne odszkodowanie.
Rozpoznanie podania o odszkodowanie nie jest tożsame z przyznaniem odszkodowania w następstwie złożonego podania, wszak rozstrzygnięcie w tej materii może być negatywne. Naczelny Sąd Administracyjny w przywoływanym wielokrotnie wyroku z dnia 4 listopada 2002 r. nie zobowiązywał organu do przyznania skarżącej odszkodowania lecz jedynie do rozpoznania jej wniosku, którego treścią było takie żądanie.
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu są przepisy art. 154 § 1 i 6 oraz art. 151 ppsa.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło