IV SA/Wa 1687/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. z siedzibą w W. - "G." w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. z siedzibą w W. - "G." w N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy P. z siedzibą w W. - "G." w N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] sierpnia 2008r. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z 22 października 2008r. Sąd zobowiązał wnioskodawcę do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone 28 października 2008r., zatem termin do złożenia formularza upłynął bezskutecznie 4 listopada 2008r. Zarządzeniem z 20 stycznia 2009r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłat sądowych bez rozpoznania. P. "G." w N. skorzystał z przysługującego mu prawa i wniósł w terminie sprzeciw od powyższego zarządzenia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, iż jest on organizacją społeczną powołaną do życia mocą ustawy. Podstawowym źródłem finansowania jego działalności jest składka członkowska, a Związek nie prowadzi działalności gospodarczej. Podniósł także, iż zwolnienie z kosztów w sprawie jest dopuszczalne i uzasadnione zarówno przez treść art. 104 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jak również przez przedmiot sprawy i jej źródła. Zarządzeniem z 5 marca 2009r. wezwano skarżącego do nadesłania wypełnionego urzędowego formularza "PPPr" w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy – P. "G." w N. podał, że prowadzi działalność statutową. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że z mocy ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych P. i jego członkowie zwolnieni są od podatku i opłat administracyjnych oraz skarbowych. Sygn. akt IV SA/Wa 1687/08 Ponadto strona skarżąca podniosła, iż w ponad 20-letnim okresie istnienia Ogrodu nie korzystano z żadnej pomocy publicznej, ulg czy zwolnień. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący podał, iż wartość środków trwałych wynosi 54.687,17 zł, zaś zysk za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniósł 5.301,52 zł. Na rachunku bankowym wnioskodawca wskazał kwotę 12.140,91 zł. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej zwana: P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powyższego wynika, iż skutecznie wniesiony sprzeciw skutkuje utratą mocy postanowienia referendarza sądowego z mocy prawa i obliguje sąd do ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie sprzeciw skarżącego został wniesiony prawnie skutecznie, zatem Sąd rozpoznał ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści art. 199 P.p.s.a. - ponoszenie przez strony kosztów związanych z udziałem w sprawie. Oznacza to, iż podmiot wnoszący skargę powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania, a zatem i liczyć się z koniecznością gromadzenia środków finansowych na ten cel. Instytucja prawa pomocy ma zaś charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy tym należy stwierdzić, iż każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Skoro w przedmiotowej sprawie strona skarżąca wystąpiła o prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, zbadać zatem należy czy wykazała, iż nie ma środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpatrując wniosek należy mieć na uwadze, iż na obecnym etapie postępowania strona skarżąca zobowiązana jest – zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193, ze zm.) – do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł. W przypadku zaś, gdyby rozstrzygnięcie kończące postępowanie było dla strony skarżącej niekorzystne i chciałaby wnieść skargę kasacyjną, wówczas zobowiązana byłaby do wpisu również w kwocie 100 zł (§ 3 powyższego Rozporządzenia Rady Ministrów). Należy zatem stwierdzić, czy wnioskodawca składając wniosek o prawo pomocy wykazał, że nie jest w stanie ponieść wymaganych na obecnym etapie postępowania i potencjalnych kosztów postępowania w wyżej wskazanych kwotach. W uzasadnieniu wniosku oraz w sprzeciwie od zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania strona skarżąca podniosła, iż jest organizacją społeczną, zaś niniejsze postępowanie pozostaje w związku z prowadzeniem przez P. urządzenia użyteczności publicznej, służącego m.in. zaspokajaniu socjalnych potrzeb członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do terenów rodzinnych ogrodów działkowych oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podnoszeniu standardów ekologicznych otoczenia. Jednakże zaznaczenia wymaga, iż przyznanie prawa pomocy zależne jest – w świetle treści art. 246 § 2 P.p.s.a. – od sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Biorąc pod uwagę informacje zawarte w oświadczeniu o majątku i dochodach, należy uznać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Z informacji o wartości środków trwałych wynika, że wnioskodawca posiada 54.687,17 zł, zaś wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła 5.301,52 zł. Strona skarżąca ponadto posiada na rachunku bankowym kwotę 12.140,91 zł. Powyższe dane wskazują, iż obecna sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie uzasadnia jej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W ocenie Sądu skarżący ma dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a przyznanie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, w których strona rzeczywiście nie jest w stanie tych kosztów ponieść. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 254 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.