IV SA/Wa 1687/21
WyrokWSA w Warszawie2022-04-22
Skład orzekający: Kaja Angerman, Marzena Milewska-Karczewska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prokurent samoistny spółki, który nie udostępnił wymaganych dokumentów organowi Inspekcji Ochrony Środowiska podczas kontroli, może zostać obciążony administracyjną karą pieniężną za utrudnianie przeprowadzenia kontroli?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prokurent samoistny spółki, który nie udostępnił wymaganych dokumentów organowi Inspekcji Ochrony Środowiska pomimo wezwań, utrudnił przeprowadzenie kontroli. Brak udostępnienia dokumentacji stanowi podstawę do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, nawet jeśli spółka nie posiada zarządu, ponieważ prokurent jest umocowany do reprezentowania spółki i działania w jej imieniu. Kara w najniższym wymiarze spełnia funkcję prewencyjną i jest uzasadniona wagą obowiązków związanych z ochroną środowiska.Stan faktyczny
Skarżący, będący prokurentem samoistnym spółki, został obciążony administracyjną karą pieniężną w wysokości 10.000 zł za utrudnianie organowi Inspekcji Ochrony Środowiska przeprowadzenia kontroli w miejscu prowadzenia działalności. Kara została nałożona za nieudostępnienie wymaganych dokumentów dotyczących działalności spółki, w tym dokumentacji technicznej kotłów i informacji o zużyciu opału. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Warszawa, 22 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2021r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
J. D. (dalej: skarżący, strona), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2021r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2020r. wymierzającą J. D. – prokurentowi samoistnemu B. sp. z o.o., administracyjną karę pieniężną w wysokości 10.000 zł., za utrudnianie organowi Ochrony Środowiska przeprowadzenia kontroli w miejscu prowadzenia działalności.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z [...] grudnia 2020 r. (nr wskazany na wstępie) [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ, organ I instancji), na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 31c ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 995 – dalej: ustawa ioś), wymierzył J. D. - prokurentowi B. Sp. z o. o. ( ul. [...], [...]- dalej: spółka). administracyjną karę pieniężną za utrudnianie organowi Inspekcji Ochrony Środowiska (dalej: organowi IOŚ) przeprowadzenia kontroli w miejscu prowadzenia działalności, w wysokości 10.000 zł.
Odwołanie od wskazanej wyżej decyzji wniósł J. D. wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzucając: naruszenie przepisów ustawy z dnia 15 września
2000 r. Kodeks spółek handlowych; błędne zastosowanie sankcji w postaci administracyjnej kary pieniężnej; celowe zatajenie faktów, które pominięte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znacząco wpływają na interpretację przez osoby, podmioty trzecie uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ odwoławczy) po rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] sierpnia 2021r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy m. in. wskazał, że nie uwzględnił żądania strony, co do przeprowadzenia dowodu w
postaci zeznania świadków, na okoliczność uczestniczenia bądź nie strony w czynnościach kontrolnych, bowiem okoliczność ta nie ma znaczenia w sprawie. W niniejszej sprawie w ocenie GIOŚ mamy bowiem do czynienia z niedopełnieniem obowiązku przede wszystkim w postaci nieprzekazania dokumentów organowi
kontroli, co doprowadziło do naruszenia w postaci utrudniania kontroli.
Organ wyjaśnił, że w myśl art. 9 ust. 2 pkt 6 ustawy ioś, organ kontroli uprawniony był do żądania pisemnych informacji dotyczących działalności
prowadzonej na terenie spółki, a w szczególności do wskazania konkretnych dokumentów wymaganych do ustalenia czy są przestrzegane przepisy i decyzje administracyjne w zakresie ochrony powietrza. Wezwaniem z 14 maja 2020 r., strona była zobowiązana do udzielenia pisemnych informacji w zakresie działalności prowadzonej przez spółkę. Organ I instancji pouczył również stronę o odpowiedzialności karnej za nieusprawiedliwione niezastosowanie się do wytycznych. W tym stanie rzeczy w ocenie GIOŚ, WIOŚ był uprawniony do złożenia zawiadomienia do organu ścigania w przedmiocie utrudniania kontroli, tj. na podstawie art. 225 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. Strona o powyższym fakcie została pouczona w wezwaniu z dnia 14 maja 2020 r.
Wskazano także, że zgodnie z art. 31c ust. 1 pkt 2 ustawy ioś, kto utrudnia organowi IOŚ przeprowadzanie kontroli - podlega karze pieniężnej w wysokości od 10.000 zł do 100.000 zł. Stosownie do art. 31 c ust. 2 ustawy ioś kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 wymierza, w drodze decyzji, właściwy organ IOŚ.
Zatem w niniejszej sprawie, zgodnie z hipotezą ww. normy prawnej, administracyjna kara pieniężna została nałożona na skarżącego będącego
prokurentem spółki, któremu przypisuje się utrudnianie przeprowadzenia kontroli.
Organ wyjaśnił również odwołując się do brzmienia art. 1091 ust. 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: k.c.), że prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Stosownie do
art. 1091 ust. 2 k.c. nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Zgodnie z informacją zwartą w KRS nr [...] spółka nie posiada zarządu. Niemniej jednak w spółce ustanowiona jest prokura samoistna. W myśl art. 1097 § 2-31 k.c. prokura wygasa wskutek wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, a także
ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji, przekształcenia przedsiębiorcy oraz wraz ze śmiercią prokurenta.
Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, skoro spółka umocowała do działania w swoim imieniu prokurenta samoistnego, który jest uprawniony do jednoosobowego działania, a umocowanie to nie wygasa wskutek odwołania całego zarządu, to nie zachodzą w składzie jednostki organizacyjnej braki uniemożliwiające jej działanie, bowiem spółka ma umocowane "osoby uprawnione do działania w jej
imieniu" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2016 r., II OZ 475/16). Wobec powyższego bezspornym jest, że prokurent był uprawniony do działania w imieniu spółki, zatem do przyjęcia na siebie odpowiedzialności za przygotowanie i dostarczenie organowi IOŚ wymaganej dokumentacji.
GIOŚ podzielił zatem stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym
obowiązek działania w imieniu spółki ciąży na prokurencie wpisanym do rejestru przedsiębiorców KRS. Organ zauważył przy tym, że do dnia wydania niniejszej decyzji strona widnieje w rejestrze przedsiębiorców KRS jako prokurent samoistny spółki, tym samym strona nie została zwolniona z nałożonych na nią obowiązków wynikających z pełnionej funkcji.
Dalej GIOŚ wyjaśnił również, że przepis art. 31c ustawy ioś nie jest zaliczany
do przepisów karnych. Niemniej by prawidłowo zinterpretować jego treść należy odnieść się do ustaleń doktryny poczynionych na poczet art. 225 Kodeksu karnego. Artykuł ten nakłada odpowiedzialność karną na osobę, która udaremnia lub utrudnia wykonanie czynności służbowej osobie uprawnionej do przeprowadzania kontroli w zakresie ochrony środowiska lub osobie przybranej do jej pomocy. Przyjmuje się, iż ".uniemożliwianie" stanowi synonim "udaremniania"’, zatem do zakresu pojęcia "uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli’’ zaliczyć należy: niewpuszczenie na dany teren, niedopuszczenie do pewnych materiałów lub urządzeń, brak możliwości
pobrania próbek, ukrycie lub zniszczenie przedmiotów, które kontrolujący ma zbadać, odmowa dostępu do określonego pomieszczenia lub urządzenia, brak możliwości dokonania niezbędnego nagrania filmowego lub dźwiękowego, niewykonanie innego uzasadnionego prawnie żądania kontrolującego. Dodatkowo przyjmuje się, iż działania powyższe, nie zawsze muszą oznaczać zakłócenia przebiegu kontroli w stopniu uniemożliwiającym w ogóle lub w części osiągnięcia jej celu. Pojęcie "utrudnianie przeprowadzenia kontroli’’ zostało natomiast zinterpretowane jako zakłócenie
przebiegu kontroli w stopniu uniemożliwiającym w ogóle lub w części osiągnięcie jej celu, którym z reguły jest ustalenie stanu faktycznego. Ponadto przyjmuje się, iż utrudnianie to każde zachowanie, które godzi w sprawny, normalny tok czynności kontrolnych, zatem do zakresu pojęcia "utrudnianie przeprowadzenia kontroli’’ zaliczyć należy: bierny opór co do rozpoczęcia lub dalszego przeprowadzenia kontroli, zakłócenie czynności kontrolnej ograniczającej osiągnięcie celu kontroli, uczynienie procesu kontroli bardziej skomplikowanym. A zatem uniemożliwianie i utrudnianie wykonywania czynności kontrolnych może przejawiać się zarówno w działaniu jak i zaniechaniu kontrolowanego (D. Danecka. W. Radecki, Inspekcja Ochrony
Środowiska. Komentarz. Warszawa 2020).
Organ odwoławczy wskazał również, że jak wynika z akt sprawy strona nie wywiązała się z obowiązku dostarczenia organowi IOŚ dokumentów do przesłania których organ wzywał w piśmie z dnia 14 maja 2020 r. oraz z dnia 15 czerwca 2020 r. Pismem z dnia 2 czerwca 2020 r. strona przesłała do organu kontrolującego jedynie wypis z rejestru gruntów oraz atesty opału. Ponadto wskazała, iż na dzień 2 czerwca 2020 r. nie potrafi przedstawić dokumentacji technicznej kotłów; nie posiada dostępu
do dokumentacji stanowiącej zgłoszenie instalacji energetycznej, a także oświadczyła, że dokumentacja potwierdzająca ilość spalonego opału zostanie dostarczona w późniejszym okresie. Niemniej strona do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie dostarczyła do organu IOŚ dokumentacji, która potwierdzałaby ilość spalonego opału, a także nie zajęła ostatecznego stanowiska w zakresie dokumentacji technicznej kotłów. Ponadto w treści pisma z 2 czerwca 2020 r. strona wskazała, że
nie posiada dostępu do dokumentacji dotyczącej zgłoszenia instalacji energetycznej.
W odniesieniu do pozostałej dokumentacji nie wyjaśniła wprost, że jej nie posiada bądź nie jest zobowiązana do jej prowadzenia. Organ zauważył także, że strona w żaden sposób nie odniosła się do wezwania z 15 czerwca 2020 r., zatem nie dostarczyła: kserokopii dokumentu potwierdzającego wygaśnięcie mandatu prezesa zarządu lub rezygnację z pełnionej funkcji, powołanie nowego prezesa zarządu, zgłoszenie zmian w organie spółki do KRS. Tym samym w ocenie GIOŚ, zaniechała obowiązkom wynikającym z przepisów dotyczących kontroli działalności gospodarczej, tj. nie udostępniła wymaganych dokumentów, czym utrudniła przeprowadzenie kontroli.
W ocenie organu bezspornym jest, że bierność strony stanowi przejaw utrudniania przeprowadzenia kontroli działalności gospodarczej. Strona, jako
prokurent samoistny spółki, nie powinna pozostawiać pisma z 15 czerwca 2020 r. bez żadnej odpowiedzi. Nie bez znaczenia, w ocenie organu odwoławczego jest również fakt, że strona nie podjęła żadnego działania w celu uzyskania wymaganej dokumentacji, nie wykazała realnego zamiaru współdziałania w zakresie przeprowadzenia kontroli. Tym samym organ IOŚ nie był w stanie wyjaśnić wszelkich okoliczności koniecznych do dokładnego zbadania sprawy. GIOŚ uznał zatem, że działania podejmowane przez stronę były w pełni świadome. Strona odbierała wezwania, była świadoma ich treści, niemniej nie dopełniła ciążącego na niej
obowiązku dostarczenia dokumentacji. A zatem ograniczenie przez kontrolowanego możliwości przeprowadzenia przez organ kontrolujący tylko niektórych bądź jednego
z dopuszczalnych prawem działań kontrolnych, wystarczy, aby za słuszne można było przyjąć, iż zobowiązany utrudnia przeprowadzenie kontroli. Tym samym prokurent swoim zachowaniem, polegającym na nieudostępnieniu wymaganych dokumentów, utrudniał przeprowadzenie kontroli. Efektem jego działań było zakłócenie przebiegu kontroli w stopniu uniemożliwiającym osiągnięcie jej celu w znacznej części, którym
było ustalenie stanu faktycznego.
Podkreślono również, że w ustawie IOŚ nie funkcjonują regulacje dotyczące możliwości odstąpienia od zastosowania określonych w tej ustawie instrumentów odpowiedzialności administracyjnej. Niezależnie jednak od przepisów prawa materialnego, procedurę odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewiduje art. 189 f Kpa. W ocenie organu odwoławczego, jednak w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Administracyjne kary pieniężne za uniemożliwianie lub utrudnianie kontroli stanowią środki finansowo-prawne chroniące pośrednio środowisko, jako dobro wspólne. Zatem są to instrumenty prawne o charakterze sankcji administracyjnych, zabezpieczające realizację obowiązków dotyczących udziału przedsiębiorców przy wykonywaniu
kontroli, w niniejszym przypadku przestrzegania norm i przepisów środowiskowych. Organ zauważył przy tym, że nawet gdyby dany podmiot usunął naruszenie, poprzez udostępnienie w kolejnych kontrolach organowi IOŚ wymaganej dokumentacji, nie usunęłoby to skutku w postaci utrudniania kontroli, którą przeprowadził organ i
podczas której utrudniono organowi sprawdzenie czy podmiot korzystający ze środowiska przestrzega przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie ochrony powietrza. A zatem biorąc uwagę okoliczności związane z doniosłą wagą społeczną obowiązków związanych z ochroną środowiska, jako dobra wspólnego, nie sposób uznać, że waga stwierdzonego naruszenia prawa ma charakter znikomy. W takim stanie sprawy, w ocenie GIOŚ, nie została spełniona przesłanka określona w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
W odniesieniu do art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym brak jest prawomocnej decyzji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej przez inny uprawniony organ administracji publicznej, a także brak jest informacji o tym, aby strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe w tym zakresie. Strona nie przedłożyła w tym aspekcie jakichkolwiek dokumentów i informacji, w związku z tym GIOŚ nie ma podstaw do przyjęcia, że spełnione są przesłanki zawarte w ww. artykule.
Wskazano także, że w ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 189f § 2 i 3 k.p.a.
Nie zgadzając się ze wskazaną wyżej decyzją GIOŚ J. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej :
"- błędne ustalenie stanu faktycznego,
- bezprawne pominięcie wskazanego żądania skarżącego,
- naruszenie przepisów prawa karnego,
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego,
- nieposzanowanie, naruszenie przepisów prawa przedsiębiorcy,
co doprowadziło do błędnej interpretacji obowiązujących przepisów prawa, oraz stworzenie indywidualnej interpretacji zdarzenia przypasowanej do kierunkowego zamiaru ukarania karą administracyjną".
Podnosząc wskazane wyżej zarzuty skarżący wniósł o: 1/ niewszczynanie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia niniejszego postępowania skargowego, 2/ uchylenie decyzji w całości, 3/ umorzenie postępowania ewentualnie
o: 3/ zawieszenie całego postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego w Sądzie Rejonowym w T. [...], 4/ "uchylenie zaskarżonej
decyzji i skierowanie postępowania do instancji niższej celem poprawnego przeprowadzenia postępowania kontrolnego w spółce prawa handlowego".
W uzasadnieniu skargi w szczególności podkreślono, że wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego wydaje się zasadny z uwagi na poszanowanie i pierwszeństwo tego prawa nad prawem administracyjnym. Nadto "sama kontrola poza brakiem dokumentacji kontrolowanej (zagubieniem, nieprowadzeniem) niczego nie ujawniła, a nieudolność kontrolujących w kwestii merytorycznej oceny posiadanych albo nie posiadanych dokumentów, dokumentacji nie może zmierzać do bezwzględnych sprzecznym ze stanem
faktycznym równolegle prowadzonych sprawach – zawiadomienie do prokuratury z art. 225 k.k. i karze administracyjnej....".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zdaniem Sądu skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Na wstępie, mając na względzie zawarty w skardze wniosek o niewszczynanie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia niniejszego postępowania skargowego – należy wyjaśnić, iż Sąd nie jest organem egzekucyjnym i nie prowadzi egzekucji należności pieniężnych. W tym zakresie egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela przez organy podatkowe (Kierownika Urzędu Skarbowego).
Mając jednak na względzie treść ww. wniosku Sąd przyjmuje, iż był to wniosek kierowany nie do Sądu lecz do wierzyciela (organu administracji) o niepodejmowanie kroków egzekucyjnych.
Sąd wskazuje również, że zawieszenie postępowania sądowo-
administracyjnego (wniosek zgłoszony jako ewentualny) możliwe jest na podstawie art. 123, 124 lub 125 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (jt. Dz.U. z 2022r. poz.329 - dalej: p.p.s.a.). W niniejszej jednak sprawie nie zaistniała żadna ze wskazanych przesłanek w tym w szczególności rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w T. (sygn.. akt [...]) nie stanowi zagadnienia wstępnego od którego zależałoby wydanie wyroku w niniejszej sprawie. Kwestia bowiem odpowiedzialności karnej skarżącego na podstawie art. 225 kk nie jest bowiem takim zagadnieniem.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ odwoławczy) z [...] sierpnia 2021r. (nr wskazany na wstępie) utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ, organ I instancji) z [...] grudnia 2020r.
(nr wskazany na wstępie) wymierzającą skarżącemu administracyjną karę pieniężną
w wysokości 10.000 zł za utrudnienie organom IOŚ przeprowadzenia kontroli w
miejscu prowadzenia działalności przez spółkę B. sp. z o.o.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 31c. ust. 1 pkt 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, według którego ten, kto utrudnia organowi Inspekcji Ochrony Środowiska przeprowadzanie kontroli podlega karze pieniężnej w wysokości od 10.000 zł do 100.000 zł.
W niniejszej sprawie organy stwierdziły ziszczenie się ww. przesłanek, tj.
uznały, że J. D. (prokurent samoistny spółki B. sp. z o.o.) utrudnił inspektorom WIOŚ przeprowadzenie kontroli, w miejscu prowadzenia przez spółkę działalności, w zakresie przestrzegania przez nią przepisów i decyzji
administracyjnych w zakresie ochrony powietrza.
Skarżący nie zgadza się z tym stanowiskiem, zarzucając organowi: nieprawidłowe dokonanie ustalenia stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów prawa karnego i postępowania administracyjnego a także nieposzanowanie przepisów prawa przedsiębiorcy. Przy czym, co należy zauważyć, skarżący nie wskazał żadnego konkretnego artykułu wskazanych regulacji, który byłby przez organ naruszony.
Z akt sprawy wynika bezspornie, że skarżący choć w odpowiedzi na pismo organu z dnia 14 maja 2020r. udzielił częściowych wyjaśnień i nadesłał m. in. : świadectwa jakości paliwa, oraz 6 stronę operatu szacunkowego gdzie wskazano stan własności oraz użytkowania wieczystego działki nr ew. 11, to jednak wskazane wyjaśnienia i dokumenty niewątpliwie były niepełne a nadto mimo zobowiązania się do nadesłania w terminie późniejszym ilości spalonego opału - nie uczynił tego. Z kolei w odpowiedzi na pismo z 15 czerwca 2020r. - mimo prawidłowego otrzymania tego pisma – nie przekazał żadnych dokumentów ani też nie udzielił żadnych wyjaśnień i informacji w zakresie żądanym przez organ. Powyższe wprost wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (karta 1-5 akt administracyjnych).
A zatem, mając na względzie powyżej opisane zachowanie skarżącego, w ocenie Sądu, GIOŚ prawidłowo uznał, iż zasadne było wszczęcie postępowanie w wyniku którego J. D. został uznany za sprawcę czynu określonego w art. 31c ust.1 pkt 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.
Jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu odnosi się on do każdego, kto utrudnia przeprowadzenie kontroli, a niewątpliwie za takowe należy uznać działanie skarżącego, który nie przedstawił na wezwania organu, żądanych przez ten organ dokumentów, tym samym utrudniając przeprowadzenie kontroli mimo, iż jako
prokurent spółki (prokura samoistna) był umocowany do jej reprezentacji.
W ocenie Sądu nałożona na skarżącego kara nie jest zbyt wygórowana. Zauważyć należy, że ma ona najniższy wymiar, jaki przewiduje ustawa w tym zakresie. Ponadto spełnia ona przede wszystkim funkcję prewencyjną, zapobiegającą
podobnym naruszeniom w przyszłości.
Odnosząc się natomiast do zawartych w skardze zarzutów, Sąd uznał je za niezasadne, bowiem:
- w ocenie Sądu organy IOŚ dokładnie ustaliły stan faktyczny w niniejszej sprawie. Z
akt sprawy wynika bowiem, iż pomimo odbioru przez skarżącego w dniu 19 maja
2020r. wezwania kierowanego do Prezesa spółki H. D. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych) do udziału w podejmowanych
przez WIOŚ czynnościach kontrolnych zaplanowanych na 1 czerwca 2020r. oraz do dostarczenia potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii dokumentów (tytuł własności budynku kotłowni i instalacji energetycznej, dokumentacji technicznej
kotłów, zawierającej parametry techniczne kotłów, pozwolenia/zgłoszenia organom ochrony środowiska instalacji energetycznej, zużycie węgla w 2019/2020r., atesty spalanego węgla), skarżący ani nie poinformował organu, iż spółka nie posiada
zarządu (rezygnacja Prezesa zarządu z funkcji) przed dniem w którym dokonano oględzin na terenie spółki B. sp. z o.o, ani też nie złożył wszystkich wskazanych w ww. piśmie dokumentów ( w załączeniu do mail-a z 2 czerwca 2020r. przekazano świadectwa jakości paliwa używanego w kotłowni oraz stronę 6 z operatu szacunkowego gdzie w pkt 5 zawarte zostało określenie stanu nieruchomości gruntowej z którego wynika, że spółka jest użytkownikiem wieczystym gruntu na
którym posadowiony jest budynek kotłowni). Również na kolejne wezwanie organu - tym razem bezpośrednio kierowane do skarżącego (pismo z 15 czerwca 2020r.), wzywające do nadesłania informacji i dokumentów ( sprecyzowanie czy spółka wnosi
o zawieszenie postępowania kontrolnego, przedłożenie dokumentów:
potwierdzających wygaśnięcie mandatu prezesa lub jego rezygnację z pełnienia
funkcji, powołania nowego zarządu/ prezesa zarządu, potwierdzających zgłoszenie zmian w zarządzie spółki do KRS) – skarżący nie odpowiedział i nie przedłożył wyjaśnień i niezbędnych dokumentów dla prawidłowego prowadzenia postępowania kontrolnego, utrudniając tym samym przeprowadzenie kontroli przez organ IOŚ.
Sąd w tym miejscu wskazuje, iż podziela stanowisko organu odwołujące się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że osoby prawne zawsze posiadają zdolność do czynności prawnych, chyba że ustanie byt takiego podmiotu. Brak organów nie oznacza, bowiem że nie istnieje osoba prawna a braku możliwości dokonywania czynności prawnych nie można zrównywać z brakiem zdolności do tych czynności. W przypadku niemożności sprawowania czynności przez członka zarządu (np. na skutek rezygnacji), zarząd powinien niezwłocznie podjąć działania w celu dokonania zmiany w składzie zarządu. Niezależnie od powyższego rację ma organ wskazując, że spółka B. sp. z o.o ustanowiła prokurenta. Prokura zgodnie z art. 1091 k.c. jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi
wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności
sądowych oraz pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Prokurent reprezentuje przedsiębiorcę, a nie członka zarządu a zatem bez znaczenia jest fakt wygaśnięcia mandatu członka zarządu nawet jeśli jest on jedynym członkiem zarządu bowiem prokura nawet wówczas nie wygasa. Prokurent samoistny (tak jak w niniejszej sprawie) był zatem umocowany do reprezentowania spółki samodzielnie
przy czynnościach objętych jej zakresem ( por. także A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Wyd. VII, Lex 2010). Tym samym organ zasadnie wzywał prokurenta do przedłożenia stosownych dokumentów, które umożliwiłyby organowi przeprowadzenie kontroli przedsiębiorstwa.
- rację ma również organ odwoławczy wskazując w odpowiedzi na skargę oraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że bez znaczenia dla niniejszej sprawy była kwestia uczestniczenia czy też nie w dniu 1 czerwca 2020r. w czynnościach kontrolnych skarżącego. Utrudnianie przeprowadzenia kontroli polegało bowiem na nie
przekazaniu dokumentacji, o którą występował organ. Sama okoliczność nie uczestniczenia w kontroli, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, nie
była brana pod uwagę przy ocenie zasadności nałożenia na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej. Tym samym prawidłowo, w ocenie Sądu, organ uznał za niecelowe przesłuchiwanie pracowników spółki na tą okoliczność.
- w zakresie zarzutu dot. naruszenia przepisów karnych oraz "przepisów prawa przedsiębiorcy", zauważyć należy, iż przepisy kodeksu karnego nie mają prymatu nad przepisami administracyjnymi, są to odrębne regulacje. Niewątpliwie skarżący był uprawniony do działania w imieniu spółki a co za tym idzie do przygotowania i dostarczenia organowi IOŚ wymaganych przez niego dokumentów oraz złożenia wyjaśnień w sprawie. Organ kontroli w myśl bowiem art. 9 ust. 2 pkt 6 IOŚ był uprawniony do żądania pisemnych informacji i dokumentów dotyczących działalności prowadzonej przez spółkę i dotyczących przestrzegania przez nią przepisy w zakresie ochrony powietrza. Niewątpliwie również na podstawie 304 § 2 k.p.k. w zw. z art. 225 § 1 k.k. WIOŚ był zobligowany do złożenia zawiadomienia do organów ścigania w przedmiocie utrudniania kontroli .
- podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania, polegający na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego nie został przez stronę w żaden sposób skonkretyzowany i poparty stosownymi argumentami, a Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w całokształcie jej okoliczności prawnych i faktycznych, nie stwierdził, aby naruszała ona przepisy prawa materialnego czy też procesowego w sposób rażący lub w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.
Reasumując, zaskarżona decyzja GIOŚ, w ocenie Sądu, nie narusza
przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego, w stopniu rzutującym na wynik sprawy. Z całą zaś pewnością - wbrew ogólnikowym zarzutom skargi -
wydano ją w oparciu o poprawnie ustalony stan faktyczny sprawy (art. 7, art. 77, art. 107 § 1 k.p.a.) i w zgodzie z brzmieniem art. 31 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 9 ust. 2
pkt 6 ustawy IOŚ. Niezasadnie zatem zarzucono organom nieprawidłowe rozpatrzenie sprawy. Organ odwoławczy przeanalizował bowiem materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji, zrelacjonował zarzuty podniesione w odwołaniu, a następnie
na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy
wydał rozstrzygnięcie, wyjaśniając jego podstawę prawną.
Na marginesie należy dodać, że sąd ocenia konkretną sprawę i konkretny stan faktyczny. Nie może zatem oceniać rozstrzygnięć innych organów, które ewentualnie zostaną wydane w oparciu o zebrany w odrębnym postępowaniu materiał dowodowy.
Mając zatem powyższe na uwadze przy uwzględnieniu, iż organy rozważyły możliwość zastosowania w niniejszej sprawie działu IVa, rozdziału 13 Kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło