IV SA/Wa 169/13

WyrokWSA w Warszawie2013-05-14

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o nadanie statusu uchodźcy, złożony po zatrzymaniu cudzoziemca w związku z nielegalnym pobytem i w obliczu wydalenia, może zostać uznany za oczywiście bezzasadny, a jego małżeństwo z obywatelką polską za fikcyjne, jeśli nie wykazano rzeczywistych więzi rodzinnych i nie udowodniono obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo rozpatrzyły wniosek o nadanie statusu uchodźcy jako oczywiście bezzasadny. Stwierdzono, że cudzoziemiec nie wykazał obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, a jego małżeństwo z obywatelką polską zostało zawarte w celu obejścia przepisów dotyczących legalizacji pobytu, a nie w celu stworzenia rodziny. Brak rzeczywistych więzi rodzinnych i brak udowodnionego ryzyka prześladowania uzasadniały odmowę nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany, a także nie stanowiły przeszkody do wydalenia z terytorium RP.
Stan faktyczny
Skarżący, M. N., obywatel Federalnej Republiki N., został zatrzymany w związku z podejrzeniem nielegalnego pobytu w Polsce. Złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, podając jako motyw chęć pozostania w związku małżeńskim z obywatelką polską. Organy administracji uznały jego wniosek za oczywiście bezzasadny, odmówiły nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, a także zgody na pobyt tolerowany, stwierdzając, że małżeństwo jest fikcyjne i zawarte w celu obejścia przepisów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym zaniechanie wyjaśnienia rzeczywistej więzi z małżonką i przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, a także dowolne przyjęcie ustaleń dotyczących braku zagrożenia w kraju pochodzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano ze środków budżetowych WSA wynagrodzenie dla radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenie o braku okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. Z. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. N. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r., nr [...], o uznaniu wniosku skarżącego za oczywiście bezzasadny, odmowie nadania mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotowa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. M. N., obywatel Federalnej Republiki N. , deklarujący narodowość [...] , w dniu 21 maja 2012 r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji z podejrzeniem nielegalnego pobytu na terytorium RP. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] maja 2012 r. został on umieszczony w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w P. W dniu 26 lipca 2012 r. cudzoziemiec złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Jako motyw wyjazdu z kraju pochodzenia i ubiegania się o status uchodźcy podał chęć pozostania w związku małżeńskim z obywatelką polską. W postępowaniu przed organem pierwszej instancji ustalono, że cudzoziemiec w dniu 2 lipca 2010 r. zawarł związek małżeński z obywatelką polską – A. O. W dniu 27 lipca 2010 r. cudzoziemiec złożył do Wojewody [...] wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, wskazując jako powód zawarcie wspomnianego małżeństwa. Dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu M. N. z terytorium RP w terminie 14 dni. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji utrzymał ją w mocy w całości uznając, że jest zgodna z prawem. W dniu 1 października 2012 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpłynęło pismo skarżącego z wnioskiem o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków w osobie E. O.- córki żony skarżącego, A. O., A. i J. B. (wuja małżonki), K.O. (świadka na ślubie), W. U. (właściciela jednego z mieszkań wynajmowanego przez stronę), J. J. - pełnomocnika H.Sp. z o.o, której udziały skarżący miał rzekomo kupić. W dniu [...] października 2012 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, decyzją nr [...], postanowił odmówić nadania skarżącemu statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie z dnia 28.07.1951 r. oraz Protokołu dot. statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31.01.1967 r. (Dz. U z 1991 r., Nr 119, poz. 515 i 517). Orzekający organ uznał wniosek skarżącego za oczywiście bezzasadny, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i postanowił wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu stwierdzono, że wnioskodawca nie podał żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska. Organ wskazał też, że skarżący nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), koniecznych dla nadania mu ochrony uzupełniającej oraz nie zachodzą wobec niego przesłanki dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a przywołanej ustawy. Organ uznał stronę za imigranta ekonomicznego, zaś jego małżeństwo zawarte z obywatelką polską jako formalne, a nie rzeczywiste i mające jedynie na celu obejście przepisów dotyczących udzielania zezwoleń na pobyt czasowy w terytorium RP. Organ podzielił ocenę wyrażoną przez Wojewodę [...] , zawartą w przytoczonej wyżej decyzji i uznał, że jego małżeństwo mające fikcyjny charakter nie stanowi przeszkody do wydalenia wnioskodawcy z terytorium RP. Od decyzji tej skarżący w dniu 26 października 2012 r. złożył odwołanie wnosząc o udzielenie mu ochrony międzynarodowej na terytorium RP. Rada do Spraw Uchodźców po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Odnosząc się do kwestii małżeństwa cudzoziemca z obywatelką polską Rada przywołała w tym względzie ustalenia poczynione przez Wojewodę [...] w postępowaniu dotyczącym udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, wskazując, że małżeństwo skarżącego jest fikcyjne i zostało zawarte w celu uniknięcia negatywnych konsekwencji nielegalnego pobytu skarżącego na terytorium RP. Rada uznała, że postępowanie prowadzone przez Urząd Wojewódzki było wyczerpujące, w jego trakcie dokonano zebrania pełnego materiału dowodowego. Wskazano, że postępowanie obejmowało trzykrotne przesłuchanie cudzoziemca, jego żony A. O., E. O., jej córki z pierwszego małżeństwa, K. O., świadka na ślubie, właścicieli dwóch mieszkań, w których cudzoziemiec zamieszkiwał i właścicieli wynajmowanego przez nich mieszkania –T. U. - żony właściciela mieszkania przy ulicy [...], J. R. - mieszkanie przy ul. [...]. Ponadto dokonano dwukrotnej konfrontacji małżonków w celu ustalenia możliwości porozumienia się i komunikowania się. Funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzili wywiad środowiskowy w pierwszym miejscu zamieszkania małżonków przy ulicy [...]. Dodatkowo Rada oparła swoje ustalenia o oświadczenia i deklaracje złożone przez skarżącego i jego żonę w trakcie postępowania statusowego. Rada stanęła na stanowisku, że liczne sprzeczności w zeznaniach skarżącego i jego małżonki świadczą o braku więzi emocjonalnej między nimi. Rada odnosząc się do wniosku skarżącego o ponowne przesłuchanie osób, które były objęte postępowaniem przeprowadzonym przez Wojewodę [...] i zakończonym decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. - podobnie jak organ pierwszej instancji stanęła na stanowisku, że żądanie to jest pozbawione podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazano, że przedstawione wyniki postępowania przeprowadzonego przez Urząd Wojewódzki oraz wydana przez Wojewodę [...] decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r. i następnie rozpatrzone w ramach postępowania odwoławczego przez Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców ([...] dnia [...].06.2011 roku) jednoznacznie wykazały, że deklaracje cudzoziemca na temat prawdziwego charakteru zawartego przez niego małżeństwa są pozbawione podstaw, zaś jego małżeństwo ma wyłącznie charakter formalny, w celu uzyskania zgody na pobyt na terytorium RP. Rada odnosząc się do pisma skarżącego z 23.11.2012 r. nie uznała za zasadne przeprowadzenie dowodu z ponownego przesłuchania świadków, którzy już zeznawali oraz nowych osób (A. i J. B. ). Uznano, że osoby te nie mogą wnieść do sprawy żadnych nowych, istotnych okoliczności, które nie byłoby przedmiotem badania i analizy w trakcie postępowania przed organem I instancji. W związku z powyższym Rada odmówiła przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osób podanych we wspomnianym piśmie. Rada stanęła na stanowisku, że cudzoziemiec instrumentalnie traktuje procedurę uchodźczą. Skarżący złożył bowiem wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy na terytorium RP dopiero po zatrzymaniu go i osadzeniu w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców, a zatem dopiero wtedy, gdyż stanął w obliczu perspektywy wydalenia go z terytorium RP. Podkreślono, że nie był on nigdy prześladowany w kraju pochodzenia, ani z powodów politycznych, rasowych, religijnych czy przynależności do specjalnej grupy społecznej. Odnosząc się do nowych okoliczności, podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, świadczących jego zdaniem o zagrożeniu jego bezpieczeństwa z powodu napięć i starć między muzułmanami a chrześcijanami w Federalnej Republice N. , Rada wskazała, że przeprowadziła własną wnikliwą analizę sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego ze zwróceniem szczególnej uwagi na napięcia i starcia, do jakich dochodzi pomiędzy muzułmanami, w szczególności członkami radykalnej islamskiej organizacji [...] , a katolikami. Rada uznała za bezpodstawny zarzut, że organ I instancji oparł się na pozbawionych aktualności materiałach, raportach i opracowaniach. W ocenie Rady opracowania eksperckie wskazane w tekście decyzji obejmują okres od marca 2010 do stycznia 2012- czyli okres nieobecności cudzoziemca w kraju pochodzenia. Rada dodała, że w oparciu o wspomniane materiały i opracowania organ I instancji dokonał trafnej oceny sytuacji w N. oraz relacji między obydwu grupami wyznaniowymi i dał temu wyraz w treści swego rozstrzygnięcia. Rada odniosła się również do raportu z misji badawczej do N. w dniach [...] maja 2011 r., opublikowanego w Warszawie w czerwcu 2011 r. oraz pisma Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP z dnia [...].01.2012 r., stanowiącego pogłębioną analizę sytuacji w kraju urzędowania polskiej placówki dyplomatycznej. W konkluzji Rada stwierdziła, że zawarte w odwołaniu twierdzenie, iż na całym terytorium N. , w tym zamieszkanej przez cudzoziemca rejonie [...], dochodzi do krwawych starć między muzułmanami a chrześcijanami i z tego powodu nie może on powrócić do kraju pochodzenia i powinien zostać objęty ochroną międzynarodową na terytorium RP - jest całkowicie bezzasadne i sprzeczne ze stanem faktycznym. Podkreślono, że cudzoziemiec nie prowadził żadnej działalności politycznej w kraju, nie angażował się w żadną działalność wymierzoną przeciwko [...] i do wyjazdu z N. we wrześniu 2009 r. nie doznał żadnych prześladowań z powodów religijnych. Powyższe w ocenie Rady oznacza, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżący nie byłby narażony na prześladowanie ani innego rodzaju represje. Nie uznano również za wiarygodne, że w przypadku powrotu do N. mogłoby mu grozić orzeczenie kary śmierci, tortury lub nieludzkie traktowanie czy karanie, poważne i zindywidualizowane zagrożenia dla życia i zdrowia. Z tych też względów Rada do Spraw Uchodźców uznała, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek do objęcia go ochroną uzupełniającą na terytorium RP. Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła ostatecznie, że w obliczu udowodnienia, że małżeństwo zawarte z A. O. ma jedynie charakter formalny - trudno jest uznać, że wydalenie cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej naruszałoby jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (art. 97 pkt. 1 i 1 a cytowanej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP). Skargę na powyższą decyzję do Sądu wniósł M. N.(dalej jako: skarżący). Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 7 , 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez zaniechanie poczynienia wyjaśnień istotnych z punktu widzenia przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, w postaci ustalenia rzeczywistej więzi łączącej skarżącego z jego małżonką A. O., - art. 7, 77 § 1 i art. 78 § 4 Kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność aktualnej, rzeczywistej więzi łączącej go z małżonką A.O., - art. 80 Kpa poprzez dowolne przyjęcie, że wnioski z przeprowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, co do celu zawarcia przez skarżącego związku małżeńskiego, są prawidłowe i mają znaczenie w kontekście przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, - art. 80 Kpa poprzez dowolne przyjęcie, że w razie powrotu do kraju pochodzenia nie grozi skarżącemu ryzyko związane z faktem, że jest on chrześcijaninem, należącym do organizacji religijnej, a działalność organizacji [...] rozprzestrzenia się także na południe N. . Skarżący, odnosząc się w pierwszej kolejności do stanowiska organu w zakresie odmowy udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany wskazał, że organ odwoławczy ocenił tę przesłankę przez pryzmat norm, regulujących możliwość udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, co było nieuprawnione. W ocenie skarżącego organ drugiej instancji winien był ocenić charakter związku, łączącego go z A. O. z punktu widzenia normy zawartej w art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o cudzoziemcach, a więc przepisu zawierającego przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Skarżący podkreślił, że zakres przedmiotowy obu norm nie jest tożsamy. Prawo do życia rodzinnego, o którym mowa w art. 8 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności jest rozumiane szeroko. Europejski Trybunał Praw Człowieka badając tę przesłankę zwraca głównie uwagę na rzeczywisty charakter więzi łączącej określone osoby, przyjmując, że pojęcie życia rodzinnego można odnieść także do związków faktycznych, niesformalizowanych, jeżeli są one wystarczająco trwałe. Istotą ustaleń czynionych w trakcie postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jest to, czy małżeństwo zostało zawarte dla pozoru, co implikuje weryfikację okoliczności głównie sprzed momentu wstąpienia w związek małżeński. Istotą natomiast ustaleń w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy jest stwierdzenie, czy pomiędzy małżonkami wykształciły się i istnieją w momencie orzekania rzeczywiste więzi o charakterze rodzinnym. Dlatego też orzekające w niniejszej sprawie organy dokonując oceny zaistnienia przesłanek z art. 97 ust. 1 pkt 1a zobowiązane były do oceny faktycznej więzi łączącej skarżącego z jego żoną. W tym względzie skarżący nie zgodził się z przywołaną w zaskarżonej decyzji tezą, jakoby kluczową kwestią w prowadzonym postępowaniu było ustalenie, czy związek małżeński skarżącego został zawarty w celu uchylenia się od wydalenia z terytorium RP i powołanie się w tym względzie na ustalenia poczynione w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę [...] . W ocenie skarżącego organ zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania dowodowego we własnym zakresie, czego nie uczyniła. Zarzucił on Radzie, że nie uwzględniła wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność charakteru więzi łączących go z obecną małżonką, czym naruszyła treść art. 78 § 2 Kpa. Skarżący wskazał, że w toku postępowania organ odwoławczy zaniechał wydania jakiegokolwiek postanowienia w przedmiocie nieuwzględnienia zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych, a odmowę przeprowadzenia dowodów uzasadnił dopiero w treści wydanej przez siebie decyzji. Odnosząc się z kolei do zarzucanych w zaskarżonej decyzji rozbieżności zeznań skarżącego oraz jego małżonki podniesiono, że przywołane kwestie nie są istotne z punktu widzenia ustaleń, poczynionych w zakresie aktualnej, istniejącej pomiędzy małżonkami więzi rodzinnej. Według skarżącego organ odwoławczy nie dokonał ustaleń na temat spełnienia przez niego przesłanek udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Powyższe stanowi istotne uchybienie przepisom postępowania mające wpływ na wynik sprawy, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W dalszej części skargi skarżący odniósł się do przesłanki wystąpienia ryzyka doznania poważnej krzywdy w razie powrotu do kraju, jako przesłanki udzielenia mu ochrony międzynarodowej w rozumieniu art. 13, 15 i 97 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. W tym względzie skarżący wskazał, że w odwołaniu powołał się na aktualne informacje dotyczące sytuacji w N. , z których to informacji wynika, że działalność [...] nie ogranicza się wyłącznie do północy, ale rozprzestrzenia się także w kierunku południowym. W ocenie skarżącego sytuacja w N. ulega zaostrzeniu, a doniesienia prasowe pozwalają przypuszczać, że organizacja [...] będzie prowadzić swoje zbrodnicze działania względem chrześcijan także na południu kraju. Skarżący wskazał, że był członkiem organizacji religijnej [...] . Podniesione powyżej okoliczności w ocenie skarżącego jednoznacznie wskazują, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca mu udzielenia ochrony międzynarodowej obarczone są wadami. Rada do Spraw Uchodźców w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko, zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Sąd badając zaskarżone rozstrzygnięcie w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP (Dz. U. z 2012 r., poz. 680) oraz Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 119, poz. 515) i Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r., nr 119, poz. 517) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm.), doszedł do przekonania, że skargę należy oddalić. W tym miejscu wskazać należy, że wniosek cudzoziemca o nadanie statusu uchodźcy rozpoznany został w trybie art. 34 ust 1 pkt 1 i 6 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Zgodnie z powyższą regulacją wniosek złożony przez wnioskodawcę, który: - podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, lub ryzyko doznania poważnej krzywdy albo nie podał żadnych informacji o okolicznościach związanych z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy; - złożył wniosek w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji; rozpatruje się w pierwszej kolejności jako wniosek oczywiście bezzasadny. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo rozpatrzyły wniosek cudzoziemca jako oczywiście bezzasadny uznając brak podstaw do przyznania wnioskodawcy ochrony międzynarodowej - statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany. Wobec treści wniosku i wyjaśnień cudzoziemca z których wynika w sposób niekwestionowany, że zasadniczymi okolicznościami, z powodu których cudzoziemiec ubiega się o ochronę międzynarodową, jest chęć zalegalizowania pobytu w kraju, wobec wstąpienia w związek małżeński z obywatelką polską, zasadnym było dokonanie oceny, czy związek małżeński skarżącego z A. O. nie został zawarty w celu uniknięcia skutków decyzji o wydaleniu z terytorium RP. M. N. w dniu 2 lipca 2010 r., przebywając w Polsce nielegalnie, zawarł związek małżeński z obywatelką polską – A. O.. Powołując się na tę okoliczność skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził m.in., iż związek małżeński zawarty przez cudzoziemca miał na celu obejście przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oceniając w niniejszym postępowaniu zasadność odmowy zastosowania w stosunku do niego ochrony, o której mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, orzekające organy winny były dokonać samodzielnych ustaleń w zakresie oceny ewentualnych zagrożeń wydalenia skarżącego dla jego życia rodzinnego. I tak też w niniejszej sprawie uczyniono. Co prawda Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców badając tę przesłankę powołał się również na ustalenia co do charakteru małżeństwa skarżącego, poczynione przez Wojewodę [...] przy okazji rozpoznawania wniosku o udzielenie zgody na zamieszkanie na czas oznaczony, to jednak dokonał także samodzielnej oceny wniosku w zakresie zaistnienia przesłanki udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany. Postępowanie wyjaśniające, przeprowadzone przez organ pierwszej instancji, uznane następnie za wyczerpujące przez organ odwoławczy wykazało, że wydalenie skarżącego z Polski nie naruszy jego prawa do życia rodzinnego, ani tożsamego prawa A. O. W toku postępowania ustalono, że małżonkowie nie są w stanie wykazać, że łączą ich głębokie, rzeczywiste więzi. Z prawidłowo poczynionych ustaleń wynika, że skarżący posługuje się językiem angielskim, natomiast jego żona nie włada tym językiem. Również wszystkie czynności, które miały świadczyć o prowadzeniu rzeczywistego życia małżeńskiego okazały się pozornymi, mającymi przynieść określony skutek w postaci zalegalizowania pobytu skarżącego w Polsce. Wprawdzie skarżący zawarł związek małżeński z obywatelką polską A. O. , jednak - jak wykazano w toku postępowania statusowego- związek ten został zawarty w celu uniknięcia przez cudzoziemca negatywnych konsekwencji, związanych z jego nielegalnym pobytem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu powyżej przedstawione rozważania prowadzą do jednoznacznego wniosku, że brak jest możliwości udzielenie skarżącemu zgody na pobyt tolerowany na postawie art. 97 ust. 1 pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Orzekające w niniejszej sprawie organy poczyniły wyczerpujące ustalenia w ramach procedury uchodźczej odnoszące się do oceny skutków wydalenia skarżącego dla ochrony jego życia rodzinnego. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut wskazujący na naruszenie przez organ odwoławczy art. 7, 77 § 1 i art. 78 § 4 Kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów z przesłuchania świadków. W tym względzie należy podnieść, że strona postępowania ma prawo przedstawiać zarzuty oraz składać wnioski dowodowe nie tylko przed organem pierwszej instancji, lecz także w toku postępowania odwoławczego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organy administracji mają jednak prawo odmówić przeprowadzenia dowodu w określonych okolicznościach, co wynika choćby z art. 78 § 2 Kpa. W takim wypadku organ winien wskazać konkretne motywy swojego stanowiska, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego aktu administracyjnego (art. 107 § 3 Kpa). W toku postępowania odwoławczego skarżący zgłosił wniosek o przesłuchanie kilku świadków na okoliczność ustalenia aktualnej więzi łączącej go z małżonką A. O. Należy zauważyć, że wskazane przez skarżącego osoby w większości były przesłuchiwane w charakterze świadków w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę [...] , dotyczącym udzielenia zgody na zamieszkanie na czas oznaczony. Rada do Spraw Uchodźców odnosząc się do wniosku skarżącego słusznie uznała, że ponowne przesłuchanie świadków, którzy już zeznawali, nie może wnieść do sprawy nowych okoliczności, które nie byłyby badane w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji. Z tego też względu Rada odmówiła przeprowadzenia dowodu z przesłuchania osób podanych w piśmie z dnia 23 listopada 2012 r. Motywy swojego stanowiska Rada zawarła w uzasadnieniu zaskarżone decyzji, co potwierdza, że wyczerpała dyspozycję art. 107 § 3 Kpa. Ponadto Sąd uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) Zdaniem Sądu dokonana przez organ ocena materiału dowodowego jest zgodna z zasadami swobodnej oceny dowodów i nie nosi cech dowolności (art. 80 i 107 Kpa). Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji jest szczegółowe i oparte na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym. Organ wskazał w nim fakty, które uznał za udowodnione, powołał dowody, na których się oparł oraz wskazał przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej. Rację mają organy orzekające, że skarżący nie wykazał w trakcie postępowania, że w jego przypadku mogą występować uzasadnione obawy przed indywidualnymi prześladowaniami z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłby on zagrożony takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia. Cudzoziemiec - jak sam przyznał - nie był nigdy bezpośrednio zagrożony żadnymi represjami ze strony władz publicznych. Nie był także zatrzymany, poddawany przemocy, więziony ani skazany wyrokiem sądu. Analizując zebrane w sprawie dowody organy administracji właściwie uznały, że w przypadku skarżącego nie występuje również ryzyko prześladowań z powodu wyznania. Rada przeprowadziła w tym względzie wnikliwą analizę sytuacji w kraju pochodzenia skarżącego ze zwróceniem szczególnej uwagi na napięcia i starcia do jakich dochodzi pomiędzy muzułmanami, w szczególności członkami radykalnej islamskiej organizacji [...] , a katolikami. Wbrew zarzutom skargi sytuacja chrześcijan w N. została należycie przeanalizowana w oparciu o informacje pochodzące z raportu z misji badawczej do N. w dniach [...] maj 2011 r., opublikowanego w Warszawie w czerwcu 2011 r. oraz pisma Ministra Spraw Zagranicznych RP z dnia [...] stycznia 2012 r., w świetle których obowiązujący system prawny tego kraju zapewnia swobodę wyznania oraz zabrania preferencyjnego traktowania którejkolwiek z nich. Chrześcijanie, stanowiący największą po muzułmanach grupę religijną, mają swobodną możliwość wyznawania swojej religii, co nie oznacza - jak zauważono w decyzji - przypadków dyskryminacji na rynku pracy czy też różnic w poziomie życia. Kwestie te, jak wynika z raportów, powodują tarcia pomiędzy chrześcijanami a muzułmanami, lecz nie zawsze słusznie nadaje się im wymiar konfliktu religijnego. Wbrew zarzutom skargi, Rada nie pominęła również faktu starć do jakich dochodzi między obydwoma grupami wyznaniowymi, nie wyłączając sprawczej roli w tym procesie fundamentalistycznego stowarzyszenia islamskiego [...] . Słuszne jednak zwrócono uwagę, że do starć tych dochodzi głównie na północy kraju. Również raport Szefów placówek UE w N. i raport misji do N. nie potwierdzają, że na całym terytorium N. , w rejonie z którego pochodzi skarżący, dochodzi do krwawych starć między muzułmanami i chrześcijanami. Powyższe potwierdza, że błędne jest stanowisko skarżącego, iż z tego powodu nie może on wrócić do kraju pochodzenia i powinien zostać objęty ochroną międzynarodową na terytorium RP. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, skarżący nie prowadził żadnej działalności politycznej w kraju i do wyjazdu z N. w 2009 r. nie doznał żadnych prześladowań z powodów religijnych, w tym ze strony organizacji [...] . Należy zgodzić się z dokonaną przez organy administracji analizą materiału dowodowego, która nie wskazuje, by jakieś grupy społeczne spotykały się w N. z prześladowaniem z powodów konwencyjnych. Stąd zarzuty skargi, jakoby w sprawie organy nie zbadały gruntownie sytuacji chrześcijan w N. nie zasługują na uwzględnienie. Obraz sytuacji w kraju ojczystym, przedstawiony przez skarżącego, jest zatem niezgodny ze stanem faktycznym. Religia chrześcijańska jest legalną w N. , wyznaje ją znaczna część obywateli kraju pochodzenia skarżącego. Analizując całokształt sprawy Sąd uznał, iż orzekające w sprawie organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, konfrontując wypowiedzi cudzoziemca z ogólnie dostępnymi informacjami na temat sytuacji w N. , a zwłaszcza dotyczącej chrześcijan. Z uwagi na powyższe organy orzekające mogły w ramach art. 80 Kpa zasadnie ocenić, że opuszczenie N. celem przybycia do Europy nie spowodowane zostało przyczynami określonymi w art. 13 ust. 1 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony i że skarżący nie spełnia kryteriów do nadania statusu uchodźcy. Podkreślić należy, że zasadnie też organ administracyjny rozpoznając wniosek cudzoziemca, zwrócił uwagę na okoliczności w jakich aplikujący zwrócił się o międzynarodową ochronę. Cudzoziemiec do Polski przyjechał bowiem w 2009 r. i pozostał mimo, iż wygasła ważność jego dokumentów uprawniających go do pobytu na terytorium RP, nie uzyskawszy we wszczętym po raz pierwszy postępowaniu - statusu uchodźcy. Z przedmiotowym natomiast wnioskiem skarżący wystąpił dopiero po zatrzymaniu go w dniu 21 maja 2012 r. przez funkcjonariuszy policji w związku z nielegalnym pobytem na terytorium kraju oraz postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. o umieszczeniu cudzoziemca w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców. Powyższe okoliczności wskazują, że postępowanie skarżącego miało na celu opóźnienie wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienie wykonania takiej decyzji, a zatem w świetle art. 34 ust. 1 pkt 6 ustawy o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, jak słusznie podkreślił organ administracyjny, również czyni wniosek o nadanie statusu uchodźcy bezzasadnym. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło