IV SA/Wa 1693/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.),, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Zakładu Budowlanego I. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w G. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2003 r.; 2) zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz Zakładu Budowlanego I. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w G. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Współpracy Gospodarczej z Zagranicą decyzjami z dnia [...] września 1996 r., nr [...] i nr [...] wydał zezwolenie Zakładowi Budowlanemu "I" sp. z o.o. w G. na realizację umów o dzieło w Republice Federalnej Niemiec i przydzielił Spółce limity zatrudnienia w okresie od 1 października 1996 r. do 30 września 1997 r.. Następnie Minister decyzjami z dnia [...] października 1996 r. uchylił wydane wcześniej zezwolenia, natomiast decyzjami z dnia [...] lutego 1997 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał swoje decyzje w mocy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę na powyższe decyzje wyrokiem z dnia 30 października 1997 r. (sygn. akt II SA 421-422/97) uchylił obie wymienione wyżej decyzje. W 1998 r. Spółka wystąpiła na podstawie art. 161 § 3 Kpa z wnioskiem o odszkodowanie do Ministra Gospodarki, który to decyzją z dnia [...] maja 1998 (nr [...] ) wniosek oddalił. Natomiast Sąd Okręgowy w [...]., wyrokiem z dnia [...] grudnia 2001 r. (sygn. [...]) zasądził na rzecz Spółki od Ministra Gospodarki odszkodowanie w kwocie 40800 zł - w wysokości szkody rzeczywistej i oddalił w pozostałej części powództwo Spółki. Postępowanie w sprawie uchylenia zezwoleń wydanych przez Ministra Współpracy Gospodarczej z Zagranicą na realizację umów o dzieło w Republice Federalnej Niemiec zostało umorzone decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2003 r. Wnioskiem z dnia 8 lipca 2003 r. Spółka wystąpiła do Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej o odszkodowanie, na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1994r. Nr 121 poz. 591 ze zm.). Minister decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmówił wszczęcia postępowania z uwagi, że sprawa została rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] maja 1998 r., oddalającą wniosek o odszkodowanie. Minister uznał, że nie ma znaczenia prawnego okoliczność, iż powołano nową podstawę prawną roszczenia, ponieważ w sprawach znajdował zastosowanie art. 16 Kpa, do którego odsyła zarówno art. 161 § 5 Kpa jak i art. 60 ust. 1 ustawy o NSA. Decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 listopada 2004 r. (sygn. akt II SA 3997/03) oddalił wniesioną przez Spółkę skargę. Sąd podzielił stanowisko organu i uznał, że wniosek Sygn. akt IV SA/Wa 1693/06 Skarżącego z dnia 8 lipca 2003 r. o przyznanie odszkodowania był de facto żądaniem wydania przez ten organ następnej decyzji w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną i prawomocną decyzją. Sąd uznał to żądanie za bezpodstawne i niedopuszczalne, ponieważ wydanie odmiennej decyzji niż wydanej, byłoby dotknięte wadą nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zakład Budowlany "I" sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w G. W wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Uznał, że Sąd I instancji, w ślad za organem niewłaściwie ocenił, że wniosek o przyznanie odszkodowania był żądaniem wydania przez organ następnej decyzji w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną i prawomocną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co na stepuje: Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpatrując ponownie sprawę na podstawie wyżej wymienionego kryterium, biorąc pod uwagę wykładnię Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że żądanie Spółki oparte na art. 161 § 3 Kpa nie jest tożsame z roszczeniem odszkodowawczym opartym na art. 60 ust 1 pkt 1 ustawy o NSA (obecnie art. 287 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, że w myśl art. 161 § 3 Kpa stronie, która poniosła szkodę na skutek uchylenia lub zmiany decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę od organu, który uchylił lub zmienił tę decyzję (...). Z przepisu tego wynika, że powodujące szkodę zdarzenie stanowi decyzja uchylająca decyzję ostateczną. Z kolei art. 60 pkt 1 ustawy o NSA przewidywał, że w przypadku gdy sąd w orzeczeniu uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie umorzy postępowanie, stronie, która poniosła Sygn. akt IV SA/Wa 1693/06 szkodę, służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję. Z tego przepisu wynika zaś, że powodujące szkodę zdarzenie stanowi decyzja umarzająca postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie występuje w tej sprawie tożsamość roszczeń odszkodowawczych, czy tożsamość prowadzonych postępowań odszkodowawczych prowadzonych na podstawie powołanych wyżej przepisów. W niniejszej sprawie stan faktyczny od chwili orzekania przez NSA do chwili ponownego rozpatrywania sprawy przez sąd I instancji nie uległ zasadniczej zmianie, zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odnosząc to do przedmiotowej sprawy trzeba stwierdzić, że obowiązkiem organu będzie ponowne rozpatrzenie wniosku. Organ powinien wyjaśnić, czy w razie zbiegu podstaw roszczeń wynikających z obydwu powołanych przepisów, faktycznie każda z decyzji wywołała inną szkodę, czy źródłem szkody była pierwsza z decyzji, a druga nie miała już wpływu na sytuację strony. Dopiero takie wyjaśnienia pozwolą prawidłowo rozpatrzeć roszczenie Skarżącego i ewentualnie ocenić zasadność przyznania dodatkowego odszkodowania. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powinien wziąć pod uwagę wytyczne Sądu.