IV SA/Wa 1694/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-08
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniająca dochody rodziny i konieczne wydatki, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla środków utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji finansowej.Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) w związku ze skargą na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wnioskodawca wraz z rodziną (żona, pełnoletni syn) osiąga miesięczny dochód w wysokości ok. 2117,19 zł netto, przy czym ponosi znaczne wydatki na utrzymanie, raty kredytów i inne zobowiązania. Sytuacja finansowa wnioskodawcy uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono M. S. od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj.: 1). zwolnić M. S. od kosztów sądowych, 2). ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W.
M. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu dotyczącym jego skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...].
W uzasadnieniu wniosku oraz w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz pełnoletnim synem. Źródłem miesięcznych dochodów rodziny skarżącego jest emerytura wnioskodawcy w wysokości 1.678,20 zł brutto, emerytura jego żony w wysokości 706,29 zł brutto oraz renta socjalna syna w wysokości 593 zł brutto. Z nadesłanego formularza wniosku wynika, iż wnioskodawca jest właścicielem domu o pow. 80 m2 oraz gospodarstwa rolnego o pow. 2,57 ha (w tym 0,7 a nieużytków). Poza tym skarżący nie posiada żadnego innego majątku, przedmiotów wartościowych ani środków pieniężnych.
Wśród comiesięcznych wydatków koniecznych skarżący wymienił: opłatę za gaz, prąd, wodę oraz opłatę za telefon w łącznej wysokości 500 zł. Ponadto skarżący wskazał na dodatkowe obciążenia w postaci rat kredytów zaciągniętych w banku [...] w wysokości 110, 13 zł, banku [...] w wysokości 137, 40 zł oraz [...] we W. w wysokości 158,54 zł. Z nadesłanych dokumentów źródłowych wynika również, iż skarżący posiada kartę kredytową w banku [...], której saldo zadłużenia na dzień 1 listopada 2010 r. wyniosło 612, 32 zł. Wnioskodawca wśród wydatków koniecznych wymienił dodatkowo składkę na ubezpieczenia społecznego w wysokości 110,10 zł.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Z dyspozycji art. 243 § 1, oraz art. 245 §§ 1-3 p.p.s.a. wynika, że właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony, złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku, przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest zaś wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych.
Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku uzasadnia przyjęcie, że w takiej sytuacji znajduje się skarżący. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy oceniana z perspektywy uzyskiwanych przez niego oraz jego małżonkę i pełnoletniego syna dochodów oraz wysokości kosztów postępowania w sprawie, której dotyczy wniesiona skarga, w ocenie referendarza sądowego, uniemożliwia wnioskodawcy poniesienia kosztów związanych z opłaceniem wpisu sądowego oraz innych opłat sądowych jak również kosztów zastępstwa procesowego.
Należy zauważyć, że skarżący oraz osoby prowadzące z nim wspólne gospodarstwo domowe osiągają miesięcznie dochód w łącznej wysokości 2.977, 49 zł brutto. Należy jednak podkreślić, iż z uzyskiwanych świadczeń każdego miesiąca dokonywane są potracenia, a zatem rzeczywisty dochód miesięczny wynosi 2.117, 19 zł. Ostatecznie zatem należy uznać, iż dochód na jednego członka rodziny skarżącego (ok. 706 zł miesięcznie) znacznie odbiega od przeciętnych dochodów pozwalających na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w środkach utrzymania koniecznego. Zestawienie wysokości dochodu, którym wnioskodawca miesięcznie dysponuje na zaspokojenie potrzeb życiowych swojej rodziny z wysokością cen artykułów pierwszej potrzeby, wysokością ponoszonych i udokumentowanych przez niego wydatków oraz spłatą zaciągniętych kredytów, prowadzi do wniosku, że z posiadanych środków pieniężnych nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło