IV SA/Wa 1694/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r., którą wymierzono M. W., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] M. W. w O., karę pieniężną w wysokości 30.000 zł. M. W. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zwarł żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, które uzupełnił, składając wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. We wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z dziesięcioletnią córką. Wskazał, że utrzymuje się wyłącznie z pracy dorywczej, która przynosi 1.000 zł miesięcznie. Oświadczył, że posiada samochód osobowy marki Toyota, a rubrykę nr 7.1 formularza wniosku (Nieruchomości), przekreślił. Pismem z dnia 25 listopada 2011 r. wezwano M. W. do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jego stan majątkowy, dochody i stan rodzinny, to jest: 1. wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 2. odpisów zeznań podatkowych za 2009 i 2010 rok, 3. oświadczenia wskazującego, jakie prace dorywcze stanowią źródło jego dochodu, 4. oświadczenia wyjaśniającego, dlaczego w rubryce nr 10 formularza wniosku ("Dochody"), jako jedyne źródło dochodów podał prace dorywcze, podczas, gdy prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...] w O., 5. dokumentów potwierdzających wysokość dochodu osiągniętego przez skarżącego z działalności gospodarczej w okresie ostatniego roku, 6. oświadczenia jednoznacznie wyjaśniającego, czy małoletnia córka jest jedyną osobą, która pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, 7. zaświadczenia o sytuacji rodzinnej wydawanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, 8. oświadczenia, z którego jednoznacznie będzie wynikać, czy skarżący nie ma żadnych nieruchomości, a w sytuacji potwierdzenia, że nie ma żadnych nieruchomości - oświadczenia, wskazującego, gdzie i w ramach jakiego stosunku prawnego mieszka, 9. kopii dokumentów wskazujących wysokość stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich stałych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym - oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych, stałych, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na opisane wezwanie M. W. złożył do akt sprawy: 1. kopie zeznań podatkowych za lata 2008 - 2010, 2. kopię decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] lipca 2010 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej od dnia 1 lipca 2010 r. wpisu dotyczącego działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, 3. wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego dla "[...]" W. M. za okres od 1 września 2011 r. do 30 listopada 2011 r. Pomimo upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu z dnia 25 listopada 2011 r. M. W. nie złożył do akt sprawy: oświadczenia wyjaśniającego, jakie prace dorywcze są aktualnie źródłem jego utrzymania, dokumentów potwierdzających wysokość dochodu uzyskanego z działalności gospodarczej w ciągu ostatniego roku, wyjaśniania, czy małoletnia córka jest jedyną osobą pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, zaświadczenia o sytuacji rodzinnej, oświadczenia dotyczącego nieruchomości i sposobu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych oraz kopii dokumentów lub oświadczenia o stałych, niezbędnych wydatkach w gospodarstwie domowym. Skarżący wykonał więc wezwanie z dnia 25 listopada 2011 r. tylko częściowo, w sposób który uniemożliwia dokonanie pełnej oceny jego stanu majątkowego, możliwości płatniczych i stanu rodzinnego. Po pierwsze niemożliwe jest ustalenie ani źródła, ani rzeczywistej wielkości aktualnie uzyskiwanego przez wnioskodawcę dochodu, ani relacji wielkości tego dochodu do wysokości koniecznych wydatków w gospodarstwie domowym. Z jednej bowiem strony skarżący przedstawia kopię dokumentu potwierdzającego zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej w lipcu ubiegłego roku i podaje, że utrzymuje się obecnie z prac dorywczych, które przynoszą miesięczny dochód wysokości 1.000 zł, z drugiej jednak, z nadesłanych przez niego wyciągów z rachunków bankowych wynika, że jego konto regularnie zasilane jest wpłatami - m.in. ze sprzedaży części samochodowych. Wpłat dokonano np. 1 września 2011 r. (380 zł), 6 września 2011 r. (635 zł i 390 zł), 13 września 2011 r. (380 zł), 19 września 2011 r. (430 zł), 26 września 2011 r. (600 zł), 27 września 2011 r. (650 zł), 4 października 2011 r. (920 zł), 13 października 2011 r. (470 zł), 18 października 2011 r. (400 zł), 20 października 2011 r. (670 zł), 21 października 2011 r. (1.220 zł) i 28 października 2011 r. (790 zł). Okoliczność regularnego zasilania konta wnioskodawcy środkami w podanych wyżej kwotach nie pozwala stwierdzić, że jest on osobą nieposiadającą żadnego dochodu lub osiągająca dochód ale skromny i okazjonalny. Prawie całość wpływów na konto skarżącego bilansowana jest wprawdzie dokonywanymi przez niego wypłatami gotówkowymi (12 września 2011 r. - 3.000 zł, 3 października 2011 r. - 2.500 zł, 3 listopada 2011 r. - 6.000 zł). Jednakże, wobec niewykazania przez niego wysokości miesięcznych kosztów zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych oraz innych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, nie sposób ustalić, jaka część dokonanych wypłat przeznaczana jest na zaspokojenie koniecznych kosztów utrzymania. Brak jest więc podstaw do ustalenia, że M. W. znajduje się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Po drugie, wobec nienadesłania przez skarżącego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej oraz niepotwierdzenia przez niego, że córka jest jedyną osobą, która pozostaje z nim w gospodarstwie domowym, niemożliwa jest weryfikacja oświadczenia o stanie rodzinnym. W konsekwencji niemożliwe jest ustalenie, czy jedyne źródło utrzymania gospodarstwa domowego stanowią zyski skarżącego, oraz czy tylko potrzeby jego i jego córki są źródłem wydatków w budżecie domowym. Dokonanie pełnej oceny stanu majątkowego, możliwości płatniczych i stanu rodzinnego M. W., a tym samym przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie będzie zatem możliwe dopóki skarżący nie wykona należycie wezwania z dnia 25 listopada 2011 r. Należy bowiem podkreślić, że jeżeli strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. Z treści powołanego na wstępie art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie wszakże wynika, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.