IV SA/Wa 1696/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał,, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi Gminy P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku w sprawie likwidacji błędu w ewidencji gruntów Uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy postanowienie Starosty P. z dnia [...] maja 2005 r., znak [...], w sprawie zwrócenia skarżącemu wniosku z dnia 18 kwietnia 2005 r. o likwidacja błędu w ewidencji gruntów polegającą na wyodrębnieniu z działki nr [...] położonej we wsi L. gm. P. części zajętej pod drogę publiczną i wpisanie jej do pozycji Skarbu Państwa na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1999 r., sygn. akt [...], z uwagi na właściwość sądu powszechnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO wskazało, podzielając w tym zakresie stanowisko organu I instancji, iż zachodzą przesłanki do zwrócenia wnioskodawcy - na zasadzie art. 66 § 3 k.p.a. - wniesionego przez niego podania, albowiem w podaniu tym zawarł on żądanie, do rozpatrzenia którego właściwy jest sąd powszechny. SKO podniosło, iż z wniosku Burmistrza Miasta P. z dnia 8 marca 2005 r., skierowanego do Starosty P., a także z pisma tegoż organu z dnia 18 kwietnia 2005 r. i z treści zażalenia wniesionego do SKO wynika jednoznacznie, iż strona zwróciła się o likwidację błędu w ewidencji gruntów prowadzonej przez Starostę, poprzez wyodrębnienie z działki nr [...] części zajętej pod drogę publiczną i wpisanie jej do pozycji Skarbu Państwa zgodnie z tytułem własności (postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 1999 r., sygn. akt [...]). We wszystkich wymienionych pismach strona konsekwentnie argumentowała, iż część działki nr [...] stanowi drogę gminną i jako taka podlega komunalizacji z mocy prawa (tj. winna przejść z mocy prawa na własność gminy miejskiej P.), w związku z czym nie powinna być w zarządzie PGL - Nadleśnictwo P. (w stosunku do działki nr [...] brak jest podstaw prawnych do wpisania jako władającego - trwały zarząd lub zarząd - Lasów Państwowych Nadleśnictwa P., gdyż część działki nr [...] stanowiąca drogę gminną pozostaje we władaniu gminy P.; obecnym faktycznym zarządcą jest Zakład Usług Komunalnych w P.). W niniejszej sprawie chodzi zatem sprawę własności drogi użytkowanej jako droga gminna, a więc o sprawę stricte cywilną, która nie należy do właściwości rzeczowej organów administracji publicznej, lecz może zostać wyłącznie rozstrzygnięta w postępowaniu przed sądem powszechnym. Skargę na powyższe postanowienie złożyła Gmina P., podnosząc, iż składając podanie do organu I instancji, nie działała w celu doprowadzenia do wpisania jej do ewidencji gruntów jako właściciela wymienionej w podaniu działki. Skarżąca zdaje sobie sprawę, iż w chwili obecnej nie byłoby podstaw do dokonania takiego wpisu. Nie kwestionuje ona zatem faktu, iż właścicielem działki jest Skarb Państwa i jest świadoma tego, iż ewentualne wykazanie, iż działka została skomunalizowana na rzecz skarżącej wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania komunalizacyjnego. Celem podania nie było zatem dowiedzenie przez skarżącą swoich jakichkolwiek uprawnień rzeczowych do działki, a jedynie zasygnalizowanie organowi ewidencyjnemu konieczności poprawienia wadliwego sposobu ujawnienia statio fisci Skarbu Państwa, władającego działką. Skarżąca podkreśliła, iż: (-) przez teren Gminy P. przebiega droga zaliczona do kategorii dróg gminnych (zgodnie z uchwałą Nr [...] z dnia [...] października 1987 r. Rady Narodowej Miasta i Gminy P.), (-) droga ta pozostaje w faktycznym władaniu Gminy P., (-) według stanu wykazywanego w ewidencji gruntów Gminy P., drogę tę stanowią działki położone we wsi P., oznaczone symbolami [...], [...], [...], jak również położona we wsi L. działka [...], (-) dalszą część tej drogi stanowi część działki [...] we wsi L., w ewidencji gruntów wykazywana w całości jako las o powierzchni 30,1043 ha, stanowiący własność Skarbu Państwa i pozostający w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, Nadleśnictwo P., z powołaniem na podstawę prawną takiego wpisu - postanowienia Sądu Rejonowego w P. sygn. akt [...] z dnia [...] maja 1999 r., (-) podstawę wpisu w ewidencji (a także w księdze wieczystej) w części dotyczącej PGL LP stanowiło jednakże nie postanowienie Sądu z dnia [...] maja 1999 r. (Sąd wypowiadał się w nim tylko w przedmiocie nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa, nie zaś w przedmiocie zarządu nieruchomością) a jedynie rodzaj użytku - las (Ls), (-) wpisanie PGL LP jako zarządcy nieruchomości było zatem bezpodstawne, (-) wskazany wyżej stan utrudnia skarżącej skompletowanie dokumentacji niezbędnej do wszczęcia postępowania komunalizacyjnego. W związku z powyższym skarżąca żąda skorygowania przez organ ewidencyjny wadliwych wpisów poprzez: (-) wyodrębnienie z działki [...] części zajętej pod drogę publiczną, (-) wpisania tak wyodrębnionej części do pozycji Skarbu Państwa (jako, iż prawo własności Skarbu Państwa całej działki [...] przesądza postanowienie Sądu z dnia [...] maja 1999 r.). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie, podobnie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji są wadliwe. Zapadły one bowiem z naruszeniem powołanego w nich art.66 § 3 k.p.a., tj. w sytuacji, gdy przesłanki do zastosowania tego przepisu nie zostały w sprawie spełnione. Uchybienie w powyższy sposób przepisom postępowania administracyjnego miało wpływ na wynik sprawy, stąd oba postanowienia należało wyeliminować z obrotu prawnego. Z oświadczeń składanych przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym oraz w skardze wynika, iż skarżąca nie dążyła do ujawnienia jej w ewidencji jako właściciela, czy też uprawnionego z jakiegokolwiek innego tytułu do wskazanej przez nią części działki [...], zwanej dalej częścią drogi publicznej. W ocenie Sądu w odniesieniu do tej części nieruchomości skarżąca nie podniosła przed organami ewidencyjnymi żadnych roszczeń o charakterze cywilnoprawnym. Wprost przeciwnie, nie kwestionuje ona, iż w aktualnym stanie prawnym jako właściciela całej działki [...] należy traktować Skarb Państwa, opierający swój status na postanowieniu sądu powszechnego z dnia [...] maja 1999 r. Skarżąca przyznaje wprawdzie, iż w jej ocenie wspomniana część drogi publicznej przeszła na jej własność na podstawie przepisów komunalizacyjnych, zawartych w ustawie z dnia 10 maja 1990 r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), niemniej ma pełną świadomość tego, iż skutecznie powoływać się na tę okoliczność może dopiero po pomyślnym dla niej zakończeniu stosownego postępowania komunalizacyjnego. Skarżąca przyznaje, iż to właśnie na potrzeby takiego postępowania, która ma zostać wszczęte w przyszłości (nie zaś w celu zastąpienia tego postępowania), dąży do usunięcia wadliwości istniejących zapisów ewidencyjnych, polegającej na niewyodrębnieniu wspomnianej części drogi publicznej w odrębną jednostkę ewidencyjną oraz bezpodstawnym wpisaniu w ewidencji PGL LP jako zarządcy tej części. Podsumowując powyższe należy stwierdzić, iż podanie skierowane do organu I instancji ogranicza się do zasygnalizowania organowi ewidencyjnemu konieczności dokonania zmian w istniejących zapisach ewidencyjnych, nie jest zaś jego przedmiotem żądanie rozstrzygnięcia na korzyść skarżącej jakiejkolwiek sprawy cywilnej, w tym w szczególności nie jest nim żądanie rozstrzygnięcie jakichkolwiek roszczeń cywilnoprawnych skarżącej, dotyczących części drogi publicznej. Uznać zatem należy, iż zwrócenie skarżącej, na zasadzie art. 66 § 3 k.p.a., podania - z tej racji, iż wskazana w tym podaniu sprawa jest sprawa cywilną, dla której rozpatrzenia właściwy byłby sąd powszechny - jest niezasadne. Należy zaznaczyć, iż art. 66 § 3 k.p.a. stosuje się nie tylko wtedy, gdy wnoszący podanie żąda od organu załatwienia sprawy cywilnej, ale także wtedy gdy podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania. Jednakże i ta okoliczność nie zachodzi w niniejszej sprawie. Skarżąca wniosła bowiem podanie dotyczące korekty zapisów w ewidencji gruntów i budynków do Starosty P., który to organ jest właściwy w tym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. Sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określa z kolei rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454). Z tej przyczyny zwrócenie podania skarżącej nie powinno było mieć miejsca. Wskutek zapadnięcia niniejszego wyroku organ I instancji winien przystąpić do ponownej oceny podania złożonego przez skarżącą. W pierwszej kolejności winien on ustalić (po uzyskaniu dodatkowego, jednoznacznego stanowiska skarżącej), czy podanie to jest wnioskiem o dokonanie zmian w ewidencji gruntów (w tym wypadku należałoby zbadać legitymację skarżącej do żądania wszczęcia takiego postępowania), czy też jest jedynie sugestią ze strony skarżącej, aby organ ewidencyjny dokonał korekty wpisów ewidencji z urzędu. Po dokonaniu ustaleń w tym zakresie organ winien ocenić, czy zachodzą podstawy do wydania merytorycznego orzeczenia w sprawie (ewentualnie wydania innego orzeczenia, czy też podjęcia innych czynności przewidzianych w k.p.a.). Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).