IV SA/Wa 1697/10

WyrokWSA w Warszawie2011-03-01

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Aneta Dąbrowska, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący mają interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego dotyczącego przejścia przedsiębiorstwa na własność Państwa w części odnoszącej się do nieruchomości będącej własnością osób trzecich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego posiada wyłącznie właściciel znacjonalizowanego przedsiębiorstwa lub jego następcy prawni, którzy muszą wykazać tytuł własności do przedsiębiorstwa w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej. Skarżący, będący spadkobiercami współwłaścicieli części nieruchomości, nie mają interesu prawnego do kwestionowania orzeczenia dotyczącego przedsiębiorstwa jako zorganizowanej całości, zwłaszcza że odzyskali własność nieruchomości w drodze odrębnej decyzji. W konsekwencji odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia.
Stan faktyczny
Skarżący, będący spadkobiercami współwłaścicieli części nieruchomości, złożyli wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z 1948 r. dotyczącego przejścia przedsiębiorstwa P. i Ska Spółka Akcyjna na własność Państwa, w części odnoszącej się do nieruchomości gruntowej i budynku mieszkalnego. Minister Gospodarki odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak interesu prawnego skarżących, którzy nie byli właścicielami przedsiębiorstwa, a jedynie współwłaścicielami części nieruchomości. Skarżący kwestionowali tę decyzję, podnosząc, że nieruchomość nie była związana z przedsiębiorstwem i została przejęta z naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. S., A. S., J. S. i T. S. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia - oddala skargę - Decyzją z [...] lipca 2010 r. Minister Gospodarki utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2010 r., którą po rozpatrzeniu wniosku J. S., J. S., A. S. i T.S. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. P. .i Ska Spółka Akcyjna - [...], w zakresie w jakim decyzja ta przenosiła na Państwo własność nieruchomości gruntowej i budynku mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 zapisanej w KW oznaczonej nr hip. [...] KK rep. Nr [...]. W uzasadnieniu Minister powołując treść art. 28 K.p.a., wskazał, iż w sprawach dotyczących oceny legalności orzeczeń nacjonalizujących przedsiębiorstwo, wydanych na podstawie art. 2 lub 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm., dalej w skrócie: ustawa nacjonalizacyjna), prawem podmiotowym, które stanowi o istnieniu po stronie wnioskodawcy interesu prawnego do występowaniu z takim żądaniem, jest prawo własności do tego przedsiębiorstwa. Tym samym, interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności orzeczenia w przedmiocie przejęcia lub przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa posiada wyłącznie właściciel znacjonalizowanego przedsiębiorstwa lub jego następcy prawni, po udokumentowaniu tytułu własności do niego w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. w dniu 5 lutego 1946 r. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest uwarunkowane przeprowadzeniem przez organ administracji publicznej wstępnej kontroli, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność, zarówno w zakresie podmiotowym, jak i przedmiotowym. Stwierdzenie przez taki organ, iż osoba składająca wniosek nie wykazała istnienia po jej stronie interesu prawego (lub obowiązku) uprawniającego do wysuwania wobec organu żądań o podjęcie czynności, skutkuje wydaniem decyzji, w trybie art. 157 § 3 K.p.a., tj. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowe przedsiębiorstwo, stanowiło własność osoby prawnej - spółki akcyjnej. Okoliczności tej nie kwestionują wnioskodawcy. Sygn. akt IV SA/Wa 1697/10 Bezspornym jest również fakt, iż wnioskodawcy, jako spadkobiercy nieżyjących w dacie nacjonalizacji E.S. i T. T., legitymowali się tytułem własności do udziału w 1/5 niepodzielnych części nieruchomości gruntowej i budynku mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...], która przejęta została wraz z tym przedsiębiorstwem. Współwłaścicielami udziału w pozostałych 4/5 niepodzielnych części wskazanej nieruchomości w tej dacie byli E. S., A. T., O.T. i L.L. Przedmiotowe przedsiębiorstwo przeszło na własność Państwa na mocy ustawy nacjonalizacyjnej, co zostało potwierdzone orzeczeniem nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. Podstawą wydania tego orzeczenia był art. 2 ust. 7, art. 6 ust. 1 ww. ustawy oraz § 65 ust. 1 pkt c) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R.P. Nr 16, poz. 62). Art. 2 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej stanowił, iż bez odszkodowania przechodzą na własność Państwa przedsiębiorstwa: przemysłowe, górnicze, bankowe, ubezpieczeniowe oraz handlowe niemieckich i gdańskich osób prawnych z wyłączeniem osób prawnych prawa publicznego. O przejęciu tych przedsiębiorstw orzekał, właściwy ze względu na rodzaj przedsiębiorstwa minister, którego orzeczenie było ostateczne i nie podlegało zaskarżeniu do Najwyższego Trybunału Administracyjnego. Orzeczeniem z dnia [...] maja - [...] sierpnia 1952 r. Minister Przemysłu Lekkiego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r., ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] października 1950 r. w sprawie objęcia przedsiębiorstwa pn. P.i Ska Spółka Akcyjna w L., stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa. Wśród składników majątkowych w protokole zdawczo - odbiorczym wymieniona została m.in. nieruchomość położona w L. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2 zapisana w księdze wieczystej oznaczonej nr hip [...] KK rep. Nr [...], jako stanowiąca integralną część przedsiębiorstwa, lecz będąca własnością osób trzecich, tj. O.S., A.T., O. T. i L. z T. i spadkobierców E.S. Sygn. akt IV SA/Wa 1697/10 Zatem przedmiotem kwestionowanego orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r., wydanego w trybie art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, było przedsiębiorstwo jako zorganizowana całość. Zgodnie z art. 6 ustawy nacjonalizacyjnej przedsiębiorstwa przejęte na podstawie art. 2 lub 3 przechodziły na rzecz Państwa lub polskich osób prawnych prawa publicznego w całości wraz z majątkiem nieruchomym i ruchomym oraz wszelkimi prawami wolne jednak od obciążeń i zobowiązań z wyjątkiem zobowiązań o charakterze publiczno-prawnym, zobowiązań na rzecz polskich osób prawnych prawa publicznego, zobowiązań na rzecz osób prawnych, stanowiących własność polskich osób prawnych prawa publicznego, służebności gruntowych oraz zobowiązań, mających swe źródło w stosunku najmu pracy lub odpowiedzialności za czyny niedozwolone, jednakże orzeczenie nacjonalizacyjne wydane na podstawie ustawy nacjonalizacyjnej nie wymieniało określonych składników majątkowych przedsiębiorstwa. Orzeczenie nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. nie obejmowało mienia osób trzecich, w tym wskazywanej przez wnioskodawców nieruchomości, jako że nacjonalizacja poszczególnych składników mienia dochodziła do skutku w odrębnym trybie, kończącym się wydaniem przez właściwego ministra orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo - odbiorczego. Wskazany protokół zdawczo - odbiorczy powinien był zawierać m. in. dokładny opis przedsiębiorstwa z wyszczególnieniem wszystkich składników majątkowych, także tych które zostały przeniesione do przedsiębiorstwa bez tytułu prawnego po dniu 1 września 1939 r. Dla właścicieli tych składników majątkowych rozporządzenie przewidywało wypłatę odszkodowania, jak dla wierzycieli przedsiębiorstwa. Mogli oni też uczestniczyć przy sporządzaniu protokołu zdawczo-odbiorczego oraz wnosić uwagi i zarzuty wobec jego treści. Tym samym, określenie, które składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym z przejęcia przedsiębiorstwa przez państwowe jednostki organizacyjne stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa, albo państwowych osób prawnych prawa publicznego, następowało poprzez zatwierdzenie, przez właściwego ministra, protokołu zdawczo-odbiorczego. W niniejszej sprawie protokół zdawczo-odbiorczy przedmiotowego przedsiębiorstwa został zatwierdzony orzeczeniem Ministra Przemysłu Lekkiego z [...] Sygn. akt IV SA/Wa 1697/10 maja - [...] sierpnia 1952 r. wydanym w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Dopiero zatwierdzony protokół stawał się integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa i stanowił w stosunku do nieruchomości, w tym stanowiących własność osób trzecich, podstawę wpisu Państwa jako ich właściciela w księgach wieczystych. Mając powyższe na uwadze Minister przyjął, iż nie jest możliwym dokonanie oceny legalności orzeczenia o przejściu przedsiębiorstwa w części dotyczącej określonych składników majątkowych przejętych wraz z nim na własność Państwa, bowiem orzeczenie to nacjonalizowało przedsiębiorstwo jako zorganizowaną całość. Dla oceny istnienia po stronie wnioskodawców interesu prawnego do żądania oceny legalności kwestionowanej decyzji nacjonalizacyjnej nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, iż wskazane osoby na podstawie decyzji Ministra Gospodarki z [...] maja 2001 r. odzyskały własność nieruchomości w przypadającej im części, co stwierdzone zostało wprost prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 października 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1345/06. Tym samym, zrealizowali oni swoje prawa odnośnie przejętego na własność Państwa mienia, stanowiącego ich własność. W konsekwencji brak jest podstaw prawnych do występowania przez J. S., J. S., A. S. i T. S. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia, które dotyczyło przedsiębiorstwa, tj. mienia, do którego tytułem prawnym legitymowała się spółka akcyjna. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodzili się J. S., J. S., A.S. i T. S. i wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] marca 2010 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 28 K.p.a., na skutek jego błędnej interpretacji, co doprowadziło do bezzasadnego przyjęcia, że nie istnieją przesłanki pozwalające uznać skarżących za strony w postępowaniu zmierzającym do stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. o przejściu na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. P.i Ska Spółka Akcyjna - [...], w zakresie, w jakim decyzja ta przenosiła na Państwo własność nieruchomości gruntowej i budynku mieszkalnego położonego w Sygn. akt IV SA/Wa 1697/10 L. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej oznaczonej nr hip. [...] KK rep. Nr [...]; 2. art. 157 § 3 K.p.a., na skutek jego bezzasadnego zastosowania i w konsekwencji odmówienia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. o przejściu na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. P.i Ska Spółka Akcyjna - [...], w zakresie, w jakim decyzja ta przenosiła na Państwo własność nieruchomości gruntowej i budynku mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...] o pow. [...] m2, zapisanej w księdze wieczystej oznaczonej nr hip. [...] KK rep. Nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż faktycznie określenie, które składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym z przejęcia przedsiębiorstwa przez państwowe jednostki organizacyjne stanowią cześć składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nimi na własność Państwa, albo państwowych osób prawnych prawa publicznego, następowało poprzez zatwierdzenie, przez właściwego ministra protokołu zdawczo-odbiorczego. W realiach przedmiotowej sprawy taką podstawą było orzeczenie z [...] maja - [...] sierpnia 1952 r. Ministra Przemysłu Lekkiego. W związku z tym w decyzji Ministra Gospodarki z [...] maja 2001 r., która to decyzja załączona została do wniosku złożonego w przedmiotowej sprawie wskazano m. in., że protokołem zostały przejęte także nieruchomości należące do osób fizycznych, to jest plac o powierzchni [...] m2. stanowiący ogród zabudowany dodatkowo jednopiętrowym budynkiem mieszkalnym. W uzasadnieniu decyzji z [...] maja 2001 r. wskazano także, że teren ten "(...) w żadnym zakresie nie był związany z procesem produkcji - przędzalnią bawełny, ani jej gospodarką magazynową i transportową", a w konsekwencji przejęcie tego terenu nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podnieśli że należy odróżnić dwie sytuacje: jedną, która wiąże się z wnioskiem odnoszącym się do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa i drugą, związaną z sytuacją, w której w ramach nacjonalizacji doszło do przejęcia przez Państwo majątku stanowiącego własność osób fizycznych, który to majątek nie miał żadnego związku funkcjonalnego z nacjonalizowanym przedsiębiorstwem i w konsekwencji przejęty został z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podnieśli nadto, iż chybione jest powoływanie się przez organ na pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w wyroku z 8 maja 2009 r. (IV SA/Wa Sygn. akt IV SA/Wa 1697/10 2017/08). Wyrok ten wydany został bowiem w stanie faktycznym, który różni się zasadniczo od tego, z jakim mamy do czynienia w realiach przedmiotowej sprawy. Skarżący wskazali, iż o ile bezspornym jest, że znacjonalizowano taki składnik majątku, który nie miał nic wspólnego z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a dodatkowo, że składnik ten był własnością poprzedników prawnych skarżących, to nie można skarżącym odmawiać prawa do żądania stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej w części, która odnosi się do należnego im majątku. Nadto, zdaniem skarżących, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie do końca wynika, czy organ nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. ponieważ skarżący nie mają interesu prawnego w takim żądaniu czy też wszczęciu postępowania w opisanym przedmiocie przeciwstawia się okoliczność, że zdaniem organu nie jest możliwym dokonanie oceny legalności orzeczenia o przejściu przedsiębiorstwa w części dotyczącej określonych składników majątkowych. Skarżący zwrócili dodatkowo uwagę, że pogląd organu sugeruje, że nie mogli być w zasadzie stronami postępowania, które toczyło się przed Ministrem Gospodarki, a którego konsekwencją było wydanie decyzji z [...] maja 2001 r. Absurdalna jest sytuacja, w której skarżący są stroną postępowania, które toczy się w przedmiocie stwierdzenia nieważności protokołu zdawczo-odbiorczego, a z drugiej strony, po częściowym stwierdzeniu nieważności tego protokołu, w odniesieniu do majątku, który stanowił własność ich poprzedników prawnych (osób fizycznych), nie mogą w odniesieniu do tego właśnie majątku wnioskować o stwierdzenie nieważności (w części) decyzji nacjonalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli Sygn. akt IV SA/Wa 1697/10 działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2010r. nie narusza przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnieść należy się do pierwszego z zarzutów skargi, to jest niewłaściwej interpretacji przez organ art. 28 k.p.a. Wykładnia tego przepisu ma bowiem istotne znaczenie w rozstrzyganej sprawie. Zauważyć należy, że skarżący negują wykładnię powyższego artykułu dokonaną przez organ, jednakże w skardze nie można doszukać się treści, które uzasadniałyby udział skarżących w postępowaniu, a co za tym idzie obalałyby tok rozumowania przeprowadzony przez organ. Przepis art. 28 k.p.a. nie wymienia w sposób kazuistyczny kto może być stroną postępowania administracyjnego, lecz podmiot mający uprawnienie do brania udziału w postępowaniu definiuje poprzez posiadanie przez niego interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy postępowanie lub poprzez żądanie podjęcia przez organ czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Faktem nie kwestionowanym jest że wywodzenie swojej legitymacji prawnej do żądania wszczęcia postępowania wynikać winno z uzasadnienia zawartego w normach prawa, w tym prawa cywilnego materialnego. Skarżący mogliby więc swój interes wywodzić z prawa własności. Decyzja nacjonalizacyjna, której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący dotyczy przedsiębiorstwa pn. P. i Ska Spółka Akcyjna - [...]. Z powyższej nazwy wynika w sposób niewątpliwy, iż przedsiębiorstwo to nie stanowiło własności osób fizycznych, było zorganizowane w formie spółki akcyjnej. Okoliczność ta powoduje, iż skarżący nie będąc następcami prawnymi tej osoby prawnej nie mogą domagać się stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948r. o przejściu przedsiębiorstwa na własność Sygn. akt IV SA/Wa 1697/10 Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. P.i Ska Spółka Akcyjna - [...]. Z uzasadnienia skargi można wyczytać, iż w ocenie skarżących organ nie wziął pod rozwagę faktu, że domagają się oni nie stwierdzenia nieważności w całości, a jedynie w części odnoszącej się do nieruchomości gruntowej i budynku mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...], o powierzchni [...] m2 zapisanej w księdze wieczystej oznaczonej nr hip [...] KK rep. [...]. Z powyższym twierdzeniem nie można się zgodzić, gdyż okoliczność ta również została przez organ rozważona. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższa okoliczność nie daje podstaw do wywiedzenia, że skarżący mają interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948r. Nie kwestionowanym w sprawie bowiem jest fakt, że skarżący nie byli jedynymi współwłaścicielami nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. Łączny udział skarżących we współwłasności tej nieruchomości wynosi 1/5. Pozostałe 4/5 stanowią własność następców prawnych po O. S., A. T. , O. T. i L. L. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do 4/5 części nieruchomości, która nie stanowi własności skarżących nie posiadają oni interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] w tym zakresie. Podstawy takiej nie stanowi także prawo własności do 1/5 nieruchomości, gdyż w tym zakresie skarżący zrealizowali soje uprawnienie w drodze stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] maja - [...] sierpnia 1952r. wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo -odbiorczego przedsiębiorstwa P. i Ska Spółka Akcyjna - [...] w zakresie 1/5 niepodzielnych części nieruchomości gruntowej i budynku mieszkalnego położonego w L. przy ul. [...] - o powierzchni [...] m2 zapisanej w księdze wieczystej oznaczonej nr hip. [...] KK, rep. Nr [...]. Decyzja ta została wydana w dniu [...] maja 2001 r. i jest decyzją ostateczną, funkcjonującą w obrocie prawnym. W takiej sytuacji interesu skarżących w tym postępowaniu nie uzasadnia także art. 209 kc, a więc podejmowanie czynności zachowawczych w imieniu pozostałych Sygn. akt IV SA/Wa 1697/10 współwłaścicieli, albowiem skarżący nie mają już interesu własnego pozwalającego na działanie w sprawie. Ponadto przypomnieć należy, że podstawę prawną przejęcia na własność Państwa powyższego przedsiębiorstwa stanowił art. 2 ust. 7 i art. 6 ust 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( Dz. U. nr 3, poz. 14 ). Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy przedsiębiorstwo przechodziło na własność Państwa, a zgodnie z ust. 7 orzekał o tym właściwy organ. Z przepisu tego wynika, że na własność państwa przechodziło przedsiębiorstwo, a więc zorganizowana całość, którą określał art. 40 kodeksu handlowego jako firma, znaki towarowe i inne oznaczenia, indywidualizujące przedsiębiorstwo, księgi handlowe, nieruchomości i ruchomości, należące do przedsiębiorstwa, nie wyłączając towarów, patenty, wzory użytkowe i zdobnicze, wierzytelności, powstałe przy prowadzeniu przedsiębiorstwa; prawa, wynikające z najmu i dzierżawy lokali, zajmowanych przez przedsiębiorstwo. W takim kształcie o przejęciu przedsiębiorstwa na władność Państwa stanowił art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej. . Przepisy te więc nie dawały podstawy do przejęcia na własność Państwa nieruchomości, które nie należały do przedsiębiorcy lecz stanowiły własność osoby trzeciej ( por. uchwała NSA z dnia 5 listopada 2007r. I OPS 2/7, ONSAiWSA 2008/1/5 ). Przepisy ustawy mówiły o przedsiębiorstwie jako zorganizowanej całości i nie odnosiły się do jego poszczególnych składników. Dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstwa na własność Państwa ( Dz. U. nr 16, poz. 62) w § 75 precyzowały co winien zawierać protokół zdawczo - odbiorczy, między innymi, że powinien wyliczać wszystkie składniki przedsiębiorstwa. Z przekroczeniem delegacji ustawowej wydano § 75 ust. 2 i 3, a więc regulacje mówiące o wymienieniu w protokole - zdawczo odbiorczym składników nie wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Protokół zdawczo - odbiorczy wymieniał więc składniki przedsiębiorstwa przejętego z mocy ustawy nacjonalizacyjnej, składnikiem takim nie były nieruchomości stanowiące własność osób trzecich, a co za tym idzie nie zostały przejęte na mocy orzeczenia nacjonalizującego. Sygn. akt IV SA/Wa 1697/10 Umieszczenie ich w protokole zdawczo - odbiorczym stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności tego aktu w tej części, co też miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nie mają więc interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948r. o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa pn. P. i Ska Spółka Akcyjna - [...]. Okoliczności te czynią zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 28 k.p.a. jak i art. 157 § 3 k.p.a. bezzasadnymi. Mając na względzie powyższe rozważania na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło