IV SA/Wa 1699/14

WyrokWSA w Warszawie2015-01-22

Skład orzekający: Paweł Groński, Katarzyna Golat, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który przekazuje zmieszane odpady komunalne do własnej instalacji posiadającej status instalacji zastępczej, zamiast do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych, narusza przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest zobowiązany do przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych. Przekazywanie odpadów do instalacji posiadającej status instalacji zastępczej, nawet jeśli znajduje się ona na terenie tego samego regionu gospodarki odpadami i posiada decyzję środowiskową, jest naruszeniem tego obowiązku, jeśli nie zachodzą ustawowe przesłanki do skorzystania z instalacji zastępczej (np. awaria instalacji regionalnej). W takiej sytuacji nałożenie kary pieniężnej jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieprzekazanie zmieszanych odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości w I i II kwartale 2013 r. do regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych, lecz do własnej instalacji w M., która posiadała status instalacji zastępczej. Spółka argumentowała, że jej instalacja jest kwalifikowana jako zastępcza do czasu wybudowania instalacji regionalnej, posiada decyzję środowiskową i jest częścią zintegrowanego systemu gospodarki odpadami. Organy administracji oraz sąd uznały, że przekazanie odpadów do instalacji zastępczej było niezgodne z prawem, ponieważ nie zaistniały ustawowe przesłanki do jej wykorzystania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja z [...] lipca 2014 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], która - na podstawie art. 2, w zw. art. 1 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856, ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 17 pkt 1 i art. 127 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm., dalej jako: "Kpa") oraz art. 9x ust. 1 pkt 3 oraz art. 9zb ust. 1 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymywaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399, ze zm., dalej u.c.p.) – utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy G. z [...] maja 2014 r. nr [...], w przedmiocie nałożenia na B. Sp. z o.o., z siedzibą w M. (dalej: "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 500 zł za pierwszy ujawniony przypadek nieprzekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości, w I i II kwartale 2013 r., zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych na terenie regionu c. Stan sprawy przedstawiał się następująco: Wójt Gminy G. decyzją z [...] maja 2014 r. nr [...], nałożył na skarżąca karę pieniężną w wysokości 500 zł za pierwszy ujawniony przypadek nieprzekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości, w I i II kwartale 2013 r., zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych na terenie Regionu c. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z wyników kontroli przeprowadzonej u skarżącej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] Delegatura w O. ustalono, iż odpady z terenu gminy G. były przekazywane do instalacji znajdującej się poza obszarem regionu gospodarki odpadami komunalnymi, wskazanej zgodnie z zapisami Uchwały nr [...] w sprawie uchwalania Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012 - 2017 z uwzględnieniem lat 2018 - 2023. Skarżąca w odwołaniu od ww. decyzji zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 77 i 80 Kpa, w powiązaniu z postanowieniami Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023, poprzez nierozważenie przez organ I instancji statusu instalacji, do której były przekazywane odpady przez skarżącą. Nadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 9e ust 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz 21) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że odpady w każdym wypadku należy przekazywać do instalacji regionalnej, art. 9x ust. 1 pkt 3 u.c.p. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że karę należy nałożyć w każdym wypadku nieprzekazania odpadów do instalacji regionalnej, art. 20 ust. 7 ustawy o odpadach poprzez wadliwie uznanie, że przepis ten wyklucza dokonanie przetworzenia odpadów w instalacji w M., mimo że odpady zbierane przez skarżącą zostały wytworzone na obszarze regionu c. (na terenie Gminy G.) i zostały przetworzone na obszarze regionu c. (na terenie M.), § 22 i § 23 Uchwały Nr [...] z [...] czerwca 2013 r. w sprawie uchwalania regulaminu utrzymywania czystości i porządku na terenie Gminy G. - Regulamin utrzymywania czystości i porządku na terenie gminy G. (dalej: "Uchwała") poprzez wadliwe uznanie, że te przepisy wykluczają dokonanie przetworzenia odpadów w instalacji w M., mimo że odpady zbierane przez skarżącą zostały wytworzone na obszarze regionu c. (na terenie Gminy G.) i zostały także przetworzone na obszarze regionu c. (na terenie M.), a powołane przepisy aktu prawa miejscowego tyczą się wyłącznie przekazywania odpadów do instalacji spoza regionu, więc stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie nie dotyczą (nie mają zastosowania w niniejszej sprawie). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zwróciło uwagę, że w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca nie przekazywała w I i II kwartale 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy G. do Zakładu Usług Komunalnych "U." Sp. z o.o. z siedzibą w M. Wyniki kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] Delegatura w O. w dniach 17 grudnia 2013 r. i 15 stycznia 2014 r. wskazują, że skarżąca przekazywała od stycznia 2013 r. odebrane od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy G. zmieszane odpady komunalne do własnej instalacji - sortowni zmieszanych odpadów komunalnych i selektywnie zebranych w M., która ma status instalacji zastępczych w stosunku do regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych. Okoliczność ta wynika, również ze sprawozdań przedłożonych przez skarżącą za I i II kwartał 2013 r. oraz nie jest kwestionowana w odwołaniu. Podniosło, że podmiot obierający odpady komunalne jest zobowiązany do przekazywania ich w całości do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, zaś sytuacje, które uprawniają przedsiębiorcę do przekazania ww. odpadów do instalacji zastępczej, są wymienione w art. 91 ust. 2 ustawy o odpadach. Tymczasem skarżąca nie wskazuje, aby w I i w II kwartale 2013 r., spotkała się z odmową przyjęcia odpadów przez regionalną instalację. Nie zaszła również okoliczność awarii tejże instalacji ani nie zaszły inne przyczyny, z powodu których regionalna instalacja nie mogłaby przyjąć odpadów komunalnych odebranych przez skarżącą z terenu gminy G. Z przedłożonego sprawozdania za II kwartał 2013 r., wynika, że skarżąca w tym czasie przekazywała innego rodzaju odpady (kod odpadów 19 12 12) do instalacji Zakładu Usług Komunalnych U. Spółka z o. o. w M. Nie były to jednak zmieszane odpady komunalne (kod odpadów 20 03 01). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że zaistniały zatem określone w art. 9x ust. 1 pkt 3 u.c.p. przesłanki wymierzenia skarżącej kary pieniężnej, a decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej jest decyzją związaną. W każdym przypadku stwierdzenia wyczerpania znamion deliktu administracyjnego, jakim jest nieprzekazywanie przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, odebranych zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, właściwy miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta zobowiązany jest nałożyć na takiego przedsiębiorcę karę. Jedynie ustalenie wysokości kary pozostawiono uznaniu organu administracji publicznej, określając tylko dolną i górną granicę wysokości kary. Dodatkowo wskazał, że kara została nałożona w najniższej, przewidzianej w art. 9x ust. 1 pkt 3 u.c.p. wysokości, tj. 500 zł. Organ odwoławczy nie zgodził się z organem I instancji, iż przekazując odebrane od właścicieli nieruchomości zmieszane odpady komunalne do prowadzonej przez siebie instalacji, skarżąca naruszyła zakaz wynikający z art. 20 ust. 7 ustawy o odpadach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że przepis ten wprowadza zakaz przetwarzania: zmieszanych odpadów komunalnych, pozostałości z sortowania odpadów komunalnych oraz pozostałości z procesu mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych, o ile są przeznaczone do składowania oraz odpadów zielonych poza obszarem regionu gospodarki odpadami komunalnymi, na którym zostały wytworzone. Tymczasem zarówno miejsce wytworzenia odpadów (gmina G.), jak i miejsce ich przetworzenia (miasto M.), znajdują się w tym samym regionie gospodarki odpadami komunalnymi. Kolegium za niezasadne uznało zarzuty odwołania, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy. W jego ocenie stan faktyczny w sprawie nie jest bowiem sporny. W świetle uchwały jako bezpodstawny jawi się zarzut nierozważenia przez organ I instancji statusu instalacji w M., do której były przekazywane odpady z terenu Gminy G., i która posiada status instalacji zastępczej do czasu wybudowania instalacji regionalnej. W świetle powyższej uchwały – w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] - nie budzi wątpliwości, że jako regionalna instalacja dla przetwarzania odpadów dla regionu c. gospodarki odpadami komunalnymi w zakresie mechaniczno - biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych wyznaczony został Zakład Usług Komunalnych "U." spółka z ograniczona odpowiedzialnością w M., Instalacja BMP w miejscowości K., gmina W. Podkreśliło, że instalacja ta została wybudowana i działa od 6 listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, że okoliczność ta, znana Kolegium z urzędu, była Spółce komunikowana w ramach innych postępowań administracyjnych toczących się z jej udziałem. Wprawdzie w załączniku Nr 2 do uchwały, prowadzona przez skarżącą instalacja do przetwarzania odpadów w M., wymieniona jest jako instalacja zastępcza do czasu uruchomienia regionalnej instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych w Regionie c. gospodarki odpadami komunalnymi, jednakże z chwilą uruchomienia instalacji regionalnej w K. podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w regionie c. nie mógł przekazywać tych odpadów do instalacji posiadającej status instalacji zastępczej do czasu uruchomienia regionalnej instalacji. Końcowo Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, że wprawdzie organ I instancji błędnie wskazał w uzasadnieniu decyzji, że instalacja zastępcza, do której przekazywane były w spornym okresie zmieszane odpady komunalne, znajduje się poza obszarem regionu gospodarki odpadami komunalnymi, nie mniej, błąd ów nie ma istotnego wpływu na treść wydanej decyzji, biorąc pod uwagę, że przyczyną nałożenie kary jest ustalenie, że przedmiotowe zmieszane odpady komunalne nie zostały przekazane do działającej regionalnej instalacji dla przetwarzania odpadów dla Regionu c. Wbrew stanowisku skarżącej § 22 i § 23 uchwały będą miały w sprawie zastosowanie, skoro odnoszą się do wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami i dotyczą kwestii związanych z przekazywaniem - m.in. zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnych instalacji i instalacji zastępczych dla regionu. Wskazane przepisy nie odnoszą się natomiast do kwestii przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych. Skarżąca na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy G. z [...] maja 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, 77, 80 Kpa w powiązaniu z postanowieniami Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] poprzez nierozważenia statusu instalacji do której były przekazywane odpady - instalacji znajdującej się w M., która wg Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012-2017 z uwzględnieniem lat 2018-2023 posiada status "instalacji zastępczej do czasu wybudowania instalacji regionalnej", 2) art. 9e ust. 1 pkt 2 u.c.p. w powiązaniu z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że odpady w każdym wypadku należy przekazywać do instalacji regionalnej (RIPOK), 3) art. 9x ust. 1 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że karę należy nałożyć w każdym wypadku nieprzekazania odpadów do instalacji regionalnej. W ocenie skarżącej organy obu instancji całkowicie pominęły istnienie kategorii "instalacji zastępczych do czasu wybudowania instalacji regionalnych", a kategoria taka expressis verbis została wprowadzona Wojewódzkim Planem Gospodarki Odpadami dla [...]. Podała, że instalacja do której były przekazywane odpady, tj. instalacja znajdująca się w M. i prowadzona przez skarżącą należy właśnie do kategorii tychże kwalifikowanych instalacji zastępczych; kwalifikowanych, gdyż z nadanym przymiotem instalacji "do czasu wybudowania instalacji regionalnych". Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami dla [...] w oparciu o postanowienia ustawy o odpadach rozróżnia instalacje zastępcze "zwykłe" (funkcjonujące na rynku odbioru odpadów komunalnych tylko w zakresie ograniczonym do sytuacji, gdy RIPOK uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn. - art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach i właśnie tworzone "do czasu uruchomienia regionalnych instalacji". Wskazała, ze bez wątpienia instalacja w M., do której były przekazywane odpady jest instalacją do czasu uruchomienia instalacji regionalnych i w związku z tym należy zwrócić uwagę, że: tylko instalacja zastępcza do czasu uruchomienia instalacji regionalnych może ulec przekształceniu w RIPOK, tym samym uzyskuje kwalifikowany charakter, nie jest zwykłą instalacja zastępczą, a instalacją mogącą być RIPOK; obiekt w M. do którego były przekazywane odpady objęty jest ważną "decyzją środowiskową" - decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydaną przez Burmistrza M. po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym; w postępowaniu poprzedzającym wydanie ww. decyzji został wydany pozytywny raport oceny oddziaływania na środowisko; instalacja w Makowie, w świetle wydanej decyzji środowiskowej, może ubiegać się o status RIPOK; Wojewódzki Plan Gospodarki Odpadami dla [...] wyraźnie kwalifikuje instalację w M. jako element Zintegrowanego Systemu Gospodarki Odpadami Komunalnymi. W związku z powyższym instalacja w M. znajdująca się na terenie regionu c., do której były przekazywane odpady, dzięki posiadaniu statusu instalacji "do czasu wybudowania instalacji regionalnych" z możliwością przekształcenia w RIPOK, uzyskaniu decyzji środowiskowej, która determinuje funkcję instalacji - instalacja mogąca zostać przekształcona w RIPOK, a także wobec wcielenia tejże instalacji do Zintegrowanego Systemu Gospodarki Odpadami Komunalnymi nie można kwalifikować w przedmiotowej sprawie instalacji w M. jako instalacji do której odpady nie mogły być przekazane. W tym stanie rzeczy, zdaniem skarżącej, nałożenie kary na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 3 u.c.p. nie miało podstaw faktycznych i prawnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazało, że za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w powiązaniu z art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że, odpady należy w każdym przypadku przekazywać do instalacji regionalnej. Art. 9e ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach formułuje bowiem wyraźną dyrektywę, zgodnie z którą podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Zatem po uruchomieniu, regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu c., podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w tym regionie były zobowiązane do przekazywania tych odpadów do instalacji mającej status instalacji regionalnej. W ocenie Kolegium, chybiony jest również zarzut naruszenia art. 9x ust. 1 pkt 3 u.c.p. Podało, że brzmienie tego przepisu wskazuje, iż decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej jest decyzją związaną. W każdym przypadku stwierdzenia wyczerpania znamion deliktu administracyjnego, jakim jest nieprzekazywanie przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, odebranych zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, właściwy miejscowo wójt, burmistrz lub prezydent miasta zobowiązany jest nałożyć na takiego przedsiębiorcę karę. Jedynie ustalenie wysokości kary pozostawiono uznaniu organu administracji publicznej, określając jedynie dolną i górną granicę wysokości kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270, ze zm. zwanej w dalszej części P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji i w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa wyeliminowanie takiego aktu z obrotu prawnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę, w razie jej nieuwzględnienia. Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia tego przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, stad Sąd przyjmuje go za własny. Na aprobatę zasługuje przedstawiona w zaskarżonej oraz w utrzymanej nią w mocy decyzji ocena prawna okoliczności faktycznych, co implikuje uznanie, brak jest uzasadnienia do uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2014 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy G. z [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na B. Sp. z o.o., z siedzibą w M. karę pieniężną w wysokości 500 zł za pierwszy ujawniony przypadek nieprzekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości, w I i II kwartale 2013 r., zmieszanych odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych na terenie regionu c. Odnosząc się do relewantnych przepisów, wsadzać trzeba, że zgodnie z art. 9x ust. 1 pkt 3 powoływanej wcześniej ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, który nie przekazuje odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania, do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 500 zł do 2.000 zł za pierwszy ujawniony przypadek. Decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej jest decyzją związaną, jedynie ustalenie wysokości kary podlega uznaniu organu administracji publicznej. Działania, obejmujące mechaniczno-biologiczne przetwarzanie, powinny być prowadzone w sposób minimalizujący wpływ emitowanych gazów na środowisko, a także odcieków na wody powierzchniowe i podziemne oraz ograniczyć negatywny wpływ na zdrowie ludzi obsługujących instalację (tak WSA w Warszawie w wyroku z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1418/14, CBOSA). Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie przekazywała w I i II kwartale 2013 r. zmieszanych odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy G. do Zakładu Usług Komunalnych "U." Sp. z o.o. z siedzibą w M. Wyniki kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w [...] Delegatura w O. w dniach 17 grudnia 2013 r. i 15 stycznia 2014 r. wskazują, że skarżąca przekazywała od stycznia 2013 r. odebrane od właścicieli nieruchomości z terenu Gminy G. zmieszane odpady komunalne do własnej instalacji - sortowni zmieszanych odpadów komunalnych i selektywnie zebranych w M., która ma status instalacji zastępczych w stosunku do regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych. Ustalenia te są trafne. Spółka odbierająca odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie mogła przekazywać tych odpadów do instalacji posiadającej status instalacji zastępczej do czasu uruchomienia regionalnej instalacji, który to status posiadała instalacja do przetwarzania odpadów w M. W ocenie Sądu, przekazując odpady komunalne, odebrane od właścicieli nieruchomości z terenu gminy G., do prowadzonej przez siebie instalacji, która nie jest instalacją regionalną do przetwarzania odpadów komunalnych w regionie c. Spółka postąpiła wbrew nakazowi ustawowemu, zatem za prawidłowe należy uznać wszczęcie i prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w związku z tym zachowaniem. Treść art. 9e ust. 1 pkt 2 u.c.p. przewiduje jednoznacznie brzmiący obowiązek skierowany do podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości do przekazywania odebranych od właścicieli nieruchomości zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Prowadzona przez skarżącą spółkę instalacja do przetwarzania odpadów w M., wymieniona jest jako instalacja zastępcza do czasu uruchomienia regionalnej instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych w regionie c. gospodarki odpadami komunalnymi. Z prawidłowych ustaleń organu wynika, że instalacja do biologiczno-mechanicznego przetwarzania odpadów w miejscowości K., gm. W, zarządzana przez Zakład Usług Komunalnych "U." Sp. z o.o. w M., wskazana jest w uchwale nr [...] Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia [...] października 2012 r. w sprawie uchwalenia Wojewódzkiego Planu Gospodarki Odpadami dla [...] na lata 2012 - 2017 z uwzględnieniem lat 2018 - 2023, jako regionalna instalacja dla przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu c. Oznacza to, że po jej uruchomieniu, Spółka odbierająca odpady komunalne od właścicieli nieruchomości w regionie c. nie mogła przekazywać tych odpadów do instalacji posiadającej status instalacji zastępczej do czasu uruchomienia regionalnej instalacji. Zgodnie bowiem z art. 9l ust. 2 u.c.p., jedynie w przypadku wystąpienia awarii regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, uniemożliwiającej odbieranie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych lub pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania od podmiotów odbierających odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odpady te przekazuje się do instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tego regionu, wskazanych w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Prowadzący instalację do przetwarzania odpadów komunalnych, która została wskazana jako instalacja zastępcza, jest obowiązany przyjąć przekazywane do tej instalacji odpady. Stosownie do art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach, uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami określa regionalne instalacje do przetwarzania odpadów w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych. Istnieje zatem obowiązek oddawania odpadów komunalnych do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a nie do instalacji mającej status instalacji zastępczej, o ile podmiot prowadzący instalację wskazaną nie odmówi ich przyjęcia (z powodu awarii lub z innych przyczyn). Podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości nie jest uprawniony do samodzielnego decydowania, czy należy kierować przedmiotowe odpady do instalacji regionalnej, czy zastępczej, na podstawie jedynie własnej oceny, czy są ku temu spełnione przesłanki. Przyjęcie stanowiska, że podmioty odbierające odpady komunalne od właścicieli nieruchomości same mogą tę kwestię oceniać, mogłoby doprowadzić do sytuacji, w której do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych kierowane byłyby tylko niektóre odpady, w niewielkich ilościach - według uznania podmiotów odbierających je od właścicieli nieruchomości - co w konsekwencji doprowadziłoby do wykorzystania jedynie części mocy przerobowych regionalnej instalacji, wbrew woli ustawodawcy. Skoro ustawodawca zdecydował, że zasadą jest kierowanie zmieszanych odpadów komunalnych, odpadów zielonych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych przeznaczonych do składowania do regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a wyjątki od tej zasady wynikają z wyraźnych regulacji ustawowych, to ocena, czy zachodzą te wyjątki nie może być dowolna i dokonywana przez podmioty zobowiązane do kierowania wspomnianych odpadów do regionalnej instalacji do ich przetwarzania. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w prawomocnym wyroku z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/GI 1602/13 stwierdził, że bez znaczenia pozostają wyliczenia dokonane przez skarżącego, z których miałoby wynikać, że regionalna instalacja nie była w stanie przyjąć odpadów w ilości zebranej na terenie gminy, bowiem przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewidują takiej możliwości, aby podmioty zobowiązane do odbierania odpadów komunalnych same dokonywały wyboru rodzaju instalacji, do której dostarczają odpady. Zasadą jest, że zmieszane odpady komunalne dostarcza się do wskazanej regionalnej instalacji, a tylko w przypadku jej awarii dopuszcza się dostarczanie odpadów do instalacji zastępczej. Podkreślić przy tym należy, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by strona skarżąca spotkała się z odmową ze strony prowadzącego instalację do biologiczno-mechanicznego przetwarzania odpadów w miejscowości K., gm. W., przyjęcia odpadów ani z informacją, że regionalna instalacja uległa awarii lub że zachodzą inne przyczyny, z powodu których ww. regionalna instalacja nie przyjmie odpadów. Z akt sprawy nie wynika, by strona skarżąca spotkała się z odmową ze strony prowadzącego instalację do biologiczno-mechanicznego przetwarzania odpadów w miejscowości K., gm. W., przyjęcia odpadów ani z informacją, że regionalna instalacja uległa awarii lub że zachodzą inne przyczyny, z powodu których ww. regionalna instalacja nie przyjmie odpadów. Wbrew twierdzeniom skarżącej, rozstrzygając sprawę Kolegium rozważyło status prowadzonej przez skarżącą instalacji w M., do której były przekazywane odpady, co wynika z uzasadnienia decyzji SKO. Jednocześnie podkreślić należy, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest władny oceniać postanowień zawartych w uchwale nr [...] Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia [...] października 2012 r. Wobec tego jeśli instalacja do biologiczno-mechanicznego przetwarzania odpadów w miejscowości K., gm. W. została wskazana w tym miejscowym akcie prawnym jako regionalna instalacja dla przetwarzania odpadów komunalnych dla regionu c., to w świetle przywoływanych przepisów strona skarżąca miała obowiązek przekazywać do niej zmieszane odpady komunalne. Ponadto jak już wyżej wspomniano, nie zachodziły przesłanki uzasadniające przekazywanie tych odpadów do instalacji zastępczej, prowadzonej przez skarżącą spółkę. Sąd podziela zatem poglądy prawne, uprzednio wyrażane w orzecznictwie, w tym w wyroku z 15 grudnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1494/14, CBOSA. Stwierdzić należy, że zarówno podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego okazały się w świetle powyższego stanowiska niezasadne. Także wysokość nałożonej kary mieści się w zakresie przewidzianym w art. 9x ust. 1 pkt 3 u.c.p. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło