IV SA/Wa 17/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska-Bigiej po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na działanie Prezydenta W. postanawia: 1. ustanowić dla Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. adwokata z urzędu; 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. (dalej: "skarżący", "Stowarzyszenie") złożyło w dniu 1 kwietnia 2016 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na działania Prezydenta W. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, utrzymuje się z dotacji publicznych, nie posiada majątku celem spieniężenia. Majątek pochodzi z dotacji celowej – jego spieniężenie to naruszenie dyscypliny finansów publicznych i odpowiedzialność karna. Podniesiono, że z inicjatywy W. toczy się w stosunku do Stowarzyszenia postępowanie egzekucyjne, znane Sądowi z urzędu. W rubryce nr 8 formularza PPF wpisano, że stan konta wynosi 224 zł, zaś w rubryce nr 9.1 formularza wskazano, że na rachunku bankowym Stowarzyszenie ma zgromadzone środki w wysokości 12224 zł. Podniesiono, że obecnie zadłużenia skarżącego wynosi 9000 zł. Do wniosku dołączono m. in. kopię pisma z dnia 24 sierpnia 2013 r. o wypowiedzeniu rachunku bankowego, z którego wynika, że bank [...] wypowiedział umowę rachunku bankowego nr [...] i poinformował, że kwota zadłużenia przeterminowanego wynosi 224,00 zł. Zarządzeniem z dnia Stowarzyszenie zostało wezwane do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących rachunku bankowego i podania aktualnego stany konta oraz udokumentowania zadłużenia, o którym mowa we wniosku. Z wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia 14 kwietnia 2016 r, wynika, że Stowarzyszenie na rachunku bieżącym ma zaległość 224 zł z racji opłat egzekucyjnych, a na rachunku dla wpłat 1% ma wpływy celowe z podatku 1% wysokości 1.144,20 zł, na dzień 17 marca 2016 r. Kwota ta nie jest wystarczające. Do pisma Stowarzyszenie dołączyło pismo Prezydenta W. skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., w którym stwierdzono m. in., że Prezydent W. wszczął przeciwko Stowarzyszeniu postępowanie egzekucyjne w administracji na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 20 maja 2013 r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w związku z zobowiązaniami dotyczącymi zwrotu dotacji z 2004 r. w kwotach 50 000 zł i 29 000 zł. W ramach egzekucji został zajęty rachunek bankowy w [...], co umożliwiło ściągniecie łącznie kwoty 16.388,68 zł. Aktualnie postępowanie egzekucyjne jest nieefektywne bowiem bank skutecznie wypowiedział Stowarzyszeniu rachunek bankowy. Stwierdzono, co następuje: Stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego. Zgodnie z art. 239 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm), dalej p.p.s.a.: "Nie mają obowiązku uiszczania opłat sądowych organizacje pożytku publicznego, działające na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w sprawach własnych, z wyjątkiem spraw dotyczących prowadzonej przez te organizacje działalności gospodarczej, a także organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1118, 1138 i 1146) w sprawach własnych dotyczących realizacji zleconego zadania publicznego na podstawie przepisów o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie". Biorąc powyższe pod uwagę, należało dojść do wniosku, że skarżące Stowarzyszenie korzysta w niniejszej sprawie z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec tego, że postępowanie w przedmiotowej sprawie wolne jest od kosztów sądowych postępowanie w zakresie zwolnienia od tych kosztów jako zbędne należało umorzyć. Rozpoznając natomiast wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata, stwierdzono, że zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stowarzyszenie wykazało, że nie posiada środków na ustanowienie pełnomocnika. Skarżący nie prowadzi działalności zarobkowej, nie posiada żadnego majątku, a działalność statutowa jest prowadzona w oparciu o otrzymywane dotacje celowe. Wobec Stowarzyszenia prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Należy także podkreślić, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w sprawie. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 r. Sąd odrzucił skargę Stowarzyszenia. Od przedmiotowego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącą konstytucyjnego prawa do sądu. Z wyżej powołanych względów orzeczono na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. (pkt 1 sentencji) i na podstawie 249 a w zw. z art. 239 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji).