IV SA/Wa 170/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi Komitetu Budowy Pomnika [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Komitetu Budowy Pomnika [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2007 r. odmawiającej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie Pomnika [...] na terenie działki nr ew. [...] obr. [...] na skwerze [...] w W. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu 29 marca 2004 r. Komitet Budowy Pomnika [...] złożył wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie Pomnika [...] na terenie wymienionej powyżej działki. Zgodnie z definicją ustawową, jako inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W myśl art. 6 pkt 9a tej ustawy celami publicznymi jest m. in. ustanawianie i ochrona miejsc pamięci narodowej. Organ powołując się na opinię Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, w której stwierdzono, że miejsce wskazane na zlokalizowanie pomnika nie wiąże się bezpośrednio z terenem obozu, ani też pochówkiem ofiar obozu, stwierdził, iż zamierzona inwestycja nie może być uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu przepisu w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skargę na powyższą decyzję złożył Komitet Budowy Pomnika [...], zarzucając naruszenie art. 4 ustawy z dnia 21 stycznia 1988 r. o Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (Dz. U. Nr 2, poz. 2 z późn. zm.) i art. 6 pkt 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji w związku z art. 138 § 2 kpa. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż w sprawie niniejszej organy wydawały wcześniej decyzje, a mianowicie w poprzedniej decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchylając odmowną i Sygn. akt IV SA/Wa 170/08 decyzję organu pierwszej instancji i kierując sprawę do ponownego rozpoznania uznało tę samą opinię Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa za niewiążącą. Strona skarżąca wywodzi, że skoro decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego była decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa, to ustalenia Kolegium dotyczące mocy wiążącej opinii Rady powinny być w tej sprawie wiążące dla Prezydenta W. przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Sprzeczne ze sobą stanowiska organu odwoławczego wyrażone w decyzjach kończących pierwsze i drugie postępowanie odwoławcze nie służą - zdaniem skarżącego -pogłębianiu zaufania obywateli do organów Państwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył ,co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Po dokonaniu oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż decyzja ta nie narusza prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż stosownie do art. 61 § 1 kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot postępowania administracyjnego. Treść żądania wyznacza stosowana normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy jako przedmiot wniosku z dnia 19 marca 2004r. złożonego przez Komitet Budowy Pomnika o wydanie decyzji została wskazana inwestycja celu publicznego, polegająca na budowie Pomnika [...]. Zgodnie z art. 52 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), zwana dalej ustawą, ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora. Ustawa ta nie stawia ograniczeń podmiotowych co do osoby wnioskodawcy, może to być zarówno osoba fizyczna i prawna , a także jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej. Należy zauważyć, iż legalna definicja inwestycji Icelu publicznego zawarta została w art. 2 pkt 5 ustawy, według Sygn. akt IV SA/Wa 170/08 której przez inwestycje celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym ( gminnym) , ponadlokalnym ( powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. z 2004r. Dz. U. Nr 261, poz. 26032 ze zm.). W ocenie Sądu, prawidłowo organ dokonał analizy, czy określona przez wnioskodawcę inwestycja mieści się w katalogu inwestycji celu publicznego zawartego w art. 6 ustawy, o gospodarce nieruchomościami. Według punktu 9a powołanego artykułu do inwestycji celu publicznego zalicza się - ustanawianie i ochronę miejsc pamięci narodowej. Kwestią istotną dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było dokonanie ustalenia, czy zawnioskowana przez stronę budowa pomnika we wskazanym przez nią miejscu mieści się w zakresie przedmiotowym punktu 9a artykułu 6 w/w ustawy. W tym celu należało sięgnąć do innych regulacji prawnych, bowiem w ustawie o gospodarce nieruchomościami poza wskazanym art. 6 pkt 9a brak jest innych przepisów odnoszących się do inwestycji związanych z ochroną i ustanawianiem miejsc pamięci narodowej. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 stycznia 1988 r. o Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (Dz. U. Nr 2, poz. 2 z późn. zm.), Rada inicjuje i koordynuje działalność związaną z upamiętnianiem historycznych wydarzeń i miejsc oraz postaci w dziejach walk i męczeństwa Narodu Polskiego, zarówno w kraju, jak i za granicą (art. 1). Da zadań Rady należy m. in. sprawowanie opieki nad miejscami walk i męczeństwa oraz trwałe upamiętnianie związanych z tymi miejscami faktów, wydarzeń i postaci (art. 3 pkt 1 w/w ustawy), a także opiniowanie pod względem historycznym i artystycznym wniosków o trwałe upamiętnienie miejsc wydarzeń historycznych, a także wybitnych postaci związanych z dziejami walk i męczeństwa (art. 3 pkt 5 ustawy). Zgodnie zaś z art. 4 tej ustawy organy właściwe w sprawach wydawania zezwoleń na wykonanie trwałych znaków i obiektów upamiętniających walki i męczeństwo są obowiązane do zasięgnięcia opinii Rady i jej rozpatrzenia przed wydaniem decyzji. Z rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów z dnia 25 kwietnia 1988 r. w sprawie organizacji, trybu działania i zasad finansowania Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz komitetów ochrony pamięci walk i męczeństwa (Dz. U. Nr 22, poz. 154), wydanego na podstawie art. 8 ustawy z dnia 21 stycznia 1988 r. o Sygn. akt IV SA/Wa 170/08 Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa (Dz. U. Nr 2, poz. 2 z późn. zm.) wynika, iż Rada opiniuje pod względem historycznym wnioski o trwałe upamiętnienie miejsc i wydarzeń historycznych, w porozumieniu iub na wniosek wojewódzkiego komitetu ochrony pamięci walk i męczeństwa (§ 2 ust. 1 pkt 6). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się opinia Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa z dnia 12 sierpnia 2004r., wydana na wniosek Prezydenta W., w której stwierdzono, że proponowana lokalizacja pomnika nie jest związana z udokumentowanymi granicami obozu ani też z rzeczywistym miejscem pochówku jego ofiar, co oznacza, że pomnik nie wiąże się bezpośrednio z terenem obozu i z tego względu stanowiłby obiekt wyłącznie o charakterze symbolicznym -byłby znakiem a nie miejscem pamięci narodowej. W ocenie Sądu organy obu instancji w oparciu o przedmiotową opinię prawidłowo, przyjęły, że inwestycja objęta wnioskiem strony skarżącej nie może być uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 9a ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym., albowiem miejsce jej realizacji nie odpowiada warunkom miejsca pamięci narodowej. Odnosząc się do zarzutów skargi, należy stwierdzić, że nie ma zadanego znaczenia dla sprawy okoliczność dwukrotnego rozpatrywania tej samej sprawy z wniosku strony skarżącej przez organ drugiej instancji, gdyż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania z art. 15 kpa organ odwoławczy obowiązany jest z każdym razem rozpatrzeć sprawę na nowo. Trafnie podniosło Kolegium , że opinia Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa nie ma charakteru wiążącej, lecz jest częścią materiału dowodowego sprawy, który podlega swobodnej ocenie, jak cały materiał dowodowy sprawy na zasadzie art. 80 kpa. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy, wbrew przekonaniu strony skarżącej dokonał prawidłowej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i ocena ta nie nosi cech dowolności. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.