IV SA/Wa 1701/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-17

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Alina Balicka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmiany w ewidencji gruntów i budynków na podstawie zapisu z historycznego wypisu z rejestru gruntów, jeśli nie znajduje on potwierdzenia w dokumentach wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, takich jak akty notarialne czy wpisy w księgach wieczystych?
Ratio decidendi
Organy ewidencyjne zasadnie odmówiły dokonania zmian w ewidencji gruntów, ponieważ żądany zapis nie znajduje potwierdzenia w dokumentach wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno-deklaratoryjny i mogą być dokonywane jedynie na podstawie dokumentów jednoznacznie potwierdzających istnienie danego prawa, a nie na podstawie domniemań czy interpretacji pośrednich.
Stan faktyczny
Skarżący M. T. i K. T. domagali się zmiany danych w ewidencji gruntów, aby uwzględnić zapis, że część ich działki znajduje się pod ulicą. Argumentowali, że taki zapis istniał w historycznych dokumentach ewidencyjnych i wynikał z aktu notarialnego z 1939 r. Starosta odmówił zmiany, wskazując, że obecny stan prawny wynika z aktu notarialnego z 1991 r., który nie zawiera wzmianki o gruncie pod drogą, a różnica w powierzchni działki mieści się w granicach dopuszczalnej odchyłki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty, podkreślając techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji i brak podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. T. i K. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę - Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia (...) lipca 2009r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M.T. i K.T. od decyzji Starosty (...) nr (...) z dnia (...).04 2009 r, orzekającej o odmowie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez dokonanie zapisu, że część powierzchni działki nr (...) /poprzednio (...) / z obrębu (...) m. W. znajduje się pod ul. (...)orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż M. i K. T. wystąpili do Starosty (...) z wnioskiem o wydanie decyzji przywracającej w aktualnej ewidencji gruntów zapis, że część powierzchni ich działki nr (...) (poprzednio (...)) znajduje się pod ul. (...). Wnioskodawcy uzasadnili swoje wystąpienie tym, iż taki zapis w formie uwagi uwidoczniony został wypisie z rejestru gruntów z dnia (...) stycznia 1984 r. istniał od założenia rejestru gruntów w latach 70-tych do czasu odnowienia ewidencji gruntów w 1993 r. Wnioskodawcy podnieśli ponadto, że jest to informacja ważna! o czym świadczy zapis w akcie notarialnym z dnia (...) maja1939 nr (...). Starosta (...) decyzją nr (...) z dnia (...)04.2009 r. odmówił dokonania zmiany danych ewidencyjnych polegającej na umieszczeniu żądanego zapisu. W uzasadnieniu podniesiono, że w ewidencji gruntów od czasu jej założenia wykazana była działka nr (...) o powierzchni (...) ha jako tereny zabudowane oraz, że takie oznaczenie nieruchomości ujawnione jest w księdze wieczystej. Podczas odnowienia ewidencji gruntów zmieniono numeracje działek, nadając ww. działce nr (...) i wykazano powierzchnię (...) ha. Od decyzji tej wnioskodawcy złożyli odwołanie. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Wojewódzki inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...), wskazał, iż w myśl art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240 poz. 2027 ze zm.) zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dokonywanie zmian w ewidencji, zarówno z urzędu, jak też na wniosek zainteresowanych osób, jest możliwe na podstawie dokumentów przewidzianych prawem. W rozpatrywanej sprawie stan prawny nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr (...) z obrębu (...) m. W. wynika z aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia (...).07.1991 r. rep nr (...), na podstawie którego K. i M. małż. T. nabyli na zasadach wspólności ustawowej zabudowaną działkę nr (...) o powierzchni (...) arów (...) metrów kwadratowych uregulowaną w KW (...). W akcie tym przy opisie działki nie ma żadnej wzmianki o gruncie zajętym pod drogę. Organ odwoławczy podkreślił, iż z załączonych akt sprawy wynika, że taki stan ujawniony został wówczas w ewidencji gruntów, natomiast w odnowionym operacie ewidencji gruntów wykazano przedmiotową nieruchomość jako działkę ewidencyjną nr (...) o powierzchni (...) ha. Zmiana numeracji dziatek została wyjaśniona przez organ I instancji, natomiast różnica w powierzchni działki wynosząca 9 m2 mieści się w granicach dopuszczalnej odchyłki. Z odpisu z księgi wieczystej nr (...) prowadzonej aktualnie dla tej nieruchomości wynika, że oznaczenie nieruchomości nie zostało w księdze zmienione i w dalszym ciągu w dziale I figuruje pierwotny zapis -działka zabudowana nr (...), powierzchnia (...) arów (...) m. kw. Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora w świetle powyższych dokumentów żądanie aktualnych właścicieli jest nieuzasadnione i niewykonalne. Żądany zapis nie mieści się w katalogu informacji objętych ewidencją gruntów i budynków, określonym w odniesieniu do działki ewidencyjnej w §§ 60 - 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38 poz. 454) i z tego powodu nie mógłby być dokonany. Żądanie jest ponadto nieuzasadnione, ponieważ nie jest prawdą, że część powierzchni działki nr (...), czy poprzednio nr (...), znajduje się pod ul. (...). Nie jest też prawdą, że kiedykolwiek taki zapis figurował w ewidencji gruntów i że wnioskodawcy wykazali, iż mają jakiekolwiek prawa do gruntów znajdujących się pod ulicą, co uzasadniałoby twierdzenie że cześć powierzchni działki nr (...) poprzednio (...) znajduje się pod ulicą (...) . Pismem z dnia (...) września 2009r. M. T. i K. T. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazali naniedostateczne uwzględnienie faktów wynikających z aktu notarialnego z dnia (...) maja 1939 r. oraz nieprawidłowości zaistniałych podczas odnowienia ewidencji gruntów. Skarżący podnieśli, że spadkobiercy J.N., który umową z dnia (...) maja 1939 r. kupił parcelę o powierzchni (...) m2 w czym pod ulicą (...) m2, aktem notarialnym z 1991 r. odsprzedali im tę nieruchomość wraz z całym dobrodziejstwem inwentarza, a nic im nie wiadomo, aby została przeniesiona własność części działki pod ulicą na rzecz Skarbu Państwa lub samorządu. Zdaniem skarżących dla rozwikłania niniejszej sprawy niezbędne jest wyjaśnienie okoliczności powstania działki nr (...) o pow. (...) ha znajdującej się pod ul. (...) i przylegającej do działki skarżących. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa (...) utrzymująca w mocy decyzję Starosty (...) nr (...) z dnia (...) kwietnia 2009 r. orzekającą o odmowie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez dokonanie zapisu, że część powierzchni działki nr (...) /poprzednio (...) / z obrębu (...) m. W. znajduje się pod ul. (...) orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze obowiązujące przepisy oraz ustalony w sprawie stan faktyczny orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż orzekające w sprawie organy nie naruszyły prawa odmawiając skarżącym dokonania wnioskowanych przez nich zmian w ewidencji gruntów. Skarżący domagali się wydania decyzji przywracającej w aktualnej ewidencji gruntów zapis, że "część powierzchni ich działki nr (...) (poprzednio (...)) znajduje się pod ulicą (...) ". Powyższe ich zdaniem jednoznacznie wynika z faktu, iż zapis taki istniał od założenia rejestru gruntów w latach 70-tych do czasu odnowienia ewidencji gruntów w 1993 r. Zdaniem Wnioskodawców decydujące w sprawie znaczenie ma treść aktu notarialnego z dnia (...) maja 1939 nr (...), z którego wynika iż J.N. nabył niezabudowana parcelę nr (...) o ogólnej powierzchni ogólnej nr (...) m2 w czym pod ulicą znajduje się (...) m2. W ocenie Sądu jednak organy ewidencyjne zasadnie uznały, iż dla rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżących o dokonanie zmian w ewidencji gruntów i budynków decydujące znaczenie ma akt notarialny umowy sprzedaży z dnia (...) lipca 1991 r. rep nr (...), na podstawie którego K. i M. małż. T. nabyli na zasadach wspólności ustawowej zabudowaną działkę nr (...) o powierzchni (...) arów (...) m2 uregulowaną w KW (...) od następców prawnych J.T.W akcie tym przy opisie działki nie ma żadnej wzmianki o gruncie zajętym pod drogę. Również z wypisu z rejestru gruntów z dnia (...) stycznia 1984 r. wynika, iż powierzchnia działki nr (...) wynosi (...) m2 a nie (...) m2 jak wykazano w akcie notarialnym z dnia(...) maja 1939r., natomiast pozostała powierzchnia znajduje się pod ulicą Prądzyńskiego. Z zapisu tego jednak jak podnosili skarżący nie sposób wyprowadzić wniosku, iż część znajdująca ssę w granicach ulicy (...) wchodzi w skład działki nr (...) poprzednio (...). W świetle powyższego orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, iż brak jest podstaw do uwzględnienie wniosku skarżących. Podkreślić bowiem należy, iż możność wpisania danego prawa do ewidencji uzależniona została od potwierdzenia jego istnienia określonego rodzaju dokumentami ujętymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. W orzecznictwie sądowo - administracyjnym podkreśla się, iż zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01, publ. LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02, publ. LEX nr 156374). Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich. Z uwagi na fakt, iż z załączonych przez skarżących dokumentów nie wynika, aby jakakolwiek część ich nieruchomości utytułowana była w granicach ulicy (...), Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło