IV SA/Wa 1705/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]; Postanowieniem z [...] lipca 2008r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu zażalenia S. K. na postanowienie Starosty P. z [...] kwietnia 2008 Nr [...] odmawiającego uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] położonej we wsi D., gm. B., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas IV, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha, zaś gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas V i VI, wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego i torfowisk, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha, wymaga uzyskania zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Zgodnie z wypisami z rejestru gruntów znajdującymi się w aktach sprawy teren objęty wnioskiem stanowi wraz z działkami sąsiednimi zwarty obszar użytku rolnego klasy R IV o powierzchni powyżej 1 ha. W związku z tym w myśl ww. przepisu stanowi to przesłankę do objęcia tegoż obszaru wymogiem uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. K., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Starosty P. z [...] kwietnia 2006r. Skarżący domaga się także stwierdzenia nieważności w/w postanowień, jako rażąco naruszających prawo własności. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w toku postępowania organ nie ustalił jakie było przeznaczenie terenu inwestycji w poprzednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Sygn. akt IV/SA/Wa 1705/08 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uwzględnił skargę. Uznał, iż postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lipca 2008r. i utrzymane nim w mocy postanowienie Starosty P. z [...] kwietnia 2008, naruszają prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717, ze zm. - dalej w skrócie: p.z.p.) wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych w tym przepisie warunków, w tym aby teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskana przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy o której mowa w art. 88 ust. 1 p.z.p. Warunkiem wydania pozytywnej decyzji jest zatem ustalenie przez organ ją wydający między innymi, iż teren objęty planowaną inwestycją spełnia w/w przesłanki. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004r., nr 121, poz. 1266, ze zm. - dalej w skrócie: o.g.r.l.) przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, Sygn. akt IV/SA/Wa 1705/08 wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne wymienionych w art. 7 ust. 2 wymaga uzyskania zgody właściwego organu administracji. Przepis ten wyjaśnia, jaki organ i w jakiej sytuacji wyraża zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. W przypadku gruntów rolnych uzależnione to jest od ich klasy oraz od powierzchni obszaru projektowanego do takiego przeznaczenia. I tak przeznaczenie na cele nierolnicze gruntów rolnych będących użytkiem rolnym klasy IV, a w przypadku V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego i torfowisk, jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 1 ha wymaga zgody marszałka województwa wrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej (art. 7 ust. 2 pkt 2 i 4 o.g.r.l.). W sprawie bezsporną jest okoliczność, iż działka ewidencyjna objęta wnioskiem skarżącego o ustalenie warunków zabudowy jest gruntem rolnym klasy IV i V, o łącznej powierzchni 11600 m2. Z projektu decyzji o warunkach zabudowy wynika jedynie, iż działka ta nie jest objęta zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy o której mowa w art. 88 ust. 1 p.z.p.. Nie wynika z niej zaś, czy w tej sytuacji teren ten nie wymaga również uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Okoliczność ta w ocenie Sądu winna być przedmiotem rozpoznania przez organ prowadzący postępowanie główne w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Tylko bowiem w sytuacji spełnienia powyższych przesłanek istniałyby podstawy do sporządzenia pozytywnego projektu decyzji, która następnie podlega uzgodnieniom. Tymczasem kwestia ta była przedmiotem rozpoznania dopiero przez organ uzgadniający, co w ocenie Sądu nie należało do jego kompetencji. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 60 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt. 6 p.z.p decyzję o warunkach zabudowy wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: z 2004 r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) - z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - art. 53 ust. 4 pkt 6 p.z.p. Organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o Sygn. akt IV/SA/Wa 1705/08 o.g.r.l, jest zatem starosta. Uzgodnienia są formą wiążącego wpływu organu uzgadniającego na organ prowadzący postępowanie, poprzez uzależnienie możliwości wydania aktu od akceptacji jego treści przez organ uzgadniający (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2001 r., IV SA 2255/99, niepublik.). Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 ustawy o o.g.r.l., ochrona gruntów rolnych polega na: 1) ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne; 2) zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi, 3) rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów na cele rolnicze; 4) zachowaniu torfowisk i oczek wodnych jako naturalnych zbiorników wodnych; 5) ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi. Rolą organu uzgadniającego było zatem uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie dopuszczalności planowanej inwestycji na gruntach rolnych pod kątem przesłanek wynikających z powyższego przepisu. Tymczasem orzekające w sprawie organy uchybiły powyższym wymogom. Nie dokonały bowiem oceny planowanej inwestycji w zakresie określonym powyższym przepisem, a skoncentrowały się jedynie na kwestii, czy teren objęty inwestycją wymaga, czy też nie uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze (art. 7 ust. 2 ustawy o o.g.r.l), co jak wskazano na wstępie winno podlegać ocenie organu wydającego decyzję o warunkach zabudowy, już na etapie sporządzania projektu tej decyzji. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu uznać należy, że zaskarżone postanowienie, jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem ww przepisów prawa materialnego i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.