IV SA/Wa 1708/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-10

Skład orzekający: Joanna Dziedzic

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada stałe dochody z emerytury i renty, dochody z gospodarstwa rolnego oraz dopłaty unijne, a także zgromadzone oszczędności, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca posiada stałe źródła dochodu (emerytura, renta, dochody z gospodarstwa rolnego, dopłaty unijne) oraz zgromadzone oszczędności, które pozwalają mu na pokrycie kosztów sądowych. Sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z emerytury i renty żony, posiada dom i gospodarstwo rolne, a także ponosi znaczne wydatki na leki. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił zaświadczenie o dochodach z gospodarstwa rolnego, wyciąg bankowy z oszczędnościami oraz potwierdzenie otrzymania dopłat unijnych. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) sierpnia 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 3 listopada 2008 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym) złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący J. K. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) sierpnia 2008 r. W oświadczeniu o stanie rodzinnym wnioskodawca wskazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną. Z rubryki dotyczącej majątku wynika, że jest właścicielem domu o pow. ok. 50 m- oraz nieruchomości rolnej o pow. ok. 8 ha. Wnioskodawca osiąga dochód miesięczny w wysokości 1128 zł tytułem emerytury, jego żona natomiast - 480,00 zł tytułem renty. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, że jego sytuacja majątkowa jest bardzo ciężka. On i jego żona utrzymują się głównie z emerytury, ponieważ gospodarstwo rolne, stanowi w większości nieużytki. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że jest osobą przewlekle chorą i ponosi znaczne wydatki na zakup lekarstw- ok. 300 zł. Żona wnioskodawcy również ma kłopoty ze zdrowiem, jest po wypadku, co generuje znaczne wydatki na leki- ok. 500 zł miesięcznie. Pismem Sądu z dnia 14 listopada 2008 r., stosownie do treści art. 252§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy- w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania - poprzez przedstawienie: 1) zaświadczenia z właściwego urzędu gminy, wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej, 2) oświadczenia, czy starał się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli tak, to czy otrzymał tę pomoc i w jakiej wysokości, 3) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżący dołączył zaświadczenie Urzędu Gminy M. z dnia (...) listopada 2008 r. z którego wynika, że dochód roczny z gospodarstwa rolnego, którego skarżący jest właścicielem wynosi 6 866, 44 zł. Z nadesłanego wyciągu bankowego wynika natomiast, że saldo końcowe na rachunku skarżącego na dzień 10 listopada 2008 r. wskazywało kwotę 3 961,94 zł. Analiza wyciągu bankowego wskazuje ponadto, iż w 2008 r. skarżący otrzymał dopłaty do gruntów rolnych w wysokości 6035,33 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna, bytowa jest trudna. W niniejszej sprawie skarżący nie znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadnicze znaczenie ma fakt, że wnioskodawca i jego żona mają stałe źródło dochodu z tytułu świadczeń emerytalnych i rentowych. Skarżący uzyskuje ponadto dochody z gospodarstwa rolnego oraz dopłat unijnych. Nie jest zatem osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Poza tym skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, a na koncie posiada środki w wysokości znacznie przekraczającej koszty sądowe, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł ( wpis sądowy od skargi). Uwzględniając nawet stałe wydatki skarżącego oraz jego żony na leczenie oraz koszty bieżącego utrzymania należy stwierdzić, iż wysokość uzyskiwanego przez skarżącego oraz jego żonę dochodu oraz kwota zgromadzonych oszczędności pozwala na przyjęcie, że dysponuje on wystarczającymi środkami finansowymi na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Na marginesie zaznaczyć należy, iż w dniu 1 grudnia 2008 r. skarżący uiścił wpis sądowy należny w niniejszej sprawie. W związku z powyższym po przeanalizowaniu wniosku skarżącego, należy stwierdzić, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie występują. W tej sytuacji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cytowanej ustaw - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło