IV SA/Wa 1712/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej, jeżeli skarżący nie wykazali niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżący nie wykazali istnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 PPSA, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazano, że decyzja lokalizacyjna ma charakter przygotowawczy i nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych, a ewentualne szkody podlegają rekompensacie w trybie odszkodowawczym.Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargi na decyzję Ministra Infrastruktury o ustaleniu lokalizacji drogi, jednocześnie domagając się wstrzymania jej wykonania. Argumentowały, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności spowoduje nieodwracalne skutki prawne i materialne, naruszając ich interes prawny i prawo własności. Podnosiły również wątpliwości co do sensu inwestycji w kontekście innych planowanych dróg.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków J. K., T. B., H. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skarg J. K., W. S.A., T. B., H. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
J. K. dnia 24 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego), T. B. dnia 12 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego), H. W. dnia 12 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego) wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi.
Skarżące w swych skargach zawarły wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
J. K. w uzasadnieniu swojego podniosła, iż inwestor nie wykazał żadnych przesłanek przemawiających za niezbędnością nadania rygoru, ani nie uargumentował ściśle tezy ochrony interesu społecznego, w szczególności poprzez niewykazanie realności jakichkolwiek zagrożeń dla dóbr chronionych. Skarżąca wskazała, iż nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności spowoduje naruszenie interesu stron postępowania, szczególnie tych zagrożonych wywłaszczeniem. Natomiast w jej przypadku wywoła nieodwracalne skutki prawne i materialne (nieruchomość skarżącej która ma być przeznaczona pod inwestycję, wykorzystywana jest na cele mieszkalne oraz pod działalność gospodarczą, a także jest dzierżawiona) co jest jednoznaczne z zamachem na jej, równie ważny, interes prawny.
T. B. wskazała, iż za zastosowaniem rygoru natychmiastowej wykonalności nie przemawiają żadne przesłanki. Za podstawę wniosku podała art. 159 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "kpa". Jednakże w obszernej skardze brak jest wskazania przyczyn uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca kwestionuje jedynie zasadność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przez organ pierwszej instancji wskazując, iż doszło do tego mimo braku spełnienia przesłanek z art. 108 kpa.
H. W. w skardze o tożsamym brzmieniu ze skargą T. B., zamieściła identyczny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, oparty na tej samej podstawie prawnej i tak samo uzasadniony.
W pismach procesowych złożonych dnia 11 marca 2010 r. skarżące T. B. oraz H. W. uzupełniły przedmiotowy wniosek precyzując, iż oparły go na art. 61 § 3 w zw. z § 5 i § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Skarżące wskazały, iż złożyły wniosek z obawy przed skutkami jakie niesie za sobą art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zauważyły, iż niecałe 3 km od planowanej inwestycji powstaje obejście K. [...], odprowadzające ruch kołowy na trasie do K., skutkiem czego poddają w wątpliwość sens planowanej inwestycji, która jedynie spowoduje zablokowanie ruchu w K. Podniosły, iż wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby narazić je oraz ich sąsiadów na trudne do odwrócenia skutki, zwłaszcza, że zaskarżona decyzja silnie ingeruje w prawo własności. Wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządziłoby znaczną szkodę skarżącym i ich rodzinom oraz spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki, gdyż w takim przypadku bez dokonania jakichkolwiek fizycznych pomiarów geodezyjnych w terenie trudno jest ustalić zakres pasa zajętości terenu, który jak stwierdzają organy przeszedł na własność Skarbu Państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem skargi jest decyzja lokalizacyjna wydana na podstawie przepisów ustawy w brzmieniu sprzed jej nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), zwanej dalej "ustawą nowelizującą". Ponieważ postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy nowelizującej (tj. przed dniem 10 września 2008 r.) zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy nowelizującej w sprawie stosuje się przepisy dotychczasowe.
Zgodnie z art. 61 § 1 ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Jednakże art. 61 § 3 ppsa stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 ppsa, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż sądy administracyjne nie orzekają o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Najdobitniej wyraził to Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepubl.), w którym stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie skarżące nie przywołały żadnych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (z przepisu art. 61 § 3 ppsa wynika, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego), zaś podniesione przez nie zarzuty dotyczą jedynie kwestionowanego postanowienia Ministra Infrastruktury odmawiającego wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji lokalizacyjnej. Na marginesie zauważyć należy, iż kontrola tegoż postanowienia nastąpi dopiero na etapie merytorycznego rozpoznawania sprawy przez Sąd.
Podniesione przez skarżące wątpliwości w pismach procesowych z dnia 11 marca 2010 r. także nie zawierają żadnych okoliczności, które pozwalałyby przyjąć, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 61 § 3 ppsa. Wskazanie przez skarżące, iż planowana inwestycja nie jest konieczna z uwagi na fakt, iż inna inwestycja odciąży ruch na ul. [...] i na rondzie [...] nie może podlegać merytorycznej ocenie Sądu, gdyż celowość inwestycji nie ma wpływu na wstrzymanie wykonania decyzji (przesłankami są wyłącznie te zawarte w art. 61 § 3 ppsa).
Fakt, iż zaskarżona decyzja silnie oddziałuje w prawo własności wynika ze szczególnego jej charakteru, bowiem jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Należy podkreślić, że zagwarantowanie prawa własności nie oznacza, że jest ono nienaruszalne. Mogą bowiem zaistnieć sytuacje, w których niezbędne jest ograniczenie tego prawa. Należy podkreślić, że wynikłe z wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej szkody podlegają uwzględnieniu w trybie art. 18 ustawy. Odszkodowanie przewidziane za przejście nieruchomości na własność, m.in. Skarbu Państwa, wskazuje, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, co jest jednym z warunków udzielenia ochrony tymczasowej (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1766/09, niepubl.).
Niezrozumiałym dla Sądu jest zarzut, że wykonanie decyzji lokalizacyjnej spowodowałoby znaczną szkodę poprzez zajęcie pasa terenu bez dokonania pomiarów geodezyjnych.
Wyjaśnić należy, iż zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury ma charakter przygotowawczy dla postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i nie uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych. Skutkiem tego nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W ocenie Sądu fakt, iż nieruchomości wydzielone liniami rozgraniczającymi teren w decyzji lokalizacyjnej, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym zaskarżona decyzja stała się ostateczna (zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy), nie powoduje konieczności wstrzymania wykonania takiej decyzji, gdyż jak zostało to wskazane powyżej, do czasu uzyskania pozwolenia na budowę żadne prace na takich nieruchomościach nie mogą mieć miejsca, zaś w przypadku wyeliminowania decyzji lokalizacyjnej z obrotu prawnego, możliwe będzie przywrócenie prawa właściciela do nieruchomości, a więc nie wystąpią trudne do odwrócenia skutki.
Wskazać należy, iż z art. 31 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy wynika, że w przypadku uwzględnienia skargi czy to na decyzję o pozwoleniu na budowę drogi czy na decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi, którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności, sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić wyłącznie, że decyzja taka narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 kpa. Jak już zostało to stwierdzone powyżej, decyzja lokalizacyjna nie uprawnia do rozpoczęcia robót, skutkiem czego obawy skarżących w tym zakresie są bezpodstawne.
Mając na względzie powyższe brak jest podstaw do uwzględnienie wniosków skarżących.
Wobec czego Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło