IV SA/Wa 1713/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. z dnia 29 marca 2016 r. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika organu administracji postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1713/15 pozostawił bez rozpoznania wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi wymienionego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika organu administracji. Powodem pozostawienia wniosku bez rozpoznania było nieuzupełnienie w zakreślonym terminie jego braków polegających na niepodpisaniu wniosku (rubryka nr 15 formularza wniosku) oraz pozostawieniu niewypełnionych rubryk dotyczących dochodów gospodarstwa domowego (rubryka nr 10 formularza wniosku) oraz majątku (rubryki nr 7 i nr 8 formularza wniosku). Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt I OZ 1672/15 oddalił zażalenie J. K. na postanowienie z dnia 23 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 stycznia 2016 r. odrzucił skargę J. K. na powołane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. W skardze kasacyjnej z dnia 8 marca 2016 r. skarżący ponownie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 17 marca 2016 r. wezwano go do uzupełniania braku wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 29 marca 2016 r. (data stempla pocztowego) J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Ponieważ i tym razem wniosek zawierał braki uniemożliwiające nadanie mu prawidłowego biegu, to jest nie był podpisany przez osobę wnoszącą żądanie (rubryka nr 15 formularza wniosku), a także zawierał niewypełnione rubryki (m.in: rubryka nr 10 – dochody, rubryka nr 7 – majątek, rubryka nr 8 – stan majątkowy osób pozostających ze skarżącym w gospodarstwie domowym), w piśmie z dnia 5 kwietnia 2016 r. wezwano J. K. do uzupełniania tych braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Jednocześnie wezwano stronę do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń dotyczących jej dochodów i stanu majątkowego. Do wezwania, które doręczono skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 102 akt sprawy), dołączono złożony przez niego wniosek. Ponieważ J. K. nie uzupełnił braków w zakreślonym terminie, starszy referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2016 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zarządzenie doręczono stronie w dniu 20 czerwca 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru znajduje się na karcie nr 127 akt sprawy). W dniu 27 czerwca 2016 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł sprzeciw od zarządzenia starszego referendarza sądowego z dnia 1 czerwca 2016 r. Stwierdził, że zarządzenie narusza art. 257 i art. 258 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniósł, że "braku formalnego nie stanowią oświadczenia strony zawarte we wniosku, które uniemożliwiają ustalenie jej rzeczywistej sytuacji finansowej". Zdaniem skarżącego Sąd nie powinien był pozostawiać jego wniosku bez rozpoznania, tylko poinformować, że pomimo uzupełnienia wniosku nadal wstępują konkretne braki i wskazać te braki oraz wyznaczyć nowy termin do ich uzupełnienia. J. K. zakwestionował też zasadność wezwania go do nadesłania dokumentów źródłowych. W konkluzji stwierdził, że przesłał wypełniony druk wniosku o przyznanie prawa pomocy, z istotnymi danymi, a niewypełnienie niektórych rubryk nie powinno skutkować "odrzuceniem" jego prośby. W dniu 4 lipca 2016 r. skarżący uzupełnił brak formalny sprzeciwu (brak podpisu), składając do akt sprawy jego podpisany egzemplarz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej powoływanej również jako ppsa, w brzemieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r., które ma zastosowanie w przedmiotowe sprawie, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena zarządzenia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowna ocena złożonego przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy - w pierwszej kolejności ocena warunków formalnych tego wniosku. Stosownie do treści art. 252 § 2 ppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do wojewódzkiego sądu administracyjnego na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania (art. 257 ppsa). Sankcja w postaci pozostawienia złożonego na urzędowym formularzu wniosku bez rozpoznania ("którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie") ma miejsce, gdy pomimo wezwania strony do uzupełnienia tego formularza, w dalszym ciągu posiada on takie braki formalne, które uniemożliwiają mu nadanie prawidłowego biegu. Do tego typu braków niewątpliwie należy brak podpisu osoby wnoszącej wniosek (rubryka nr 15 formularza wniosku), a także pozostawienie niewypełnionych rubryk dotyczących dochodów gospodarstwa domowego (rubryka nr 10 formularza wniosku), czy stanu majątkowego osób pozostających z wnioskodawcą w gospodarstwie domowym (rubryka nr 8 formularza wniosku). Jakkolwiek niewypełnienie poszczególnych (niektórych) rubryk formularza wniosku nie zawsze (automatycznie) stanowi brak uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu, to niewątpliwie jest tak w sytuacji, gdy informacje o źródłach i wielkości dochodów (rubryka nr 10 formularza wniosku) oraz o majątku (rubryki nr 7 i 8 formularza wniosku) strony i osób pozostających z nią w gospodarstwie domowym, nie są wskazane w innych rubrykach wniosku lub nie wynikają jednoznacznie z dokumentów źródłowych, które znajdują się w aktach sprawy. J. K., pomimo upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu z dnia 5 kwietnia 2016 r., ani nie podpisał wniosku o przyznanie prawa pomocy, ani nie uzupełnił niewypełnionych rubryk oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. Wskazanych braków nie uzupełnił również, wnosząc sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego, w którego uzasadnianiu wyjaśniono mu, jakich braków wniosku nie uzupełnił i jakie są tego konsekwencje. Ponownie przedstawił natomiast błędne stanowisko o braku podstaw wezwania go do uzupełnienia braków wniosku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Sąd odniósł się już do tego stanowiska w postanowieniu z dnia 23 września 2015 r., a Naczelny Sąd Administracyjny, oddalając zażalenie na to postanowienie, wyjaśnił skarżącemu, że brak podpisu i nieuzupełnienie podstawowych elementów wniosku o przyznanie prawa pomocy uniemożliwia dalsze nad nim procedowanie. Pomimo jednoznacznego stanowiska zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący po raz kolejny włożył wniosek dotknięty brakami uniemożliwiającymi nadanie mu dalszego biegu, nie wykonał wezwania do uzupełnienia tych braków i nadal bezpodstawnie kwestionuje prawidłowość działań Sądu (starszego referendarza sądowego) odnoszących się do jego wniosku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 257 w zw. z art. 260 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.