IV SA/Wa 1717/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2007 r. Nr (...) w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył w dniu 3 września 2007 r. ( data nadania pisma w urzędzie pocztowym) na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2007 r. Nr (...) w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Z informacji podanych przez stronę skarżącą w nadesłanym formularzu PPF wynika, że skarżący jest właścicielem domu o pow. 72 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 10,1 ha. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z rodzicami. W rubryce 10 formularza, dotyczącej uzyskiwanych dochodów, skarżący wymienił dochody swoich rodziców- świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 1200 zł oraz dochody ze sprzedaży zboża- ok. 250 zł. Uzasadniając wniosek o prawo pomocy skarżący wskazał, że poniesione wydatki na uprawę pola, zakup materiału siewnego, zakup środków ochrony roślin znacznie zmniejszyły dochody z gospodarstwa rolnego i nie zwróciły się z dopłat bezpośrednich do gruntów. Poza tym wskazał, że jest jedynym opiekunem chorych rodziców, którzy są w podeszłym wieku. Wymieniając wydatki niezbędne do utrzymania koniecznego skarżący wskazał, iż na energie elektryczną wydaje miesięcznie 235 zł, na wodę 50 zł, gaz 150 zł, opał 150 zł. Koszty leczenia rodziców wraz z dojazdem na badania, jak oświadczył skarżący to koszt ok. 1100 zł. W związku z powziętymi wątpliwościami co do uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, pismem z dnia 11 września 2007 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez przedstawienie, w terminie 7 dni pod rygorem ujemnych skutków prawnych, zaświadczenia z właściwego urzędu gminy wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej oraz wyciągów i wykazów z posiadania rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Pismem tym wezwano również skarżącego do złożenia oświadczenia, czy starał się o dopłaty bezpośrednie do gruntów, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz do udzielenia informacji w jakiej wysokości zostały przyznane. Powyższe pismo Sądu zostało doręczone dorosłemu domownikowi-(ojcu skarżącego) w dniu 18 września 2007 r., co należy uznać za skuteczne doręczenie w myśl art. 72 P.p.s.a. Termin do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął w dniu 25 września 2007 r. skarżący natomiast do dnia dzisiejszego wniosku we wskazanym zakresie nie uzupełnił. Rozpatrując wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie z kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Powołane we wniosku okoliczności powinny uzasadniać to wyjątkowe traktowanie, bowiem instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 powołanej ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane z udziałem w sprawie. Nie można jednak odmówić prawa pomocy, jeżeli wiązałoby się to z ograniczeniem prawa do sądu, gdy na skutek braku środków finansowych strona nie miałaby możliwości dochodzenia swych praw. Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca zatem musi przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak już wskazano powyżej, Sąd uznał zawarte w formularzu PPF oświadczenie wnioskodawcy za niewystarczające dla dokonania oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku pełnej informacji odnośnie dochodowości gospodarstwa rolnego o pow. ponad 10 ha. Przedłożenie przez stronę skarżącą żądanych dokumentów pozwoliłoby nie tylko na weryfikację rzeczywistych dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej skarżący się znajduje. Strona skarżąca mimo wezwania - nie przedłożyła dokumentów do których została zobowiązana. W konsekwencji należy przyjąć, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące dochodów skarżącego uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego. Informacje, do których udzielenia zobowiązano skarżącego, a które pozostały niewyjaśnione miały istotny wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, rzutując przede wszystkim na prawidłową ocenę jego sytuacji materialno-bytowej i możliwości płatniczych. Okoliczności te nie mogą stanowić domniemania ze strony Sądu, zwłaszcza gdy mają stanowić podstawę udzielenia pomocy finansowej ze środków publicznych. Rodzi to obowiązek wszechstronnego ich wyjaśnienia, zwłaszcza gdy informacje udzielone przez osobę wnioskującą o przyznanie prawa pomocy budzą wątpliwości lub po prostu okazują się niewystarczające dla dokonania tej oceny. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, z czym związany jest ścisły rygoryzm. Jeśli strona mimo nie budzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji-do czego ma oczywiście prawo, musi się przez to liczyć z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż strona skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 cytowanej ustaw – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.