IV SA/Wa 1718/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] Wojewoda [...] umorzył wszczęte na wniosek A. D. reprezentowanej przez radcę prawnego P. P. postępowanie administracyjne dotyczące wydania w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 10, poz. 51 z późn. zm.) decyzji stwierdzającej, że część dawnego majątku ziemskiego pn. "[...]" położonego w gminie M. powiatu [...] stanowiąca lasy i grunty leśne o łącznej pow. 11,67 ha składająca się z działek ewidencyjnych nr [...] oraz [...] z obrębu [...] nie podlegała działaniu przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13 z późn. zm.). Wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 105 § 1 kpa Wojewoda [...] wskazał, że nie ma przepisu prawa materialnego, który upoważniałby organ do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Uzasadniając zajęte przez siebie stanowisko Wojewoda powołał się na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 201Or. sygn. akt P 107/08 i podkreślił, że do rozpoznania wniosku strony nie powinien zostać zastosowany tryb postępowania administracyjnego. Odwołanie od tej decyzji wniosło Nadleśnictwo P. wskazując, że rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego było niezasadne. Po rozpatrzeniu tego odwołania Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. swoją decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr. [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ naczelny w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę w dniu 10 stycznia 2011 r., sygn. akt I OPS 3/10, w której stwierdzono, że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 10, poz. 51 ze zm.) może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Uzasadniając stanowisko, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił tezę Trybunału Konstytucyjnego zawartą w postanowieniu z dnia 1 marca 201Or., sygn. akt P 107/08, przypisującą ustawodawcy dorozumianą intencję derogowania § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945r. w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71 z poźn. zm.). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 201Or. nie ma mocy wiążącej. Z treści art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) wynika związanie uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego, i to nie tylko w danej sprawie, ale w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Jeżeli bowiem jakikolwiek skład sądu rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcie odpowiedniemu składowi. Oznacza to, że nie tylko sądy administracyjne, ale również organy administracji powinny wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko w pełni respektować. W zakończeniu uzasadnienia swojej decyzji Minister stwierdził, że w zaistniałej sytuacji należało uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. umarzającą postępowanie i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, ponieważ Wojewoda [...] powinien merytorycznie rozpoznać wniosek. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2011r. wniosła A. D. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Strona skarżąca wskazała, że kwestia niepodpadania ww. nieruchomości została już rozstrzygnięta w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w P., który uwzględnił powództwo skarżącej o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wykreślenie z działu II Skarbu Państwa i wpisaniu spadkobierców dawnego właściciela. W związku z tym organ wojewódzki prawidłowo umorzył postępowanie i nie było podstaw do uchylenia tej decyzji. Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż zaskarżone rozstrzygnięcie organu naczelnego nie narusza przepisów prawa i w związku z tym skarga podlega oddaleniu. Organ naczelny prawidłowo wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę w dniu 10 stycznia 2011 r., sygn. akt I O PS 3/10, w której stwierdzono, że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 10, poz. 51 ze zm.) może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt P 107/08, nie prowadzi do konieczności odmowy stosowania przez sądy i organy administracji publicznej § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. Postanowienie to nie jest bowiem "orzeczeniem" Trybunału, o którym mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, a zatem nie posiada mocy powszechnie obowiązującej. Z treści art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) wynika związanie uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego, i to nie tylko w danej sprawie, ale w sprawach o podobnym stanie faktycznym i prawnym. Jeżeli bowiem jakikolwiek skład sądu rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale siedmiu sędziów, całej izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcie odpowiedniemu składowi. Oznacza to, że nie tylko sądy administracyjne, ale również organy administracji powinny wyrażone w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko w pełni respektować. Minister zatem prawidłowo wskazał w zaskarżonej decyzji, że w zaistniałej sytuacji należało uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. umarzającą postępowanie i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Sąd stwierdza, że Wojewoda [...] powinien merytorycznie rozpoznać wniosek, o ile oczywiście strona skarżąca nie wycofa swojego wniosku. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku