IV SA/Wa 1718/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi O. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...]. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego O. S. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] grudnia 2012 r. O.S. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uzasadniając go odbywaniem nauki oraz pobytem z rodziną zamieszkującą w Polsce, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013r. Nr [...] odmówił udzielenia stronie wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, iż wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki określone w art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach oraz przebywa on w Polsce nielegalnie. Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik cudzoziemca, K.K. wniósł odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając organowi I instancji naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach. Pełnomocnik powołał się także na przepisy Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Podniósł, że organ I instancji błędnie uznał, że pobyt cudzoziemca na terytorium Polski jest nielegalny, gdyż nawet w przypadku złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uchybieniem terminu, cudzoziemcowi przysługuje prawo do legalnego pobytu. Pełnomocnik wyjaśnił, iż powodem złożenia przez cudzoziemca wniosku z uchybieniem terminu była trauma po napadzie, w trakcie którego został dotkliwie pobity. Podniósł także, że organ I instancji nie uzasadnił w wystarczającym zakresie powodów uznania, że pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla porządku publicznego. Powołał się na treść wyroku Sądu Apelacyjnego w B., który orzekł m.in. o zawieszeniu kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec cudzoziemca oraz stwierdził, iż nie jest on osobą zdemoralizowaną. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców działając na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573, ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez K.K., pełnomocnika O.S. ur. [...] marca 1991 r., bez obywatelstwa, od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].02.2013r. Nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż O.S. od grudnia 2003r. do dnia [...] grudnia 2012r. przebywał w Polsce na podstawie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielanych z uwagi na pobyt z rodziną i odbywanie nauki. Ojciec cudzoziemca posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE. W sprawie istotna jest natomiast kwestia, czy dalszy pobyt cudzoziemca w Polsce stanowi zagrożenie dla porządku publicznego oraz, czy jego pobyt w Polsce jest nielegalny tj., czy wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki, określone w art. 57 ust. 1 pkt 5 i pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, uzasadniające odmowę udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż pomimo niewątpliwego naruszenia przez cudzoziemca obowiązujących przepisów prawa, mając na uwadze okoliczności zdarzenia, jego sytuację rodzinną, fakt wieloletniego pobytu w Polsce, odbywanie nauki, brak uprzednich konfliktów z prawem, nie można uznać, że jego dalszy pobyt w Polsce stanowi zagrożenie dla porządku publicznego. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, iż wobec O.S. jednoznacznie zachodzą przesłanki, określone w art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, stanowiące podstawę do obligatoryjnej odmowy udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia. Pismem z dnia 1 lipca 2013r. O.S. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o cudzoziemcach. Pełnomocnik powołał się także na przepisy Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r, Podniósł, że organ I instancji błędnie uznał, że pobyt cudzoziemca na terytorium Polski jest nielegalny, gdyż nawet w przypadku złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uchybieniem terminu, cudzoziemcowi przysługuje prawo do legalnego pobytu. Zdaniem skarżącego organ nie zebrał i nie ocenił całego materiału dowodowego w tym faktu, iż skarżący otrzymał zezwolenia na pracę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warstwie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012.r poz. 270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę, choć z innych powodów niż w niej wskazane. Przedmiotem skargi jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] orzekającej o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano przepisy ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573, ze zm.) Stosownie do treści art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który zamierza na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podjąć lub kontynuować naukę, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Jak stanowi art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który wykaże, że zachodzą okoliczności inne niż określone w pkt 1-3 lub w art. 53 ust. 1, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej. Jak stanowi art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie. Jak wynika z akt sprawy O.S. od grudnia 2003r. do dnia [...] grudnia 2012r. przebywał w Polsce na podstawie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielanych z uwagi na pobyt z rodziną i odbywanie nauki. Ojciec cudzoziemca posiada zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Orzekający w pierwszej instancji Wojewoda uznał, iż nie jest możliwe udzielenia skarżącemu wnioskowanego zezwolenia, albowiem dalszy pobyt cudzoziemca w Polsce stanowi zagrożenie dla porządku publicznego a ponadto jego pobyt w Polsce jest nielegalny tj. wobec cudzoziemca zachodzą przesłanki, określone w art. 57 ust. 1 pkt 5 i pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. Natomiast Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców jako przeszkodę udzielenia zezwolenia wskazał nielegalny pobyt skarżącego. Bezsporny w sprawie jest fakt, iż O.S. złożył niniejszy wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uchybieniem terminu, określonego w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w myśl którego, cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem cudzoziemca przebywającego na podstawie wizy Schengen upoważniającej tylko do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 26 ust. 1 pkt 26, lub cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53a ust. 2, jest obowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Z kolei jak stanowi art. 61 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, jeżeli termin do złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie zachowany, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie lub na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone przed upływem tego okresu pobytu. Złożenie wniosku w ustawowym terminie, powoduje iż nawet jeżeli organ przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia nie wyda rozstrzygnięcia, pobyt cudzoziemca nie jest traktowany jako nielegalny. Skarżący mimo, iż wniosek złożył z uchybieniem wskazanego terminu i upłynął terminu ważności posiadanej ostatnio karty pobytu tj. po dniu 30 grudnia 2012 r. pozostał w Polsce, a zatem jego pobyt jest nielegalny. Orzekające w sprawie organy uznały, iż w związku z powyższym, wobec O.S. jednoznacznie zachodzi przesłanka, określona w art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, stanowiąca podstawę do obligatoryjnej odmowy udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy pominęły jednak okoliczność, iż pomimo nielegalnego pobytu skarżącego w Polsce, zachodzą podstawy do udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Stosownie bowiem do treści art. 53 a ust 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej. Wyrokiem z dnia [....] maja 2012 r. sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w B. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] lutego 2012r. sygn. akt [...], orzekający karę pozbawienia wolności wobec skarżącego i warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej wobec cudzoziemca kary pozbawienia wolności na okres 4 lat próby, poddając skarżącego pod dozór kuratora. Wobec powyższego wyroku skarżący zobowiązany został na podstawie przepisów prawa polskiego do osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej, pod którym to pojęciem niewątpliwie należy również rozumieć kuratora. Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, iż nie można uznać że dalszy pobyt cudzoziemca w Polsce stanowi zagrożenie dla porządku publicznego. Faktem jest, iż wobec cudzoziemca zapadły dwa wyroki sądowe - Sądu Rejonowego w B. w dniu [...] maja 2011r. sygn. akt [...] za udział w pobiciu obywateli polskich, za co został skazany na 8 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cel społeczny oraz Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] lutego 2012r. sygn. akt [...] za udział w bójce, w której naraził innych uczestników na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia poprzez użycie niebezpiecznego narzędzia i czynny atak na jednego z uczestników bójki, za co został skazany na karę dwóch lat pozbawienia wolności. Sąd Apelacyjny w B. wyrokiem z dnia [...] maja 2012r. sygn. akt [...] zmienił w/w wyrok Sądu Okręgowego, warunkowo zawieszając wykonanie orzeczonej wobec cudzoziemca kary pozbawienia wolności na okres 4 lat próby oraz utrzymał w mocy wyrok w pozostałym zakresie. W wyroku tym Sąd Apelacyjny w B. stwierdził m.in., że izolacja oskarżonego na okres 2 lat byłaby represją rażąco niesprawiedliwą, gdyż nie budzi żadnych wątpliwości, że O.S. został zaatakowany przez uzbrojonych w maczety agresywnych napastników nie dając ku temu żadnych powodów. Jedynym motywem ich działania było to, że oskarżony jest "obcokrajowcem". Sąd podkreślił, że cudzoziemiec nie znał napastników, nie przejawiał wobec nich wrogości i w żadnej formie ich nie prowokował. Podjęty przez nich atak z użyciem broni, który realnie zagrażał jego życiu i życiu towarzyszących mu osób jak najbardziej usprawiedliwiał podjęcie obrony i to w każdej formie adekwatnej do zagrożenia. Jednak w momencie dołączenia się innych osób, napastnicy stracili całkowicie przewagę, a działanie napadniętych nie ograniczało się tylko do odbierania ataków, a miało wyraźnie ofensywny charakter. Cudzoziemiec stał się uczestnikiem bójki i jego działanie nie mieściło się w granicach obrony koniecznej, lecz związane było z zamiarem wyrządzenia krzywdy fizycznej napastnikom. Sąd zwrócił uwagę, iż zajście zostało sprowokowane przez pokrzywdzonego (obywatela polskiego) i działające z nim osoby ujawniające ksenofobiczne postawy wobec cudzoziemców, które przerodziły się w irracjonalną agresję, co poniekąd usprawiedliwia w tym konkretnym przypadku zachowanie oskarżonego, który nie jest osobą zdemoralizowaną Sąd stwierdził, że cudzoziemiec był wprawdzie karany, jednak przy wielości prowokacyjnych zachowań ksenofobicznych, o których wspomniał oskarżony, uniknięcie konfrontacji fizycznej było zdecydowanie trudniejsze. Sąd podkreślił, iż dwa dni po zdarzeniu nieustaleni sprawcy próbowali dokonać najścia na mieszkanie rodziny, a w marcu 2012r. oskarżony został dotkliwie pobity. Sąd powołał się także na wywiad środowiskowy, który przemawia na korzyść cudzoziemca i nie daje podstaw do stwierdzenia, że jest on osobą zdemoralizowaną. Wobec powyższego oraz mając na uwadze jego sytuację rodzinną fakt wieloletniego pobytu w Polsce, odbywanie nauki, brak uprzednich konfliktów z prawem, zdaniem Sądu nie można uznać, że jego dalszy pobyt w Polsce stanowi zagrożenie dla porządku publicznego. Mając na uwadze, iż sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy organom administracji publicznej. Dlatego też Sąd działając na podstawie art. art. 145 § 1 pkt c) p. p. s. a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Jednocześnie Sąd - działając na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit.a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz. 490) zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.