IV SA/Wa 1718/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -uchyla zaskarżone postanowienie - Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, dalej również "Minister" lub "organ", działając na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej "k.p.a." stwierdził, że odwołanie Z. C., dalej zwanego również "skarżącym", od decyzji z [...] stycznia 2015 r. Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, dalej również "decyzja z [...] stycznia 2015 r." zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał, że decyzja z [...] stycznia 2015 r. została doręczona skarżącemu 15 stycznia 2015 r. Decyzja zawierała pouczenie o przysługującym środku odwoławczym oraz sposobie i terminie jego wniesienia, tj. że odwołanie wnosi się za pośrednictwem Wojewódzkiego Zespołu w Województwie [...], w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Po dokonaniu wstępnej kontroli formalnej odwołania organ stwierdził, że odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 3 lutego 2014 r. i skierowane bezpośrednio do Ministra. W ocenie organu odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, stąd niemożliwe jest jego merytoryczne rozpoznanie. Skargę na postanowienie z [...] kwietnia 2015 r. wniósł Z. C. Skarżący podniósł, że odwołanie sporządził w dniu doręczenia decyzji, a nadał przesyłką poleconą w dniu następnym. Skarżący dodał, że zrobił tak również z "drugim odwołaniem". Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.) Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] kwietnia 2015 r. narusza przepisy prawa postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Orzeczenie wydane w powyższym trybie w istocie zamyka stronie możliwość ponownego rozpoznania jej sprawy rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji przez odrębny organ administracji publicznej - czyli realizację zasady dwuinstancyjności postępowania mającą oparcie nie tylko w art. 15 ust. 1 k.p.a., ale przede wszystkim w art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Organ procedując na podstawie art. 134 k.p.a. winien więc wydać rozstrzygnięcie w oparciu o wnikliwą analizę okoliczności danej sprawy, w szczególności zbadać prawidłowość i datę doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również ustalić datę złożenia środka odwoławczego i ocenić, czy strona zachowała termin do jego wniesienia, który wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 57 § § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529). Dalej wskazać należy, że na podstawie art. 7 k.p.a. na organie ciąży obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Oznacza to, iż w każdym przypadku zarówno organy pierwszej, jak i drugiej instancji zobowiązane są dokładnie ustalić treść oraz zakres pisma kierowanego do organu administracji publicznej. Organ obowiązany jest również do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ czuwa ponadto nad tym, aby strony i inne osoby nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 k.p.a.). W związku z tym wszelkie niejasności i niedopowiedzenia zawarte w piśmie kierowanym do organu nie mogą być interpretowane przez organ dowolnie. W sytuacji, gdy pismo osoby występującej z określonym wnioskiem budzi wątpliwości co do treści żądania, organ administracji publicznej powinien podjąć stosowne działania mające na celu ustalenie rzeczywistej woli tej osoby. Żądanie sprecyzowania treści pisma jest brakiem formalnym podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 64 k.p.a. Przy czym w przypadku uzupełnienia w terminie braków podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) podanie to wywołuje skutek prawny od dnia złożenia w organie administracji, a nie od daty uzupełnienia jego braków. Przenosząc powyższe na kanwę rozpatrywanej skargi Sąd wskazał, że kwestią bezsporną w sprawie jest data doręczenia decyzji [...] stycznia 2015 r. skarżącemu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że decyzja ta została doręczona w dniu 15 stycznia 2015 r. Termin do wniesienia przysługującego środka odwoławczego upływał zatem w dniu 29 stycznia 2015 r. Istota sporu sprowadza się natomiast do ustalenia czy skarżący dochował termin do wniesienia odwołania od decyzji. Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że odwołanie zostało wniesione przez skarżącego w dniu 3 lutego 2015 r., pismem opatrzonym datą 2 luty 2015 r. W piśmie tym skarżący wskazał, że wnosi odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2015 r. Dodatkowo skarżący w piśmie tym poinformował, że odwołanie składa w nawiązaniu do pisma z 29 stycznia 2015 r. znak: [...]. Z kolei ze złożonego do akt sądowych pisma z 29 stycznia 2015 r. (znak j.w.) wynika, że pismem tym Minister Pracy i Polityki Społeczne wezwał skarżącego do sprecyzowania treści pisma z 20 stycznia 2015 r. w trybie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez wskazanie, czy stanowi ono odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2015 r. czy też zostało złożone w innym celu. Dla porządku należy wskazać, że w piśmie z 20 stycznia 2015 r., które wpłynęło do Ministra w dniu 25 stycznia 2015 r. skarżący zakwestionował zasadność decyzji z [...] stycznia 2015 r. Ponadto pismo to zostało złożone w terminie otwartym do wniesienia odwołania od tej decyzji. Mając na uwadze powyższe skład orzekający w sprawie stoi na stanowisku, że odwołanie od decyzji z [...] stycznia 2015 r. skarżący wniósł pismem z 20 stycznia 2015 r., a nie jak stwierdził organ w zaskarżonym postanowieniu dopiero pismem z 2 lutego 2015 r. W ocenie Sądu pismo z 2 lutego 2015 r. zostało złożone na wezwanie organu i stanowi wyłącznie doprecyzowanie pisma z 20 stycznia 2015 r. Tym samym brak podstaw do uznania, że dopiero w dacie uzupełnienia braków formalnych pisma z 20 stycznia 2015 r. został wniesiony przysługujący skarżącemu środek odwoławczy. Oceny tej nie może zmienić ani fakt, że pismo z 20 stycznia 2015 r. nie zostało zatytułowane "odwołanie", ani to że zostało skierowane i przesłane - wbrew pouczeniu zawartemu w decyzji z [...] stycznia 2015 r. - bezpośrednio do Ministra jako organu drugiej instancji. Wyraźnie należy zaakcentować, że odwołanie, w myśl art. 128 k.p.a. nie wymaga uzasadnienia. Co więcej wystarczy, jeżeli z jego treści wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Organ podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy musi mieć na względzie słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.). W świetle powyższego Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a. i podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku i zwrocie akt, organ rozpozna odwołanie Z. C. od decyzji z [...] stycznia 2015 r. i wyda rozstrzygnięcie w sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.