IV SA/Wa 1719/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-16

Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anna Szymańska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności były już przedmiotem kontroli sądowej w postępowaniu zwyczajnym?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jedynie z powodu faktu, że decyzja ta była już przedmiotem kontroli sądowej w postępowaniu zwyczajnym. Organ musi jednak zbadać, czy zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności pokrywają się z zakresem badania przeprowadzonego przez sąd administracyjny. Jeśli zarzuty te były już rozważane przez sąd, wówczas organ jest związany jego oceną prawną i nie może ponownie badać tych samych kwestii.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na postanowienie Głównego Geodety Kraju odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczących zmian w operacie ewidencji gruntów. Skarżąca kwestionowała zmniejszenie powierzchni swoich działek. Organ odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na to, że zarzuty skarżącej były już przedmiotem kontroli sądowej w poprzednich postępowaniach, w tym wyroku NSA z 1998 r. WSA w Warszawie uchylił poprzednie decyzje organu w 2011 r., wskazując na potrzebę zbadania, czy zarzuty dotyczące nieważności pokrywają się z zakresem badania sądowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] września 2011r. Główny Geodeta Kraju po rozpatrzeniu wniosku [...] A. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2011 r. odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1996 r., nr [...], utrzymał swoje poprzednie rozstrzygnięcie w mocy. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w wyniku wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 15 marca 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2232/10). Wówczas WSA uchylił poprzednio wydane przez Głównego Geodetę Kraju dwie decyzje administracyjne: zaskarżoną z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2009 r, które załatwiały wniosek z dnia [...] listopada 2008r. złożony przez A. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1996 r Wydając decyzję w dniu [...] lipca 2009r. Główny Geodeta Kraju odmówił stwierdzenia nieważności zarówno decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1996 r. z tego powodu, że były one przedmiotem kontroli sądowej. Mianowicie NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 26 lutego 1998r. (sygn. akt SA/Rz 1618/96) oddalił skargę A. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1996r. Wówczas NSA uznał, że ostatnio powołana decyzja odpowiada prawu. Organ swoje stanowisko podtrzymał w decyzji z dnia [...] lipca 201 Or. Wskutek skargi wniesionej przez A. B. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2010r., wyrokiem z dnia 15 marca 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2232/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że niezbędne jest "stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 Kpa), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej". W związku z tym, "organ winien dokonać oceny, czy żądanie skarżącej dotyczące stwierdzenia nieważności pokrywa się z zakresem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego, a co za tym idzie istnieją przeszkody podmiotowe czyniące jego żądanie niedopuszczalnym, czy też żądanie winno być rozpoznane co do istoty. (...) Organ wydając decyzję winien odnieść się do żądania skarżącej i dokonać porównania, czy i w jakim zakresie wniosek ten był już przedmiotem badania sądu administracyjnego." Mając na uwadze powyższy wyrok Główny Geodeta Kraju ponownie rozpatrzył wniosek A. B. o stwierdzenie nieważności zarówno decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1996 r. o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów wsi Z. dotyczących powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] o łącznej powierzchni 1,40 ha jako stanowiących własność A. B. oraz działek ewidencyjnych nr [...] o łącznej powierzchni 0,18 ha stanowiących współwłasność A. B. i J. P. Wskutek tego wydał w dniu [...] czerwca 2011r. na podstawie art. 61a § 1 kpa postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji odmawiających wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów wsi Z. dotyczących powierzchni działek ewidencyjnych nr [...]. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony przez A. B. organ podniósł, że z wniosku zainteresowanej z dnia [...] listopada 2008 r. (sprecyzowanie wniosku o stwierdzenie nieważności z dnia [...] listopada 2008r.) wynika, że kwestionuje wykazywany w ewidencji gruntów i budynków stan prawny i faktyczny działek ewid. nr [...] - obręb Z. Zasadność tych roszczeń było przedmiotem badania i decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1996 r. odmawiającej wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi Z. dotyczącej zmiany powierzchni działek ewidencyjnych nr [...]. Decyzją z dnia [...] września 1996 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1996 r. Wymienione decyzje były przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie. Sąd ten wyrokiem z dnia 26 lutego 1998 r. (sygn. akt SA/RZ1618/96) oddalił skargę A. B. Sąd w uzasadnieniu szczegółowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał prawnej oceny zakwestionowanej decyzji. Stwierdził m. in., że zmiana powierzchni nieruchomości skarżącej została dokonana wskutek odnowienia operatu ewidencji gruntów. Zmiana ta nie oznaczała jednak, że nastąpiła w wyniku wadliwie dokonanych pomiarów geodezyjnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, to że istnieje rozbieżność co do powierzchni tych nieruchomości w stanie sprzed i po odnowieniu operatu ewidencyjnego nie oznacza, że o prawidłowej powierzchni decyduje ten pierwszy. Na przestrzeni czasu zaistniały zdarzenia wywołujące skutki w sferze prawa cywilnego odnoszące się do przedmiotowych nieruchomości (rozgraniczenie i orzeczenie sądowe). Organ dokonując zmian powierzchni przedmiotowych działek miał na uwadze orzeczenie sądowe (postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] grudnia 1975 r., na mocy którego nieruchomość oznaczoną nr ewid. [...] podzielono na działki ewid. nr [...]) oraz decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] czerwca 1994 r., na mocy której orzeczono o rozgraniczeniu pomiędzy działkami ewid. nr [...], a działkami ewid. nr [...]. Z uzasadnienia wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie jednoznacznie wynika, że Sąd ten dokonując kontroli zaskarżonej decyzji szczegółowo badał zasadność żądań skarżącej i nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że NSA stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 1996r. została wydana na podstawie prawnej, nie narusza prawa, a także nie ma przepisu stanowiącego, że określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. Wobec tego - zdaniem organu - podnoszone przez [...] A. B. przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1996r. były przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 26 lutego 1998 r. Organ przywołał brzmienie art. 170 i 171 p.p.s.a. i wywiódł, że jest związany wyrokiem NSA z dnia 26 lutego 1998r. i nie może ponownie badać rozstrzygniętych przez ten Sąd kwestii. Skargę na powyższe postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2011 r. i postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1996 r. wniosła A. B. Rozstrzygnięciu zarzuciła: - błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 26 lutego 1998, (sygn. akt SA/Rz 1618/96) oddalający skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r. posiada powagę rzeczy osądzonej, czyli przyczynę niedopuszczalności wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody; - obrazę przepisów postępowania, w szczególności: art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez nie wezwanie wszystkich stron do wzięcia udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym w szczególności wszystkich spadkobierców B. P., art. 10 § 1 kpa poprzez niezapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym: art. 6, 7, 77, 80 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nie dokonania jego dokładnego zbadania i oceny; art. 61 a kpa, poprzez uznanie że odmowa wszczęcia postępowania jest uzasadniona; art. 75 kpa poprzez nie zebranie wyczerpującego materiału dowodowego, który umożliwiłby dokładne ustalenie stanu faktycznego i wydanie orzeczenia, art. 107 kpa poprzez brak w decyzji uzasadnienia faktycznego przyjętego stanowiska, a jedynie powoływanie się na kolejne, wydawane w sprawie orzeczenia. Skarga wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i wszczęcie postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów oraz wznowienie postępowania rozgraniczeniowego. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca twierdzi, że wszystkie wydane w sprawie decyzje administracyjne są skutkiem wadliwie przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego. Uchybiono w nim art. 32 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 10 § 1 kpa poprzez nie zapewnienie udziału wszystkim stronom postępowania. Dalej twierdzi, że organ wydając zaskarżone postanowienie nie tylko dokonał błędnej analizy materiału dowodowego, ale przede wszystkim sam zaprzeczył swoim twierdzeniom. Mianowicie Główny Geodeta Kraju twierdzi, ze zastosował się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2232/10), jednocześnie tak go zinterpretował, że powołał się na wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 26 lutego 1998r. i z powodu tego powodu oddalił żądanie o stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów. Doprowadziło to do błędnej wykładni art. 61 a kpa. W ocenie skarżącej nie zaistniała przesłanka do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Skarżąca podnosi, że wydając decyzję GGK nie uzasadnił swojego stanowiska w sposób dostateczny, co więcej nie uzasadnił go wcale. Przytoczył postanowienia poprzednich organów, które wydały decyzje w sprawie, a na końcu powołał się na wyroki, które błędnie zinterpretował. Organ stwierdził, że powołał się na wyrok WSA z dnia 15 marca 2011 roku, podczas gdy w dalszej części uzasadnienia zupełnie zlekceważył jego postanowienia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej złożył pismo procesowe z dnia [...] grudnia 2011r., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] września 2011 r. i poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] czerwca 2011r. Zarzucił naruszenie art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 9 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie i sporządzenie uzasadnienia, które nie spełnia wymagań przewidzianych przepisami a tym samym nie zawiera rozważań, które okoliczności objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności z dnia' [...] listopada 2008r. były przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt SA/Rz 1618/96, a także pominięcie w uzasadnieniu postanowienia, że skarżąca wskazała okoliczności mogące stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Dalej pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i tym samym niewykonanie wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2011r. poprzez nierozważenie, które okoliczności objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności były przedmiotem badania przez NSA w sprawie pod sygn. akt SA/Rz 1618/96. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, choć nie można odmówić racji zarzutowi podniesionemu w piśmie pełnomocnika skarżącej. Mianowicie Sąd podziela twierdzenia pełnomocnika, że przy sporządzaniu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia doszło do pewnych uchybień i tym samym do naruszenia art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w powiązaniu z art. 153 p.p.s.a. Nie mniej jednak wadliwość ta nie miała wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania skutkować może uchyleniem zaskarżonej decyzji jedynie w sytuacji gdy mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie owo naruszenie nie miało żadnego wpływu na ten wynik, a tym bardziej istotnego. Na wstępie wymaga przypomnienia, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w wyniku wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 15 marca 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2232/10). Wówczas WSA uchylił poprzednio wydane przez Głównego Geodetę Kraju dwie decyzje administracyjne: zaskarżoną z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2009r, które załatwiały wniosek z dnia [...] listopada 2008r. złożony przez A. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1996 r. Sąd w powyższym wyroku zawarł ocenę prawną zastosowanych przez organy przepisów prawa procesowego, przedstawił swój pogląd w kwestii dopuszczalności prowadzenia postępowania nadzwyczajnego z stosunku do decyzji administracyjnej, której ocena legalności została dokonana już przez sąd administracyjny wskutek zaskarżenia jej skargą, a także zlecił organom, aby przeprowadziły postępowanie we wskazanym kierunku. W pierwszej kolejności sąd ten doszedł do wniosku, że błędne jest stanowisko organu, iż sam fakt oceny przez sąd administracyjny decyzji wydanej w trybie zwykłym wyłącza możliwość wszczęcia i prowadzenia postępowania nieważnościowego w stosunku do takiej, już skontrolowanej sądownie decyzji. Dalej WSA w powołaniu na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009r. (I OPS 6/09) stwierdził, że fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia skargi na nią przez sąd administracyjny zamyka osobom legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu było sformułowanie dla organu wskazówki, aby organ dokonał oceny czy żądanie skarżącej dotyczące stwierdzenia nieważności pokrywa się zakresem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt SA/Rz 1618/96. W myśl art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W piśmiennictwie (J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze, Warszawa 2004, str. 223) podkreśla się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Stosownie do cytowanego przepisu organ także ma obowiązek wykonania wytycznych co do dalszego postępowania zawartych w poprzednim wyroku. Skarga upatruje naruszenia art. 153 p.p.s.a. w tym, że organ nie wykonał wytycznych zawartych w poprzednim wyroku bowiem nie rozważył, które okoliczności objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności były przedmiotem badania przez NSA, gdy sąd ten rozpoznawał skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r. Świadczy o tym uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, z którego nie wynika, aby organ przeprowadził rozważania tej treści. W ocenie Sądu nie można twierdzić, aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. Organ zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2232/10) i zaakceptował pogląd, iż sam fakt, że decyzja wydana w postępowaniu zwykłym była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego nie wyłącza automatycznie możliwości wszczęcia w stosunku do niej postępowania nadzwyczajnego. Organ bowiem na wstępie ma obowiązek zbadać czy okoliczności, które stanowią podstawę postępowania nadzwyczajnego były rozważane na etapie postępowania sądowego gdy została złożona skarga na decyzję wydaną w zwykłym postępowaniu. Główny Geodeta Kraju przyjął takie stanowisko w zaskarżonym postanowieniu, a jedyne zastrzeżenia można wnosić do tej części uzasadnienia, która dotyczy omówienia przesłanek nieważności wskazanych przez skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów. Organ dosyć skrótowo wskazał, że skarżąca kwestionuje wykazywany w ewidencji gruntów i budynków stan prawny i faktyczny działek nr ewidencyjny [...]. Dalej stwierdził, że zasadność tych roszczeń była przedmiotem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] lipca 1996r. Nie można twierdzić, aby powyższe stwierdzenie organu mijało się z prawdą, bowiem istota zastrzeżeń zgłaszanych przez skarżącą we wszystkich pismach jest taka sama. Mianowicie nie zgadza się ona ze zmniejszeniem powierzchni działek stanowiących przedmiot jej własności. Zasadny jest więc zarzut podniesiony w piśmie pełnomocnika, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie wykazuje jakie dokładnie zarzuty podnosi skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności. Nie mniej jednak owo uchybienie nie zmienia istoty rozstrzygnięcia. A. B. w piśmie z dnia [...] listopada 2008r. wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów z powodu rażącego naruszenia prawa i podnosi, że aktem darowizny otrzymała własność działek o pow. 1,70 ha, a wskutek kwestionowanej decyzji powierzchnia ta wynosi 1,55ha. Również zmieniona została powierzchnia działek drogowych, których jest współwłaścicielką z 0,36ha na 0,18ha. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że kwestionowana decyzja w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów nie dokonała jakichkolwiek zmian w ewidencji, w szczególności nie wprowadziła zmian w powierzchni spornych parceli. Decyzja ta odmawiała wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Dalej NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie w wyroku z dnia 26 lutego 1998r. (sygn. akt SA/Rz 1618/96) oddalającym skargę A. B. wyraźnie stwierdził w powołaniu na wówczas obowiązujące przepisy, że możliwość wprowadzenia zmian w aktualnym operacie ewidencji gruntów wymaga przedłożenia stosownych dokumentów geodezyjnych (zmiany przedmiotowe) - str. 5 uzasadnienia wyroku. Tymczasem skarżąca swojego żądania nie uzasadniła stosownymi dokumentami - str. 6 uzasadnienia wyroku. Ponadto NSA rozpoznając skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1996r. szczegółowo wyjaśnił skarżącej kwestię rozbieżności w powierzchni jej działek. Otóż przede wszystkim stwierdził, że zmiana powierzchni na niekorzyść skarżącej uzewnętrzniła się w wyniku zabiegu geodezyjnego zwanego odnowieniem operatu ewidencji gruntów przeprowadzonego w oparciu o § 29 ust. 1 § 92 załącznika do zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. Nr 11, poz. 98), którego istota sprowadzała się do dokonania pomiaru istniejącego na gruncie stanu władania, obliczenia w oparciu o uzyskane dane powierzchni tych gruntów oraz zmiany numeracji na mapie ewidencyjnej. To, że wskutek tych działań zmieniła się powierzchnia działek nie oznacza, że nastąpiło to w wyniku wadliwie dokonanych czynności geodezyjnych. Ponadto skarżąca nie kwestionowała tych zmian. Nadto NSA zwrócił uwagę, że operat geodezyjny został ukształtowany na bazie stanu katastralnego, który określał powierzchnię nieruchomości sprzed wielu lat i na przestrzeni tych lat zaistniały zdarzenia, takie jak rozgraniczenie i orzeczenie sądowe o zniesieniu współwłasności, które mogły mieć wpływ na parametry działek. Zatem wówczas tj. rozpoznając skargę na decyzję o odmowie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów sąd administracyjny szczegółowo rozważył wszystkie istotne kwestie. Jednocześnie wyjaśnił, że w istocie zwalczane przez skarżącą zmiany zostały wprowadzone w toku postępowania jakim było odnowienie operatu ewidencji gruntów. Jeśli zatem już, to skarżąca mogła kwestionować tamto rozstrzygnięcie. Skarżąca wniosek o stwierdzenie nieważności rozwinęła w piśmie uzupełniającym z dnia [...] listopada 2008r. Analiza treści tego pisma prowadzi do następujących wniosków: ponownie skarżąca podnosi zmniejszenie powierzchni działek i powołuje się akty własności ziemi, które otrzymała jej babka, a następnie na akty notarialne darowizny, którymi to nabyła własność spornych nieruchomości, podnosi zarzuty co do przeprowadzenia rozgraniczenia z działkami B. P., twierdzi, że było dokonane na podstawie fałszywych dokumentów, podnosi zarzuty co do wprowadzenia zmian w numeracji działek, podziału tych działek i przekształceń powierzchniowych, twierdzi, że obowiązuje wyłącznie powierzchnia działek wynikająca z aktów własności ziemi i aktów darowizny. Twierdzenia i wątpliwości skarżącej dotyczą zatem tych kwestii, które zostały wyjaśnione dokładnie w wyroku NSA z dnia 26 lutego 1998r. Sąd ten powiązał wszystkie te kwestie w logiczny wywód, którego celem było wyjaśnienie, że po pierwsze skarżąca nie złożyła stosownych dokumentów, które uzasadniałyby wprowadzenie jakichkolwiek zmian do ewidencji, a po drugie nastąpiły zdarzenia prawne po dacie sporządzenia umów darowizny, które niejako tłumaczą zmniejszenie powierzchni spornych działek. Podkreślono także, że skarżąca nie kwestionowała tych zdarzeń prawnych. Jedyna kwestią, która nie została poruszona przez NSA, a w konsekwencji w zaskarżonym postanowieniu były zarzuty dotyczące prawidłowości prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Zarzut ten został także podniesiony jako zasadniczy w skardze na niniejsze postanowienie. Co prawda organ nie wypowiedział się w tym zakresie, jednak nie ma to żadnego znaczenia dla sprawy. Postępowanie dotyczy nieważności decyzji odmawiającej wpisu zmiany do ewidencji gruntów. Nie jest zatem dopuszczalne w tym postępowaniu dokonywanie oceny innego postępowania administracyjnego w ramach innego postępowania nadzwyczajnego. Otóż ewentualne sfałszowanie dokumentacji dla celów postępowania rozgraniczeniowego stanowić mogłoby ewentualnie podstawę wznowienia wymienioną w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, ale w tym właśnie postępowaniu, nie zaś w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1996 r. Jeśli skarżąca ma wolę kwestionowania rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu rozgraniczeniowym z przyczyny wymienionej wyżej przysługuje jej skarga o wznowienie, lecz jest to zupełnie odrębny tryb zmierzający do wzruszenia rozgraniczenia, nie zaś decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Ponieważ organ stosownie do art. 153 p.p.s.a związany był poglądem prawnym wyrażonym w poprzednim wyroku WSA z dnia 15 marca 2011 r. (sygn. akt IV SA/Wa 2232/10), a tam stwierdzono, że fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia skargi na nią przez sąd administracyjny zamyka organom legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego - nie był władny odmówić wszczęcia postępowania nieważnościowego wyłącznie z tej przyczyny, że decyzja objęta tym postępowaniem była przedmiotem oceny sądu administracyjnego. Wykonał zatem w dalszej kolejności zalecenie WSA. Przedmiotem analizy dokonanej w zaskarżonym postanowieniu było porównanie żądania skarżącej oraz zakresu rozpoznania sprawy przez NSA w wyroku z dnia 26 lutego 1998r. Organ doszedł do trafnego wniosku, że obecnie zgłoszone zarzuty zostały wyjaśnione przez NSA, co uniemożliwia ponowne wszczęcie postępowania w tym samym przedmiocie. Choć, jak podniesiono na wstępie, rozważania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie mogą być uznane za wyczerpujące i spełniające wymogi art. 124 § 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa. W konsekwencji - wobec niemożności wszczęcia postępowania nieważnościowego - stosownie do art. 61 a § 1 kpa należało odmówić wszczęcia tego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło