IV SA/Wa 172/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu w dniu 3 września 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. R. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji p o s t a n a w i a - umorzyć postępowanie sądowe - W. R. wniósł skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1981 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów położonych na terenie miasta S., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po scaleniu jako działki ew. nr [...] i [...]. Powyższa decyzja została również zaskarżona przez J. O., której to skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 571/09 oddalił. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa" Sąd umarza postępowanie gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 wskazanego przepisu. W piśmiennictwie przyjmuje się, że umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągniecie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu staje się zbędne, a nawet niedopuszczalne (por T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2008, s. 579). Należy mieć na uwadze, iż będąca przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1981 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów położonych na terenie miasta S., w części dotyczącej gruntów oznaczonych po scaleniu jako działki ew. nr [...] i [...] została zaskarżona przez J. O. skargą z dnia 25 marca 2009 r. Uczestnikiem postępowania w tamtej sprawie był również skarżący w niniejszym postępowaniu W. R., którego prawidłowo pouczono o terminie rozprawy. Po przeprowadzeniu kontroli legalności wskazanej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 571/09 oddalił skargę J. O. Wyrok jest prawomocny od dnia 29 grudnia 2009 r. Przy czym pamiętać należy, że orzeczenie oddalające skargę ma charakter deklaratywny i jego skutkiem pośrednim jest utrzymanie w mocy zaskarżonego aktu lub czynności, jako zgodnych z prawem. Zgodnie z art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe. Tak więc inne sądy oraz organy państwowe biorą pod uwagę nie tylko fakt istnienia orzeczenia ale i jego treść. Natomiast zgodnie z art. 171 ppsa wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej (rei iudicatae) tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Zatem merytoryczna ocena zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności ma walor wiążący w stosunku do wszystkich i wyłącza w przyszłości możliwość ponownego zaskarżenia tego samego aktu, co wynika z wykładni art. 171, 183 § 2 pkt 3 i art. 273 § 3 ppsa. Należy przy tym pamiętać, iż sąd administracyjny kontroluje zgodność z prawem zaskarżonego aktu (czyli jego legalność), zaś kontrola ta jest wykonywana w warunkach niezwiązania sądu granicami skargi (art. 134 § 1 ppsa), a więc niezwiązania zakresem zaskarżenia oraz sformułowanymi w skardze zarzutami i wnioskami. Sąd więc bada zaskarżony akt pod kątem ustalenia wszelkich ewentualnych postaci niezgodności z prawem, a merytoryczne orzeczenie sądu kończące to postępowanie stanowi wyłącznie pochodną stwierdzonych niezgodności z prawem lub ich braku, stosownie do możliwości orzeczniczych przewidzianych w art. 145 ppsa (w szczególności z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Przy tak ukształtowanym zakresie kognicji i orzekania sądu nie ma znaczenia, z czyjej inicjatywy (skargi) sąd przeprowadzał kontrolę i wydał prawomocny wyrok. Ostatecznie należy pamiętać, że zgodnie z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym nie do przyjęcia byłaby taka sytuacja, że w odniesieniu do tego samego aktu mogą zapaść z inicjatywy różnych podmiotów skarżących dwa odmienne prawomocne wyroki sądu (por T. Woś, (...), Ibidem, s. 615). Skoro zarówno w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 571/09 jak i niniejszym postępowaniu (IV SA/WA 172/10) zaskarżona została ta sama decyzja, tożsame są strony biorące udział w postępowaniu, zapadł prawomocny wyrok rozstrzygający sprawę, zatem ponowna kontrola legalności prawomocnej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. jest niedopuszczalna. Natomiast wydanie wyroku spowodowałoby wystąpienie przesłanki skutkującej jego nieważnością określoną w art. 183 § 2 pkt 3 ppsa. Na marginesie należy wskazać, iż podnoszone zarzuty w skargach czy to J. O., czy to W. R. są analogiczne. W tym stanie rzeczy należy uznać, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, wobec czego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.