IV SA/Wa 172/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-20
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykaże trudną sytuację materialną ośmioosobowej rodziny utrzymującej się z niskiego dochodu, a dodatkowo ponoszącej koszty leczenia i rehabilitacji członka rodziny po wypadku, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd uwzględnił, że ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z niskiego dochodu, a dodatkowo ponosi koszty leczenia i rehabilitacji członka rodziny po wypadku. W związku z tym uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego ani ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmawiające wydania zaświadczenia. Wnioskodawca wraz z żoną, synem, synową i czwórką wnuków utrzymuje się z kwoty 2219,52 zł. Dodatkowo syn wnioskodawcy uległ wypadkowi przy pracy, co generuje koszty leczenia i rehabilitacji. Wnioskodawca przedstawił dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla J. S. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić w niniejszej sprawie dla J. S. adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
J. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie do kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu) w sprawie z jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia o określonej treści.
Z nadesłanego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) oraz nadesłanych razem z wnioskiem kserokopii dokumentów wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona, syn, synowa i czworo wnuków. Ośmioosobowa rodzina utrzymuje się z kwoty 2219, 52 zł., na którą składa się dochód z emerytury rolniczej uzyskiwany przez żonę wnioskodawcy oraz wnioskodawcę (w wysokości pop 859,26 zł. każde z małżonków) oraz zasiłki rodzinne jakie syn wnioskodawcy otrzymuje na dzieci o łącznej wysokości 501 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że mieszka w domu syna (mieszkanie składa się z sześciu pomieszczeń, ogrzewanych centralnie, dom jest murowany, skanalizowany). Syn posiada nieruchomość rolną (gospodarstwo rolne) o powierzchni 2,58 i 6,1 ha fizycznych. Wnioskodawca oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada. Dodał ponadto, że nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania, poza wskazanymi w formularzu. Również nikt z domowników nie posiada innych źródeł utrzymania. Gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów. Płody rolne są przeznaczane, wg oświadczenia, w całości na żywność dla rodziny. Nie otrzymuje żadnych dopłat unijnych, nie posiada żadnych rachunków bankowych ani lokat dewizowych czy kosztowności. Także pozostali członkowie rodziny nie posiadają żadnego majątku oraz kont bankowych poza synową, która musiała założyć konto ze względu na wymogi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do wpłat zasiłków przyznanych dla dzieci. Dodał, że konto to jest wykorzystywane wyłącznie do tego celu, na potwierdzenie czego dołączył wyciąg z konta bankowego za ostatnie miesiące.
J. S. zaznaczył, że w dniu 28 lipca 2011 r. syn W. doznał poważnego wypadku przy pracy na roli, w którym "o mało nie stracił nogi". Doznane obrażenia wiążą się z długotrwałym i kosztownym leczeniem oraz rehabilitacją, co dodatkowo wpływa na pogorszenie i tak trudnej sytuacji materialnej jego rodziny.
Wnioskodawca dołączył ponadto kopię opłat za energię elektryczną, gaz. Do wniosku dołączona została kopia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny, kopie odcinków emerytur, karta informacyjne ze szpitala, karta informacyjna z gminy, kopia operacji na rachunku bankowym, zaświadczenie z gminy o zarobkach i wielkości gospodarstwa rolnego, zaświadczenia z urzędu skarbowego, kopie zwolnień lekarskich.
Stwierdzono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art.199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
W ocenie referendarza sądowego J. S. wykazał, że spełnia warunki uzyskania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje osiem osób, w tym czwórka wnuków kontynuujących naukę, które utrzymują się z dochodu o łącznej wysokości 2 219,52 zł. Rozpoznając wniosek wzięto także pod uwagę fakt, iż w lipcu 2011 r. syn wnioskodawcy uległ wypadkowi przy pracy na roli, co wiążę się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów związanych z jego leczeniem i rehabilitacją.
W tej sytuacji uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż byłby to wydatek wykraczający poza jego możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło