IV SA/Wa 1720/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-18
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie pełnomocnika z urzędu) powinny być rozpatrywane odrębnie, czy też ich uwzględnienie może skutkować przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, może skutkować przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. W sytuacji, gdy strona składa dwa kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a uwzględnienie obu wniosków prowadzi do przyznania uprawnień składających się na prawo pomocy w zakresie całkowitym, oba wnioski powinny być rozpatrywane w oparciu o przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, co oznacza konieczność wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
R. V. złożyła skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców odmawiającą jej i dzieciom statusu uchodźcy i nakazującą wydalenie z RP. Zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wcześniej została zwolniona od kosztów sądowych. Skarżąca oświadczyła, że mieszka z dziećmi w ośrodku dla cudzoziemców, utrzymuje się z świadczeń uchodźczych w wysokości 1350 zł miesięcznie, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla R. V. adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. V. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowenie adwokata w sprawie ze skargi R. V. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i wydalenia z RP postanawia: -ustanowić dla R. V. adwokata z urzędu.
R. V. w dniu 30 lipca 2014 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2014 r. o odmowie nadania skarżącej oraz jej małoletnim dzieciom (K. V. i S. V.) statusu uchodźcy i wydaleniu z RP. Jednocześnie zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 4 września 2012r., zwolnił skarżącą od kosztów sądowych. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie o przyznaniu prawa pomocy zostało doręczone skarżącej w dniu 15 września 2014r. (potwierdzenie odbioru – karta 53 akt sądowych).
W dniu 11 września 2014r. skarżąca zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych i ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
We wniosku PPF skarżąca oświadczyła, ze wraz z dwójką dzieci mieszka w ośrodku dla cudzoziemców ubiegających się o nadanie statusu uchodźcy w RP. Rodzina utrzymuje się z tzw. świadczeń uchodźczych w łącznej wysokości 1350 zł. miesięcznie. R. V. nie posiada żadnych oszczędności, przedmiotów wartościowych.
Referendarz wyjaśnia, że niniejszy wniosek został potraktowany jako wniosek o ustanowienie pełnomocnika, ponieważ postanowieniem z dnia 4 września 2014r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w niniejszy sprawie, a więc przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym. Z tego względu wniosek o ustanowienie pełnomocnika należy rozpoznać na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. W sytuacji bowiem, kiedy strona składa dwa kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (najpierw poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu) i uwzględnienie obu wniosków skutkować może przyznaniem stronie uprawnień składających się na prawo pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.), przyjęcie, że oba złożone w wyżej opisanych warunkach wnioski o prawo pomocy powinny podlegać rozpatrzeniu przez pryzmat przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania wnioskodawców składających dwa następujące po sobie wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w stosunku do wnioskodawców występujących z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i podważałaby ratio legis przyjętego przez ustawodawcę unormowania. Porównanie treści przepisów zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym są określone przez ustawodawcę bardziej rygorystycznie niż przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, albowiem wykazanie stanu braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) jest dla strony trudniejsze niż wykazanie, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W kontekście powyższego należy stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek związanych ze sprawą kosztów (koszty sądowe i wynagrodzenie adwokackie). Nie posiada ona bowiem żadnego majątku ani oszczędności, a niezbędne potrzeby życiowe zaspokaja korzystając z pomocy socjalnej przyznawanej przez państwo osobom ubiegającym się o nadanie statusu uchodźcy.
Na koniec referendarz wyjaśnia, że przyznanie przez sąd administracyjny prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest jednoznaczne z przyznaniem danemu podmiotowi prawa do bycia reprezentowanym w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym bezpłatnie przez osobę będącą profesjonalnym pełnomocnikiem, czyli w tej sprawie przez adwokata. Nie sprowadza się ono natomiast do ustanowienia pełnomocnikiem konkretnej osoby (posiadającej oczekiwaną przez stronę znajomość języka [...]). Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie będzie odpowiadał sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenia zgłosić Okręgowej Radzie Adwokackiej w W.
Biorąc powyższe pod uwagę, referendarz sądowy orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło